သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပညာေရးဥပေဒ ဆႏၵျပေက်ာင္းသားမ်ားေရွ႕ေန တရားစြဲခံရ


Student protesters, get off a police truck upon arrival at a township court for their trial Tuesday, July 14, 2015, in Tharyarwaddy township, Bago Division, north of Yangon, Myanmar. Student activists protested against a new education law at Letpadan in March 2015 appeared in a township court Tuesday for the 8th time of their trial in Tharyarwaddy. (AP Photo/Khin Maung Win)

ပညာေရးဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ သူတုိ႔ကုိ ပ့ံ့ပုိး ကူညီေပးခဲ့ၾကသူေတြရဲ႕ အမႈကုိ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔က သာယာ၀တီတရား႐ုံးမွာ ႐ုံးထုတ္ စစ္ေဆးခဲ့ေပမဲ့့ အမႈတြဲမရွိတဲ့အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ၾကားနာဖုိ႔ ျပန္လည္ ခ်ိန္းဆုိလုိက္ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အက်ဳိးေဆာင္ေရွ႕ေနတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ကုိ ပုဒ္မ ၂၂၈ - တရားစီရင္ေရး ေႏွာင့္ယွက္မႈနဲ႔ သာယာ၀တီၿမိဳ႕နယ္ တရားသူႀကီးက တရားစြဲဆုိလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္ စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ပညာေရးဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပင္မသပိတ္စခန္းကုိ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက အင္အားသုံး ၿဖိဳခြင္းၿပီး ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့တာ ၆ လ ေက်ာ္သြားၿပီ ျဖစ္ေပမဲ့့ အခုခ်ိန္ထိ သက္ေသတေယာက္ကုိသာ စစ္ေဆးၿပီးပါေသးတယ္။

ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ သူတုိ႔ကုိ ကူညီပ့ံပိုးေပးခဲ့ၾကသူေတြကုိ ႐ုံးခ်ိန္း အႀကိမ္ႀကိမ္ ခ်ိန္းဆုိခဲ့ေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိ အမႈဟာ သိသိသာသာ တုိးတက္မႈ မရွိေသးပါဘူး။ အခုတခါလည္း စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္၊ အဂၤါေန႔က သူတုိ႔အမႈကုိ သာယာ၀တီၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးမွာ စစ္ေဆးဖုိ႔ ရွိေပမဲ့ အမႈတြဲမရွိတဲ့အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔ကုိ ျပန္လည္ ခ်ိန္းဆုိလုိက္တယ္လုိ႔ အက်ဳိးေဆာင္ ေရွ႕ေနတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီေန႔ကေတာ့ မူလ႐ံုးအမႈတြဲမရွိလို႔ မစစ္ျဖစ္တာေလ။ မူလ႐ံုးအမႈတြဲက ျပင္ဆင္မႈတခု တက္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ကို ေရာက္သြားတယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်မတို႔ရဲ႕ ေအာက္႐ံုးမွာေတာ့ မစစ္ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ အခုက ၿမိဳ႕နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ကေနၿပီးေတာ့ ခ႐ိုင္ကိုတက္တယ္။ ခ႐ိုင္ကိုတက္ေတာ့ ခ႐ိုင္ကလည္း မရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ သူက ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ကို တက္ထားတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီထဲက ယာဥ္ပိုင္ရွင္ကေလ။ ကားအာမခံမရလို႔ဆုိၿပီး တက္သြားတာ။ သာမန္အားျဖင့္ဆုိရင္ေတာ့ အဲ့လိုအေပၚ ႐ံုးေတြတက္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ႏွစ္လ၊ သံုးလေလာက္ေတာ့ ၾကာတတ္တယ္။ သာမန္အမႈေတြဆုိရင္ေတာ့ ဒီအမႈကိုေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ က်မကေတာ့ေလ။ အဲဒါက သူတို႔႐ံုးေတာ္က လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚ မူတည္တာေပါ့ေနာ္။”

ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕အမႈကုိ ေလာေလာဆယ္မွာ တုိင္းတရား႐ုံးကုိ လႊဲထားတဲ့အတြက္ ၃ - ၄ လေလာက္ ၾကာႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆုိျပန္တဲ့အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ႐ုံးခ်ိန္း ခ်ိန္းထားတာဟာလည္း ေနာက္ထပ္ ရက္ထပ္တုိးရဖုိ႔ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိေနပါတယ္။

ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔အမႈကုိ ၁ ပတ္တခါ ႐ုံးခ်ိန္းတက္မလား၊ သုိ႔တည္းမဟုတ္ ၂ ပတ္တခါ ႐ုံးခ်ိန္းတက္မလား ဆုိတာကုိ ေရြးခ်ယ္ပုိင္ခြင့္ ရွိမွာျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔ ေရွ႕ဆက္ ဘယ္လုိ လုပ္ေဆာင္မယ္ ဆုိတာကုိေတာ့ လာမယ့္ ၂၉ ရက္ေန႔ ႐ုံးခ်ိန္းက်မွ ဆုံးျဖတ္သြားမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ အက်ဳိးေဆာင္ေရွ႕ေန ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ဟာလည္း ဒီအမႈကုိ ၾကားနာစစ္ေဆးေနတဲ့ ကာလအတြင္းမွာပဲ တရားစီရင္ေရး ေႏွာင့္ယွက္မႈနဲ႔ တရားသူႀကီးကုိယ္တုိင္က တရားစြဲဆုိတာကုိ ခံထားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“၂၂၈ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ အဲဒါက တရားစီရင္ေရး ေႏွာင့္ယွက္မႈေပါ့။ က်မကို စြဲတယ္ဆုိတာကလည္းပဲ တရားစီရင္ေရးကို ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္လို႔မရေအာင္ ေႏွာင့္ယွက္တယ္ဆိုတဲ့ အဲဒီအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ က်မကို စြဲထားတာေပါ့ေနာ္ အခု။ က်မအမႈကေတာ့ ၅ ရက္ေန႔ကို ျပန္ခ်ိန္းတယ္ရွင့္။ ၅ ရက္ေန႔မွာေတာ့ တရားလိုေပါ့ေနာ္ သာယာ၀တီၿမိဳ႕နယ္ တရားသူႀကီး ဦးခ်စ္ျမတ္ကို စစ္မယ္ေပါ့။”

အမႈကုိ ၾကားနာစစ္ေဆးတဲ့ တရားသူႀကီးက သူ႔အေပၚ ဘာေၾကာင့္ တရားစြဲတယ္ဆုိတာကုိလည္း ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ က အခုလုိ ရွင္းျပပါတယ္။

“ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီေန႔ကက်ေတာ့ က်မက ဒုရဲမွဴး နႏၵာ၀င္းရဲ႕ေနရာမွာ ဒုရဲမွဴးႀကီး နႏၵာ၀င္းဆုိၿပီးေတာ့ ရာထူးေလးေျပာင္းတာေလ။ အဲဒီျပင္ဆင္ေလွ်ာက္လႊာကို က်မက အဲဒီေန႔က ႐ံုးေတာ္ကိုတင္တယ္။ တင္တဲ့အခါမွာ တရားသူႀကီးက သူက အမိန္႔ပဲခ်မယ္။ ဒီဟာ ျပင္ဆင္တာကို လက္မခံဘူး။ က်မကို ေဆာင္ရြက္ တင္ျပခြင့္လည္း မေပးဘူး။ ႏႈတ္နဲ႔လည္း တင္ျပခြင့္မေပးဘဲနဲ႔ ဒီေလွ်ာက္လႊာႀကီးကို က်မကို တန္းေပးလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မကေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါက က်မက ဒီ ၅၈ ဦးစာလံုးကုိ က်မက ပါ၀ါယူထားတဲ့ ေရွ႕ေနတေယာက္အေနနဲ႔ က်မက ေရွ႕ေန၀တၱရားရွိတယ္ေလ။ က်မေဆာင္ရြက္ရမယ့္ဟာ ဒါေလးကိုေတာ့ တင္ျပခြင့္ေပးပါ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီကေလးေတြလည္း ၾကားသိဖုိ႔ လိုတယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်မက ႐ံုးေတာ္ကို တင္တာ ဒါေပမဲ့ သူက လံုး၀ လက္မခံဘူး။ လံုး၀ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကို ေပးလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေပၚမွာ က်မက ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တင္ျပတာေပါ့။ တင္ျပတဲ့အေပၚမွာကို သူက အမိန္႔အျမန္ခ်မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ သူက စိတ္ဆိုးၿပီးေတာ့ တရားခြင္ကို ဆင္းသြားတာရွင့္။”

ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ အခုလုိ တရားစြဲခံရတာဟာ ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ ေက်ာင္းသားေတြက ထင္ျမင္ယူဆေၾကာင္းလည္း သူက အခုလုိ ရွင္းျပပါတယ္။

“ဒီ တရားစြဲထားတဲ့ ကိစၥအေပၚမွာေတာ့ သူတုိ႔ကေတာ့ ဒါက ၿခိမ္းေျခာက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ သူတုိ႔အတြက္ကို တမင္ ဒီဘက္ကပဲ လုပ္ခ်င္တာေတြလုပ္တယ္ေပါ့ေနာ္ သူတုိ႔ဘက္ကို ဖိႏွိပ္တယ္ေပါ့ အဲလိုမ်ိဳး သေဘာေတြေတာ့ အျမင္ေလးေတြေတာ့ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မကေတာ့ သေဘာ႐ိုးနဲ႔ပဲ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ခဲ့တာပဲေလ။ ဒီအေပၚမွာ က်မကေတာ့ ရင္ဆုိင္ထုေခ်သြားမွာပဲ။ က်မကေတာ့ အခု အလုပ္ေတြလည္း ႐ႈပ္သြားတယ္။ က်မတို႔အတြက္လည္း နစ္နာတယ္။ ဒီေက်ာင္းသား ကေလးေတြအတြက္ နစ္နာတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ ဒီလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္တဲ့အေပၚမွာ ကေလးေတြအတြက္ကို ကိုယ္က လုိက္ပါ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတာေလ။”

ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ကေတာ့ သူ႔ဘက္က အမွားအယြင္း တစုံတရာ လုပ္ခဲ့ျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ ဥပေဒနဲ႔အညီ ဆက္လက္ ရင္ဆုိင္သြားမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ပညာေရး ဥပေဒ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖုိ႔အတြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတဲ့ လက္ပံတန္းေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြကို ရဲအာဏာပိုင္ေတြက အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္း ႐ိုက္ႏွက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ဥပေဒ အက်ဳိးေဆာင္ေတြဘက္က တရားစြဲဆိုထားမႈကို သာယာဝတီခ႐ိုင္ တရား႐ံုးက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ပညာေရးဥပေဒ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ အပါအ၀င္၊ လယ္သမားေတြ၊ အလုပ္သမားအေရး လႈပ္ရွားသူေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သူေတြကုိ ဖမ္းဆီး အေရးယူ အျပစ္ေပးျခင္းဟာ ႏုိ၀င္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပၿပီး ဒီမုိကေရစီ ကူးေျပာင္းမယ္ဆုိတဲ့ ကတိစကားကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္ေစတဲ့အေၾကာင္း၊ မတရားမႈအေပၚ ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္မႈ၊ ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါ၀င္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စု႐ုံးခြင့္ စတာေတြကုိ သူတုိ႔အေနနဲ႔ လက္ေတြ႔ ေဖာ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္ႀကီး Zeid Raad Al-Hussein က လက္ရွိ က်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ၃၀ ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG