သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏိုင္ငံတကာ သတ္မွတ္စံ မျပည့္မွီတဲ့ ရန္ကုန္ မႏၱေလး အျမန္လမ္းမႀကီးမွာေတြ႔ရတဲ့ အားနဲခ်က္ေတြနဲ႔ ဒီအားနဲခ်က္ေတြကို အစိုးရဘက္က ဘာေတြ လုပ္ေပးေနတယ္ ဆိုတာကို အျမန္လမ္းကို အၿမဲသံုးၿပီး သြားလာေနသူ့ ကိုေနလင္းၿဖိဳးက ေျပာျပေပးမွာပါ။

အက်ယ္ ၂၇ ေပရွိတဲ့ ကြန္ကရစ္ ၂ လႊာနဲ႔ ခင္းထားတဲ့ ဒီအျမန္လမ္းမႀကီးမွာ ေအာက္အလႊာက ၆ လက္မ၊ အေပၚအလႊာက တေပ ထူၿပီး တန္ခ်ိန္ ၈၀ ေလာက္ေလးတဲ့ ယာဥ္ေတြ ျဖတ္သန္းမႈကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိပါတယ္။ တံတားေပါင္း ၁၃၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ထရပ္ကားေတြ ေမာင္းခြင့္မျပဳပဲ လူစီး ကားေတြအတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ႏႈန္းက ကီလိုမီတာ တရာပါ။ ဒီလမ္းမႀကီးစဖြင့္ခ်ိန္မွာ ကားေမာင္းသူေတြ ႀကံဳရတဲ့ အခက္အခဲက ဘာပါလဲ။

“ဟိုုး စစ ႏွစ္ေတြမွာ ကားေတြလည္း ရွားတယ္ ခင္ဗ်။ ကားေတြမွာ တာယာ date ကိုု ဖတ္ရတယ္ ဆိုုတဲ့ သေဘာတရားကိုု မသိၾကဘူး ခင္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ကိုုယ္တိုုင္လည္း မသိခဲ့ဘူး ခင္ဗ်။ ေစာေစာပိုုင္း ႏွစ္ေတြမွာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အျမန္လမ္း ဆိုုၿပီး ေပၚလာတယ္။ လမ္းက ကတၱရာ မဟုုတ္ပဲနဲ႔ ကြန္ကရစ္နဲ႔ခင္းထားတယ္ ခင္ဗ်။ လမ္းအသစ္ ျဖစ္တာလည္း ပါေတာ့ အရိပ္အာဝါသ ကလည္း မရွိဘူး။ အဲေတာ့ အပူခ်ိန္ ျမင့္တယ္ လိုု႔ေတာ့ ထင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဒါရိုုက္ ေမာင္းတဲ့ အခါ တာယာက -- ရင္ တာယာ ပြင့္သြားတယ္လိုု႔ ထင္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ ေနာက္ပိုုင္း တာယာဝယ္ရင္ လူေတြက date ဖတ္ရတယ္ ဆိုုတာေလးကိုု သတိထား မိလာၾကတယ္ ခင္ဗ်။ ေနာက္ပိုုင္း လူေတြက လက္လြတ္စံပယ္ မဝယ္ၾကေတာ့ဘူး ခင္ဗ်။

ေနာက္တခုုက အားနဲတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျပင္တဲ့ အခါက်ရင္ေတာ့ ေနာက္ပိုုင္းမွာ သူက ႏိုုင္လြန္ ကတၱရာ ခင္းခိုုင္းတယ္ ခင္ဗ်။ သူက အပိုုင္းလုုိက္ အပိုုင္းလိုုက္။ အခုု ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ရန္ကုုန္ဘက္က ထြက္မယ္ ဆိုုရင္ မိုု္င္ ၂၀ ေလာက္ အထိကေတာ့ လမ္းဘယ္ညာ အကုုန္ ခင္းၿပီး ပါၿပီခင္ဗ်။ ႏုုိင္လြန္ ကတၱရာ ေတာက္ေလ်ွာက္ ေနာက္ပိုုင္းမွာ ပ်က္တဲ့ ေနရာေတြကိုု ျပင္တဲ့ ေနရာအားလံုုးကိုု သူက အပိုု္င္းလိုုက္ အပိုုင္းလိုုက္ လုုပ္ခိုုင္းေနတယ္ ခင္ဗ်။ အခုုေတြ႔ရတာ ကေတာ့။”

ေနာက္ဆိုု ပိုုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပမယ့္ ပံုု ေပၚတာေပါ့ေနာ္။

“ဟုုတ္ကဲ့။ အခုု အစိုုးရသစ္ လက္ထက္မွာေတာ့၊ တခ်ိဳ႕ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့တဲ့ အႏၱရာယ္ မ်ားတဲ့ ေနရာေတြမွာေတာ့ ျပင္တယ္ ခင္ဗ်။ မိုုးသဲႀကီးမဲႀကီး ရြာခ် လိုုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ကားလမ္း ေပၚမွာ ေရက ေရဖမ္းထားသလိုု ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့၊ လမ္းေဘးကိုု ဆင္းမသြား ပဲနဲ႔၊ တကယ္လိုု႔ အရွိန္က သူတိုု႔ေျပာထားတဲ့ အတိုုင္း ကီလိုုမီတာ ၁၀၀ ဆိုုတဲ့ အရွိန္နဲ႔ ေမာင္းလာ ၿပီးေတာ့ ရုုတ္တရက္ ကားက အဲလိုု အရမ္းကိုု ဆြဲသြားတာ ေပါ့ေနာ္။

အဲလိုု ျပႆနာ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေနရာေလးေတြ သူတိုု႔လိုုက္မွတ္ ၿပီးေတာ့ အခုု ျပင္ေတာ့ ျပင္ေနတယ္ ခင္ဗ်။ လမ္းေတြအားလံုုး။ ေနာက္ ေရာင္ျပန္ေတြ အားနဲတဲ့ ေနရာမွာ ေရာင္ျပန္ေတြ ထားတယ္။ ေနာက္ speed ေတြကိုု ခ်ေနၿပီ ခင္ဗ်။ အရင္တုုန္းက ကီလိုု ၁၀၀ အထက္ ကိုုမေမာင္းရဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕အႏၱရာယ္ မ်ားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ၆၀ တိုု႔ ၈၀ တိုု႔၊ အဲဒီလိုု ဆိုုင္းဘုုတ္ေတြ လိုုက္ေထာင္ထားၿပီ ခင္ဗ်။ အဲ့ဒီထက္ ပိုုမေမာင္းဖုုိ႔။ အဲဒီလိုု မ်ိဳးေတြေတာ့ လိုုက္ေထာင္တယ္။ ေရာင္ျပန္ အားနဲတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရာင္ျပန္ ေတြ လုုိက္လုုပ္ထားတာ ေတြ႔တယ္ ခင္ဗ်။”

ဒီလမ္းေၾကာင္း ေဖါက္တဲ့ ေနရာမွာ ေရာ၊ အားနဲမႈ ရွိတယ္လိုု႔ျမင္ပါသလား။

“အဲဒီလိုုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ တခ်ိဳ႕ေနရာ ေတြမွာ ဒီလမ္းသည္ မေကြ႕သင့္ ပဲနဲ႔ ေပါ့ေနာ္၊ ေကြ႔တယ္လိုု႔ ကၽြန္ေတာ္ ခံစားရတယ္ ေပါ့ေနာ္။ အထူးသျဖင့္ မႏၱေလးနား ေရာက္ခါနီး ဆိုုရင္ လမ္းက အရမ္းကိုု ေကြ႔တယ္ခင္ဗ်။ ေကြ႔တာမွ တကယ္ အရမ္းကိုု ေျမြလိမ္ ေျမြေကာက္ကိုု ျဖစ္ေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အဲလိုု ေကြ႔ရတယ္ေတာ့ မေျပာတတ္ ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒီ နည္းပညာကိုုပဲ မတတ္ လိုု႔လား။ ေနာက္ တခ်ိဳ႕ ရုုတ္တရက္ ေကြ႔ေကြ႔ သြားတယ္ လမ္းက။ ေနာက္ ေကြ႔ရင္လည္း ႏႈန္း ၁၀၀ နဲ႔က အေတြ႔အႀကံဳ ရွိတဲ့ သူအတြက္က အဆင္ေျပတယ္ ဒါေပမယ့္ အေတြ႔အႀကံဳ နဲတဲ့ သူအတြက္က အဲဒီမွာ ျပႆနာ ရွိတယ္ ခင္ဗ်။”

ေနာက္ ဒီလမ္းမွာ တံတားေတြ ေဖါက္တဲ့ အေနထားကေရာ အဆင္ေျပရဲ့လား။

“တံတားေတြက ေစာေစာပိုုင္းေတြမွာ တံတားေတြ က်ဥ္းတယ္ ခင္ဗ်။ အခုုေနာက္ပိုုင္း ႏွစ္ေတြမွာ ေတာ့ ေဖါက္ၿပီး ၄- ၅ ႏွစ္ေလာက္ ေနတဲ့ အခါမွာေတာ့ အကုုန္လံုုး ေတာ့ နဲနဲ နဲနဲ လိုုက္ျပင္တယ္။ က်ယ္သြားတယ္။ အခုုဆိုု အားလံုုး အဆင္ေျပပါတယ္ ခင္ဗ်။”

ဒီ ရန္ကုုန္ - မႏၱေလး အျမန္လမ္းမႀကီးမွာ စိတ္ထဲတျခား ကသိကေအာက္ ျဖစ္စရာေလး ေတြ ဘာမ်ား ႀကံဳရ ပါေသးသလဲ။

“တျခားေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဓိက ကေတာ့ လမ္းေပၚမွာ ဆိုုင္ကယ္ ကိုု တရားဝင္ ခြင့္မျပဳ ထားေပမယ့္။ ဆိုုင္ကယ္ ကိုု ေမာင္းေနၾကတယ္။ ဆိုုင္ကယ္ စီးေနၾကပါတယ္ ခင္ဗ်။ ေနာက္ တခ်ိဳ႕ ဆိုုင္ကယ္ကိုု လမ္းေျပာင္းျပန္ ေမာင္းေနၾကပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳး ေတြကိုု အခုုခ်ိန္ အထိေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးမယူ ေပးႏိုုင္ေသးဘူး ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါမ်ိဳး ေတြပ ယာဥ္ ေမာင္းေတြ အတြက္ေတာ့ အႏၱရာယ္ မ်ားတယ္လုုိ႔ထင္ပါတယ္။ ေနာက္ တခ်ိဳ႕ လမ္းမႀကီးေတြ ေဘးက ရြာေတြက အပိုုင္းလိုုက္ အပိုုင္းလိုုက္ ညဘက္ ဆိုုရင္ ကားေတြက တက္ေမာင္း ၾကတယ္ ခင္ဗ်။ ကုုန္ကားေတြ။ သူတိုု႔ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ တန္ခ်ိန္ထက္ ပိုုတဲ့ ကားႀကီးေတြကိုု ေတြ႔တယ္ ခင္ဗ်။ ဥပမာ ေျမသယ္ကားႀကီးေတြ၊ ကရိန္းႀကီးေတြတိုု႔။ သူတိုု႔က နယ္ခံေတြ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဘယ္အေပါက္က ထြက္ၿပီး ဘယ္အေပါက္က ဝင္ရင္ ရတယ္ ဆိုုတာ သိတယ္ ခင္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္ တိုု႔လိုု ခရီးသြား ေတြကေတာ့ မသိဘူးခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ ဒီကားႀကီး ေတြကိုု ရုုတ္တရက္ ေတြ႔လိုုက္ေတာ့။ ဒီကားႀကီးက ဘယ္က တက္လာမွန္းလည္း မသိဘူး။ အဲဒီလိုု မ်ိဳးေတြ ေပါ့ေနာ္။

အဆိုုးဆံုုး ကေတာ့ သူတိုု႔ကိုု ဆိုုင္ကယ္ စီးဖိုု႔ ဆိုုၿပီးေတာ့ ဒီကြန္ကရစ္ လမ္းရဲ့ ေဘးမွာ ေျမႀကီးလမ္း လုုပ္ထား ေပးတယ္ ခင္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ သိသေလာက္ ေပါ့။ ရြာသားေတြ သံုုးဖိုု႔ အတြက္ ဆိုုၿပီးေတာ့ ထားတဲ့ ဟာကိုု ရြာခံေတြက မသံုုးၾကဘူး၊ ဒီ ကြန္ကရစ္ လမ္းေပၚကိုုပဲ သူတုုိ႔ဆိုုင္ကယ္ေတြ တက္စီး တယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုုရင္ လမ္းေျပာင္းျပန္ စီးတယ္ ခင္ဗ်။ အဲေတာ့ ခုုေနာက္ပိုုင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ၾကားတာ ကေတာ့ လမ္းေပၚမွာ တခုုခုု ဆိုုင္ကယ္ကိုု တိုုက္ခဲ့တယ္ ဆိုုရင္ ဆိုုင္ကယ္ သမားက တရားစြဲခံရတယ္ လိုု႔ၾကားတယ္ ခင္ဗ်။”

ဒီလမ္းေပၚမွာ ခရီးသြားလာ ေနသူေတြ၊ ယာဥ္ေတြ အႏၱရာယ္ ကင္းဖုုိ႔အတြက္ လံုုၿခံဳေရး ဘယ္ေလာက္မ်ား ျဖည့္ထား ေပးပါသလဲ။ အေရးေပၚ ျဖစ္လုုိ႔ ရွိရင္ အေရးေပၚ အတြက္ ေခၚဖုုိ႔ ျပဳဖိုု႔ ဒါမ်ိဳးကိုု ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္နဲ႔ အကူအညီေတြ ဘာေတြမ်ား ရရဲ့လား။ ဘယ္လိုုမ်ား အခက္အခဲ ရွိလဲ ေျပာျပေပးပါအံုုး။

“ေစာေစာပိုုင္း ဖြင့္ခါစ အေျခေန ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အဆင္မေျပခဲ့ဘူး ခင္ဗ်။ တခုုခု ျဖစ္လိုု႔ အကူအညီ ေခၚရင္လည္း ေတာ္ရံုုနဲ႔ မရဘူး။ အျမန္လမ္း ရဲစခန္း ဆိုုတာမ်ိဳး မရွိခဲ့ဘူး ခင္ဗ်။ အစပိုုင္းမွာ ေပါ့ေနာ္။ ေတာ္ေတာ္ေလး ဒုုကၡ သုုကၡ ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီတုုန္း ကေတာ့ လမ္းက အသစ္ႀကီး ျဖစ္တာက တေၾကာင္း ကားက တာယာ အားနဲခ်က္တိုု႔၊ ယာဥ္ ေမာင္း ေပါ့ဆမႈတိုု႔၊ ေနာက္ လမ္းရဲ့ အားနဲခ်က္ တိုု႔ေၾကာင့္ ခဏခဏ ျဖစ္တယ္။ ဒုုကၡ သုုကၡ လူေတြ ေတာ္ေတာ္ ေရာက္ၾကတယ္ ခင္ဗ်။

အဲဒါေတြ မ်ားလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေရးေပၚhotline နံပါတ္ ဆိုုၿပီးေတာ့ ၁၈၈၀ ဆိုုၿပီးေတာ့ လုုပ္ထားေပးတယ္ ခင္ဗ်။ သူတိုု႔သတ္မွတ္ တဲ့ အတိုုင္းေပါ့ေနာ္။ အပိုုင္းလိုုက္ အပိုုင္းလိုုက္ ေတြမွာ ရဲစခန္းေတြ ထားတယ္။ အဲဒီ ရဲစခန္းေတြမွာ သူနာျပဳ ယာဥ္ေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ ကရိန္းေတြ ေတြ႔တယ္ခင္ဗ်။ အခုု ေနာက္ပိုုင္းေတာ့ ညပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေန႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေပါ့၊ အပိုုင္း အျခား အလိုုက္ကိုု အျမန္လမ္း ရဲ ေခၚတယ္ ခင္ဗ်။ သူတိုု႔အေခၚေတာ့။ အဲဒီရဲက ေတာက္ ေလ်ွာက္ ရွိေနတာ ေတြ႔တယ္ ခင္ဗ်။ လမ္းေဘးမွာ သူတိုု႔ ဆိုုင္ကယ္ ေလးေတြနဲ႔ ရပ္ေစာင့္ ေပး ေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ခရီးသြားေတြ အေနနဲ႔ လိုုအပ္တဲ့ အကူအညီေပါ့။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဥပမာ ဘီး ေပါက္တာက အစ၊ ကားပ်က္တာ ဘာညာ။ ကားေမွာက္တာ အဆံုုး ေပါ့ေနာ္။ သူတုုိ႔ကိုု အကူအညီ ေတာင္းရင္ ရတယ္ ခင္ဗ်။

ဒါက အခုုေနာက္ပိုုင္း ႏွစ္ ေတြမွာမွ ရလာတာ ေပါ့ေနာ္။ အရင္တုုန္း ကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုု ေခၚလိုု႔ေခၚရမွန္းလဲ မသိဘူး ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ပိုုင္း ႏွစ္ေတြမွာ သူတို႔ဖံုုး နံပတ္ေတြ ေပးတယ္။ ဘယ္အပိုုင္းဆိုု ဘယ္နံပါတ္။ အဲဒီလိုု ေပးတယ္။ အဲေတာ့ ရုုတ္တရက္ ေခၚလိုုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ သူက ဟာ အဲဒီ အပိုုင္းက ကၽြန္ေတာ့္ အပိုုင္း မဟုုတ္ဖူး။ ဘယ္ နံပတ္ကိုု ေခၚပါ။ အဲဒီလိုု မ်ိဳး ေတြ ေပါ့ေနာ္။ ကသိ ကေအာက္ေတြ ျဖစ္တယ္ ခင္ဗ်။ အမ်ားႀကီး ေျပာလာ ၾကေတာ့မွ သူက သီးသီး သန္႔သန္႔ နံပတ္ကိုု ေပးလာတယ္။ အဲဒါကိုု ေခၚလိုုက္ ရင္ သူတိုု႔က ခ်ိတ္ ဆက္ေပးတယ္ ခင္ဗ်။ ေခၚလိုုက္ရင္ ရဲက သူ႔ဟာနဲ႔သူ အပိုုင္းလိုုက္ အပိုုင္းလိုုက္ ေစာင့္ေနပါတယ္”

အဲဒီေတာ့ လံုုၿခံဳေရး အပိုုင္းက အေတာ္ေလး စိတ္ခ်လာရတဲ့ အပိုုင္း ေပါ့ေနာ္။

“ဒါေပမယ့္ အားနဲ ေနျပန္တာက ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ျမင္တာ ေပါ့ေနာ္။ လံုုၿခံဳေရးက တေယာက္ ပဲ ရွိတယ္ ခင္ဗ်။ တေနရာမွာ။ ၂ ေယာက္ေတာ့ ရွိသင့္တယ္လိုု႔ ျမင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုုေတာ့ ေန႔လည္ ဘက္ ဆိုုရင္ သိပ္ကိစၥ မရွိဘူးခင္ဗ်။ ဥပမာ ညဘက္မ်ား တခုုခုု ဥပမာ သူ႔ကိုု လုုပ္ခဲ့မယ္ ဆိုုရင္ သူ႕မွာ လက္နက္လည္း မေတြ႔ဘူး ခင္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ရ သေလာက္။ သုူ႔ကိုု ရန္ျပဳမယ္ ဆိုုရင္ေတာင္ သူ႔ကိုုယ္သူ ေတာင္မွ သူေတာ္ေတာ္ ကာကြယ္ ရမယ့္ သေဘာရွိတယ္။ ေမွာင္ႀကီး မဲႀကီး ထဲမွာ သူက တေယာက္ထဲ။ ကၽြန္ေတာ္ တိုု႔ ကားသြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကားမီးေရာင္မွာ သူတိုု႔ကိုု ျမင္ျမင္ ေနတယ္။ ေမွာင္ထဲမွာ အဲလိုု တေယာက္ထဲ ေနေနရတယ္။ တခ်ိဳ႕ မတ္တပ္ရပ္ၿပီး ေနေနတယ္။ သူတုုိ႔ ဂ်ဴတီေတာ့ ခ်ိန္းတယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ စဥ္းစားတဲ့ ပံုုစံ က်ေတာ့ ျပႆနာ တခုုခုု ျဖစ္ခဲ့တရင္ သူတိုု႔ အေနနဲ႔ ကာကြယ္လိုု႔ ရေအာင္ လက္နက္ တခုုခုု၊ ေပးထားရင္ သူတိုု႔အတြက္လည္း ေကာင္းမယ္။ ေနာက္ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ အကူအညီေတာင္းရတဲ့ သူေတြ အေနနဲ႔လည္း အေတာ္ေလး အဆင္ေျပမယ္လုုိ႔ ထင္တယ္ ခင္ဗ်။”

ကိုုေနလင္းၿဖိဳးပါ။

ဒီအျမန္လမ္းကို ပုိမုိေကာင္းမြန္ က်ယ္ဝန္းလာေအာင္ လက္ရွိအစိုးရက USAIDS တို႔ JICA တို႔လို အဖြဲအစည္းေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္ ဆိုတာတင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္အတြက္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ က႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နားလိုက္ပါရေစ။

XS
SM
MD
LG