သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကန္တက္ကီျပည္နယ္က ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစၥတာ Mitch McCornell က ျမန္မာ့ဖဲြ႔စည္းပံုမွာ ျပင္ဆင္ဖို႔လိုအပ္တဲ့ အဓိကအခ်က္ ေလးရပ္ကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ေၾကညာခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရအႀကီးအကဲေတြကိုလည္း ေမတၱာရပ္ခံေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။ ေၾကညာခ်က္ထဲက အဓိကအခ်က္ေလးခ်က္ကိုေတာ့ ဦးေက်ာ္ဇံသာက ရွင္းျပေပးပါမယ္။

ပထမအခ်က္ကေတာ့ စစ္တပ္ကို ျပဳျပင္ရမယ္။ အဓိကအားျဖင့္ စစ္တပ္ကို အရပ္သားအုပ္စိုးမႈလက္ေအာက္မွာ ထားရမယ္။ ဒီလို မထားႏုိင္တဲ့အတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အဆက္အသြယ္လုပ္တဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ကခ်င္တုိင္းရင္းသားစုေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး မေျပလည္တာေတြ အပါအဝင္ က်န္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေႏွာင့္ေႏွးေနတာေတြ ျဖစ္ရတယ္လို႔လည္း သူက ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒီအေျပာင္းအလဲအတြက္ အေမရိကန္ကလုပ္မယ့္ အခုစီစဥ္ေနတဲ့ စစ္တပ္ခ်င္းဆက္ဆံေရးဆိုတာကိုလည္း သူက ေထာက္ခံတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေလးစားဖို႔၊ ဥပေဒလိုက္နာဖို႔ကိစၥေတြမွာ ေလ့က်င့္ေပးရမယ္။

သို႔ေသာ္လည္းပဲ လက္နက္ တပ္ဆင္ၿပီးေတာ့ စစ္ပညာသင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးေရးကိုေတာ့ အေလာတႀကီး မလုပ္သင့္ေသးဘူးလို႔ ဆီးနိတ္တာက ေျပာထားပါတယ္။
ေနာက္အေရးႀကီးတာတစ္ခု သူေထာက္ျပတာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္ဆိုတာဟာ-တဲ့၊ လြတ္လပ္ေရးမရခင္ကတည္းက ႏုိင္ငံေရးမွာ ပါဝင္လာခဲ့တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းျဖစ္တယ္ တဲ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီလုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုက္ျခင္းဟာ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးရွိပါတယ္ဆိုတာကို စစ္တပ္ ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ဘဲနဲ႔ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ခုိင္ၿမဲတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး တစံုတရာျဖစ္လာႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း သူက ဆိုထားပါတယ္။
ေနာက္ နံပါတ္ ၂ အခ်က္ကေတာ့ - လူထုအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ေစခ်င္သူကို သူတို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရေစရမယ္။ ဖဲြ႔စည္းပံုက ဘယ္သူ ဘယ္ဝါကို သမၼတအျဖစ္ အေရြးခံခြင့္ မရွိေစရဘူးဆိုတာ မတားျမစ္ထားရဘူးလို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို အဓိကျပင္ရမယ္ လို႔လည္း သူက အဓိက ဆိုတာပါ။
ဒါကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သမၼတမျဖစ္ေအာင္ အခ်က္ကို ျပင္ရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။
ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရယ္လို႔ နာမည္တပ္မထားပါဘူး။ ဒီအခ်က္ကို မျပင္ရင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြကိုလည္း ကမၻာက အယံုအၾကည္ရွိလိမ့္မယ္မဟုတ္ဘူးလို႔ပဲ ေထာက္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

- ဒါကေတာ့ နံပါတ္ (၂) အခ်က္ေပါ့ေလ။ (၃) နဲ႔ (၄) ကိုလည္း ေျပာပါအံုးရွင့္။

နံပါတ္ (၃) အခ်က္ကေတာ့ တရားစီရင္ေရး လြတ္လပ္ခြင့္ရရွိေအာင္ ဖန္တီးဖို႔ပါပဲ။ ေလာေလာဆယ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရဲ႕တနည္းအားျဖင့္ Executive ေပါ့ေလ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ရဲ႕လက္ေအာက္က လြတ္လပ္ျခင္း မရွိဘူးလို႔ ဆိုထားပါတယ္။

- အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြက တရား႐ံုးေတြအေပၚမွာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရွိေနတယ္ဆိုတဲ့သေဘာေပါ့ေနာ္။

ဟုတ္ပါတယ္။ တခါ အာဏာသံုးရပ္ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးဆိုတဲ့ ဒီအာဏာသံုးရပ္ဟာ သီးျခား လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထားရွိရမယ္၊ ဒီကိစၥဟာ တခုနဲ႔တခု ထိန္းညႇိေစာင့္ၾကည့္ဖို႔အတြက္သာမက လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေရးမွာလည္းပဲ အထူးအေရးပါတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
ေနာက္ နံပါတ္ (၄) အခ်က္ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕အခြင့္အေရးကို ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ အကာအကြယ္ေပးထားရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း စုေပါင္းပါဝင္ေပါင္းစည္းေရးဟာ အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈတရပ္လို႔ သူက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

- အခုကေရာ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးဆိုတာကို ဖဲြ႔စည္းပံုမွာ အကာအကြယ္ေပးမထားဘူးလားရွင့္။

ပံုစံအားျဖင့္ကေတာ့ ဖက္ဒရယ္ႏိုင္ငံေတြမွာလို ဇယားေတြခဲြၿပီးေတာ့ ဒီဇယားေတြမွာပါတဲ့ အာဏာရပ္ေတြက ဗဟိုအစိုးရကလုပ္ပါ။ ဒီဇယားမွာပါတဲ့ အာဏာရပ္က ျပည္နယ္အစုိးရေတြက လုပ္ပါဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ က ခဲြထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျပည္နယ္အစိုးရဆိုတာ ကိုယ္ႏိႈက္က ျပည္နယ္လူထု ဆႏၵထက္ ဗဟုိအစိုးရရဲ႕အႀကီးအကဲ၊ သမၼတရဲ႕သေဘာနဲ႔ခန္႔ရမယ္ဆိုတဲ့သေဘာေတြ၊ တခါ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာလည္း ဗဟိုက ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြ သိပ္မ်ားေနတယ္ စသျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ - အခ်က္ေတြက အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။
ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ကေတာ့ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုတာ ျပင္ဆင္ရတာ မလြယ္ပါဘူး-တဲ့။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖဲြ႔စည္းပံုဟာလည္းပဲ ျပင္ရခက္တဲ့ ဥပေဒတစ္ခုပါ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သူတို႔ ျပင္လာႏိုင္ခဲ့ၾကတာပဲ-တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္လည္းပဲ အခု ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြ မတုိင္ခင္ ကာလဟာ အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ အခြင့္အခါေကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခြင့္အခါကို အမိအရဆုပ္ကိုင္ၿပီးေတာ့ ဖဲြ႔စည္းပံုကို သူအႀကံျပဳတဲ့အတုိင္း ျပင္ၾကပါလို႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအႀကီးအကဲေတြကို သူက ေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္။

အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္ခ်္၊ မက္ေကာ္နယ္ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရးအတြက္ တစိုက္မတ္မတ္ ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းလာခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီးတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG