သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အာကာသထဲက အမိႈက္ျပႆနာ (အပို္င္း ၁ )


NASA tracks more than 500,000 pieces of space debris as they orbit the Earth, each represented here by a dot.
အာကာသထဲက အမိႈက္ျပႆနာ (အပို္င္း ၁ )
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:10 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

အာကာသဟင္းလင္းျပင္ထဲကိုၾကည့္ရင္ ကမာၻနဲ႔ေဝးတဲ့ ေနရာမွာရွိတဲ့ ၾကယ္ေတြ ၿဂိဳဟ္ေတြကို မ်က္စိနဲ႔ ေရးေရးျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကမာၻနဲ႔သိပ္မေဝးတဲ့ ကမာၻပတ္လမ္းထဲမွာရွိတဲ့ လူေတြပစ္တင္ထားတဲ့ အမိႈက္ေတြကိုေတာ့ သတိထားမိၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာကာသထဲမွာ အမိႈက္အျဖစ္ သြားၿပီးစုပံုေနတဲ့ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြရဲ့ အႏၱရာယ္ကို နာဆာ အာကာသစူးစမ္းေရးဌာနက ေဒါက္တာပေဒသာတင္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

အမိႈက္ျဖစ္လာမယ့္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြ အာကာသထဲ ဘယ္လိုေရာက္္လာတယ္ဆိုတာက စၿပီး ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။ “၁၉၅၇ ခုႏွစ္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၆၀ ေလာက္က ရုရွားကေနၿပီးေတာ့ ပထမဦးဆံုး ေအာင္ျမင္စြာ sputnik ဆိုတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုကို ပစ္တင္ခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္ကစၿပီး ကမာၻေပၚက ႏို္င္ငံေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ကေန တင္ထားတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ အားလံုးေပါင္း ၇ ေထာင္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ခန္႔မွန္းခ်က္အရဆို ၇၀၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့အထဲက ၃၅၀၀- ၃၆၀၀ ေလာက္က ကမာၻကိုပတ္ေနဆဲပါ။ ဒါေပမယ့္ တေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ကပဲ တကယ္တမ္း အလုပ္လုပ္ ေနတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ ၂၅၀၀ ေလာက္က ဘက္ထရီအားကုန္သြားတာ၊ စက္ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားတာ လို သံုးလို႔မရတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ”

“ၿဂိဳဟ္တုတင္မကပါဘူး၊ တင္ထားတာေတြက အာကာသေလ့လာေရး သုေတသန ကရိယာေတြ ပါပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ Hubble အာကာသ မွန္ေျပာင္း၊ ေနာက္ အဂၤါၿဂိဳဟ္တို႔ ဘာတို႔ကို လႊတ္တင္ထားတဲ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ပတ္လမ္းထဲက ၿဂိဳဟ္တုေတြလည္း ပါတယ္။ ဒါေတြ အကုန္လံုးက အာကာသထဲ ေရာက္ေနတဲ့ အလုပ္လုပ္ေနတာေရာ အလုပ္လုပ္မေနတဲ့ သိပၸံပစၥည္းေတြပါ။ အဲဒီထဲမွာ သံုးလို႔မရတဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ ပ်က္သြားတဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ အပိုင္းအစေတြ၊ အာကာသထဲကို လႊတ္တင္လိုက္တဲ့ ၿဂိဳဟ္တုရဲ့ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ပစၥည္းေတြ၊ ေနာက္ ၿဂိဳဟ္တု အပိုင္းအစေတြ၊ အာကာသေလ့လာ စူးစမ္းေရး သုေတသန၊ ဥပမာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္း International Space Station က မသံုးေတာ့တဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ ပိုလွ်ံတဲ့ ပစၥည္းေတြကို အာကာသထဲ ပစ္ထုတ္လုိက္တယ္။ အဲဒါေတြက အရမ္းမ်ားလာပါတယ္။”

အာကာသထဲမွာ အမိႈက္ပမာဏက ဘယ္ေလာက္ရွိ ေနပါသလဲ။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။ “အခုေလာေလာဆယ္ လက္သီးဆုပ္ပမာဏေလာက္ ရွိတဲ့ ကမာၻကေနၿပီးေတာ့ လွမ္း ၿပီးေတာ့ မွန္ေျပာင္းေတြနဲ႔ ေသခ်ာ track လုပ္ၿပီးေတာ့ သူတို႔သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေသခ်ာလိုက္ၾကည့္ လို႔ ရတဲ့ဟာ၊ လက္သီးဆုပ္ပမာဏ ထက္ႀကီးတဲ့ဟာကတင္ တေသာင္း ရွစ္ေထာင္၊ ၂ ေသာင္းေလာက္ ရွိတယ္။ ဒါကို ကမာၻ႔ေပၚက ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေန လိုက္ၿပီး သူတုိ႔ အမႈိက္သြားလမ္းကို လိုက္ၿပီး track လုပ္ ေနာက္ေယာင္ခံ လုိက္ၾကည့္ေနပါတယ္။ လက္သီးဆုပ္ထက္ ေသးတဲ့ တလက္မ လက္မဝက္ေလာက္ကေန လက္သီးဆုပ္ေလာက္ရွိတဲ့ စြန္႔ပစ္ ပစၥည္း အေလအလြင့္ အမႈိက္ေတြက အားလံုးေပါင္း ၅ သိန္း မက ရွိမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ”

ဒီအာကာသ ထဲက အမႈိက္ေတြရဲ့ အႏၱရာယ္က သိပ္မေသးလွပါဘူး။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။ “ခက္တာက သူတို႔က ဒီအတိုင္း ေနတာ မဟုတ္ဖူး။ သူတုိ႔က ကမာၻပတ္လမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ပတ္ေနတဲ့အတြက္ ကမာၻအထက္ မိုင္ ၂၀၀ နဲ႔ ၅၀၀ ၾကားေလာက္မွာ ပတ္ေနတဲ့အခါမွာ သူ႔ရဲ့ အရွိန္က တနာရီကို မိုင္ တေသာင္းရွစ္ေထာင္ႏႈန္းနဲ႔ လည္ပတ္ေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ တခ်ိန္က်လို႔ ရွိရင္ေတာ့ ကမာၻ႔ဆြဲအားနဲ႔ တေျဖးေျဖး ကမာၻ႔ေလထုထဲရဲ့ မိုင္ ၂၀၀ ေအာက္ကို ေရာက္လာတာနဲ႔ သူက ကမာၻကို ပတ္ၿပီး ျပန္အက်မွာ အေတာ္မ်ားမ်ားက ကမာၻေလထုထဲက ျမဴမႈန္ေတြနဲ႔ တိုက္ၿပီးေတာ့ မီးေလာင္ၿပီး ပ်က္က် သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အားလံုး ေလာင္ကၽြမ္းမသြား ပဲနဲ႔ ကမာၻကို ျပန္က်လာတဲ့ အပိုင္းအစေလးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပန္က်လာတဲ့ အပိုင္းအစေတြက ထုတည္ ႀကီးၿပီး အရွိန္ႀကီးမားစြာနဲ႔ ေအာက္ကို ပ်က္က်တဲ့အတြက္ ကမာၻေပၚက လူသားေတြေနထိုင္ရာ ဝန္းက်င္မွာ အသက္အိုးအိမ္ အတြက္ အႏၱရာယ္ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ရွိလည္းရွိခဲ့ပါတယ္။ ရွိလည္း ရွိအံုးမွာပါ။”

လႊတ္တင္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြ အာကာသထဲမွာပဲ ပ်က္စီးႏိုင္သလို ေနာက္ထပ္ ထပ္ၿပီး လႊတ္တင္စရာ ေနရာ မရွိတဲ့ ျပႆနာ ႀကံဳရႏိုင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။ “လႊတ္တင္ထားတဲ့ ဒီ လည္ပတ္ အလုပ္လုပ္တဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ၊ ဒီသိပၸံပစၥည္းေတြဟာ တခုနဲ႔တခု တိုက္မိတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အရင္ အေလအလြင့္ ေတြနဲ႔ အခု လည္ပတ္ေနတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ၊ သိပၸံကရိယာ၊ သံုးေနေသးတဲ့ စက္ပစၥည္းေတြ နဲ႔ တုိက္မိတဲ့ အခါက်လို႔ ရွိရင္ ဒီသံုးေနတဲ့ ပစၥည္းေတြက ပ်က္သြားပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္က Hubble အာကာသ စူးစမ္းေလ့လာေရး မွန္ေျပာင္းမွာ သူ႔မွန္က အခ်ိန္အဆက လြဲေနတဲ့ အတြက္ ကမာၻေပၚကို ျပန္ယူလာပါတယ္။ ကမာၻကို ေရာက္ၿပီး ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ အဲဒီမွာ Hubble telescope ရဲ့ အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္းကို အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ဆိုလာျပားေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီ ဆိုလာျပားေတြက ပဲ့ေနတာေတြ ေပါက္ေနတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုရင္ အဲဒီ အာကာသထဲကို ေရာက္ေနတဲ့ ခုနက ၿဂိဳဟ္တုေတြ၊ စက္ပစၥည္းေတြ၊ အပိုင္းအစေတြကေန အရွိန္နဲ႔ တုိက္မိၿပီး ပ်က္ကုန္တာ။”

“အဲဒီေတာ့ တခ်ိန္က်လို႔ရွိရင္ အာကာသ စူးစမ္းေလ့လာေရး လုပ္ဖုိ႔ အတြက္ ၿဂိဳဟ္တုေတြက ေနာင္လည္း တင္ေနအံုးမွာပဲ။ မိုးေလဝႆ ေလ့လာေရး အတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သိပၸံပညာ ေလ့လာေရးအတြက္၊ အာကာသ ေလ့လာေရးအတြက္ ဒါမွမဟုတ္ စက္မႈ လက္မႈ နည္းပညာ တိုးတက္ဖုိ႔အတြက္၊ ေနာက္ဆိုရင္ အာကာသထဲမွာ စက္ရံုေတြ ေထာင္ၾကအံုးမွာပါ။ ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံတိုင္း ႏုိင္ငံတိုင္းက ဆက္သြယ္ေရး ၿဂိဳဟ္တုေတြကို လႊတ္တင္ေနပါၿပီ၊ ျမန္မာျပည္ကလည္း လႊတ္တင္ေတာ့မယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြ သိပ္မ်ားလာ လို႔ ရွိရင္ မ်ားလာတာနဲ႔ အမွ် သူတုိ႔ပ်က္သြား လို႔ရွိရင္ ဒီအတိုင္းပဲ ထားလို႔ မရေတာ့ဘူး။ ေနာက္ထပ္လႊတ္တင္ စရာ ေနရာလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ေအာက္ကို ျပန္က်ရင္လည္း လူေတြအတြက္ ဒုကၡေရာက္မယ္ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက အရမ္း စဥ္းစား လာၾကပါၿပီ။”

အခုေတာ့ ဒီအာကာသ အမႈိက္ေတြကို ရွင္းလင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါၿပီ

ေဒါက္တာပေဒသာတင္။ ။ “ဒီအာကာသ အမႈိက္သရိုက္ ပစၥည္းေတြကို ဘယ္နည္းဘယ္ပံုနဲ႔ အာကာသထဲ မွာပဲ ရွင္းလင္းၿပီး ထုတ္ပစ္လိုက္မလဲ၊ ၿဂိဳဟ္တု အေဟာင္းအပ်က္ ပစၥည္းေတြကို ကမာၻ႔ ေလထုထဲကို စိတ္ခ်ရတဲ့ ေနရာကို ျပန္ဆြဲလာၿပီးေတာ့ မီးေလာင္ၿပီး ပ်က္က်သြားတဲ့အထိ စိတ္ခ်ရတဲ့ ေနရာကို ေရာက္တဲ့အထိ ဘယ္လို ဆြဲခ်ရမလဲ၊ ဆိုတဲ့ နည္းေတြကို အမ်ားႀကီး အသံုးျပဳေနၾကပါၿပီ။”

“ဒီပစၥည္းေတြကို ဘယ္နည္းနဲ႔ ဖယ္မလဲ။ ဆိုတာကို စၿပီးေတာ့ သုေတသန လုပ္တာက ၾကာပါၿပီ။ ဆယ္ႏွစ္ ၁၅ ႏွစ္ မကေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီထဲမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက University of Colorado က လုပ္တာက Pulsed Electron Gun လို႔ေခၚပါတယ္။ သူက အီလက္ထရြန္ေတြ အင္အားေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာနဲ႔ ပ်က္ေနတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ အစိတ္အပိုင္းေတြကို သူကလွမ္းၿပီးေတာ့ ပစ္လိုက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီေနရာကေနၿပီးေတာ့မွ အရွိန္နဲ႔ ေအာက္ကို ျပန္ထိုးက်သြားေအာင္ ျဖဳတ္တဲ့နည္းကို သူတုိ႔အခု စဥ္းစားေနပါတယ္။”

“ဥေရာပအာကာသစူးစမ္းေရးအဖြဲ႔ ကလည္း ထုထည္ သိပ္ႀကီးတဲ့ ၿဂိဳဟ္တု အေဟာင္းေတြကို သူတုိ႔ လွမ္းၿပီးေတာ့ ဖမ္းယူၿပီးေတာ့ ကမာၻ႔ေလထု မိုင္ ၂၀၀ နီးပါးေလာက္ကို ဆြဲယူလာၿပီး မီးေလာင္ၿပီး ပ်က္က်သြားေအာင္ လုပ္ တဲ့နည္း ၂၀၂၃ ခုႏွစ္မွာ စမ္းသပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္အာကာသေအဂ်င္စီ JAXA ကလည္း အီလက္ထရို ဒိုင္နမစ္နည္းနဲ႔ သံလိုက္စက္ကြင္း နဲ႔ ညွိဳ႕ၿပီး အဲဒီသံထည္ ေတြကိုဆြဲယူ လိုက္ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့မွ လႊတ္ခ်တာမ်ိဳး၊ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ၿဂိဳဟ္တု အေဟာင္းေတြကို မွိန္းနဲ႔ ထိုးလိုက္မယ္။ ေနာက္ ၿဂိဳဟ္တု တခုကေန သူ႔ကို လမ္းေၾကာင္းမွန္တဲ့ ေနရာကို ဆြဲယူသြားၿပီး ပ်က္စီး သြားေအာင္ လုပ္တဲ့နည္း၊ ေနာက္တနည္းက ပိုက္ကြန္ႀကီးေတြနဲ႔ မိုင္ ၅၀ - တရာေလာက္ ရွိတဲ့ ပိုက္ကြန္ႀကီးေတြနဲ႔ သယ္သြားၿပီး တေနရာ က်ေတာ့မွ ကမာၻပတ္လမ္းေၾကာင္းထဲ မီးေလာင္ၿပီး ပ်က္စီး သြားဖုိ႔ အတြက္ကို ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။”

ေဒါက္တာပေဒသာတင္ပါ။

XS
SM
MD
LG