သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့ပညာေရး အေထာက္အကူေပးဖို႔ သမၼတ ပန္ၾကား


ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ Johns Hopkins တကၠသိုလ္မွာ မိန္႔ခြႏ္းေျပာၾကားစဥ္ (၂၀ ေမ ၂၀၁၃)
မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အနာဂတ္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔ သူ႔အစိုးရအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ုိင္း၊ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္လို ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ကူညီပံ့ပိုးဖို႔လည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က မေန႔က ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္ Johns Hopkins တကၠသိုလ္၊ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရင္း တိုက္တြန္း ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲကို ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပထားပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးနဲ႔ အေမရိကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရး” လို႔ ေခါင္းစဥ္ေပးထားတဲ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း သူ႔အစိုးရအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြ အမ်ားအျပား ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ဒီလို လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာဟာ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အနာဂတ္တစ္ခု တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔အစိုးရအေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က စၿပီး ေဆာင္ရြက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာခဲ့တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ့ တစ္ခုတည္းပဲ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြအတြက္ ပိုမို ေကာင္းမြန္တဲ့ အနာဂတ္၊ ပိုမိုေကာင္းမြန္ ျပည့္စံုတဲ့ ဘ၀တစ္ခု ဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရဟာ ျပည္သူ႔အစိုးရ ျဖစ္တယ္လို႔ ခံယူထားတာနဲ႔အညီ ျပည္သူေတြရဲ႕ဘ၀ကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျပည္သူဗဟုိျပဳ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေနပါတယ္။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက် ေပၚေပါက္လာမယ့္ အစိုးရသစ္အတြက္ အေျခခံေကာင္းေတြ ဖန္တီးေပးေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေရး ေအာင္ျမင္ေစဖို႔အတြက္ အေမရိကန္အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ လက္ရွိ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနနဲ႔ အကိုက္ညီဆံုးျဖစ္တဲ့ အကူအညီေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရွိ ေပးအပ္သြားဖို႔လည္း ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါတယ္။”

အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ က အခုလို ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

“သမုိင္းေၾကာင္း အစဥ္အလာမ်ားအရ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတို႔ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀ ေက်ာ္ၾကာ ဆက္ဆံေရးေတြ ရွိခဲ့တာ အထင္အရွား ေတြ႔ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကိုေထာက္႐ႈၿပီး က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာ-အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ားအၾကား ရင္းႏွီးတဲ့ မဟာမိတ္မ်ားအျဖစ္နဲ႔ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ၿပီး ျမန္မာ-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး စာမ်က္ႏွာသစ္ကို ဖြင့္လွစ္လိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ားနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားအၾကားလည္း ရင္းႏွီးတဲ့ မိတ္ေဆြမ်ားအျဖစ္ ခင္ခင္မင္မင္ ဆက္ဆံသြားၾကဖို႔လည္း တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေအာင္ျမင္ေအာင္ မိတ္ေဆြတို႔ရဲ႕ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ားကိုလည္း ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ ရွိေနပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာရွိတဲ့ ထိပ္တန္း တကၠသိုလ္ႀကီးေတြရဲ႕ အကူအညီ၊ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားရဲ႕ အကူအညီေတြကိုလည္း ရရွိႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ ရွိေနပါတယ္။”

အခုလို သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ တကၠသိုလ္တစ္ခုမွာ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ေရး အေထာက္အကူေတြ ရဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ပိုမို နားလည္လာေအာင္ ရွင္းျပခ်င္တဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႔ သမၼတရဲ႕ ေျပာခြင့္ရသူ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ၾကားေရးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

“သမၼတႀကီးအေနနဲ႔က က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ ပညာေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ခ်င္တယ္။ ျမႇင့္တင္ခ်င္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔က ပညာေတာ္သင္ေတြ လႊတ္သလိုပဲ၊ ဒီက တကၠသိုလ္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လာၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းခြဲေတြ ဖြင့္ေစခ်င္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးက႑မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ပညာေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပိုမိုပါ၀င္ ပူးေပါင္းဖုိ႔အတြက္ ဖိတ္ေခၚတဲ့စကားကို ဒီမွာ လာေျပာျပတယ္။ ဒါက ပထမရည္ရြယ္ခ်က္ေပါ့။ ဒုတိယတစ္ခုကေတာ့ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာရွင္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ နားလည္တဲ့သူလည္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း သံသယေတြ ရွိေနေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီ သံသယေတြ ေျပေပ်ာက္သြားၿပီးေတာ့မွ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေရွ႕ကိုပဲ သြားေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္ဖို႔ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒီလို သြားတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ စြမ္းအားနဲ႔ခ်ည္းပဲ သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္ ပိုၾကာႏိုင္တယ္။ ဒီလိုဟာကို ျမန္ျမန္ ေရာက္ေစခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ပါ၀င္ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြ လိုတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းစကားကိုလည္း ပါးခ်င္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီေနရာမွာ လာၿပီးေတာ့ ဒီမိန္႔ခြန္းကို ေျပာတာပါ။”

အခုလို သမၼတဦးသိန္းစိန္ ကိုယ္တိုင္ အေမရိကန္ တကၠသိုလ္တစ္ခုကို လာေရာက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္း ေျပာၾကားတာဟာ ျမန္မာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ တကၠသိုလ္ေတြၾကား ပိုၿပီး ထိေတြ႔မႈ ရရွိေစသလို၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပညာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အတြက္ အားရစရာ ေကာင္းတယ္လို႔ မေန႔က Johns Hopkins တကၠသိုလ္ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ မဂၤလာျမန္မာအဖြဲ႔ရဲ႕ညြန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာ ဖုန္း၀င္း က ေျပာပါတယ္။

“တစ္ခုကေတာ့ေလ ဒီလို တကၠသိုလ္ေတြကို လာၿပီးေတာ့၊ ကိုယ့္ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြကို ေျပာတယ္ဆိုေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္က ဒီလို စၿပီးေတာ့ ေျပာလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သိပ္ေကာင္းတဲ့ အစဥ္အလာေပါ့ေနာ္။ ဒါမ်ိဳးပြဲေတြ အမ်ားႀကီး ႏိုင္ငံတကာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျမန္မာျပည္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္လာပါေစလုိ႔ က်ေနာ့္စိတ္ထဲ အရင္ဆံုး ျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တစ္ခု အားရမိတာကေတာ့ ဒီလို တကၠသိုလ္ေတြမွာ ေျပာတဲ့အခါက်ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ပညာေရးကို အားေပးတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေရာက္ပါတယ္။ ပညာေရးကို အားေပးတဲ့ေနရာမွာ၊ ဒီလိုအဆင့္ျမင့္ ပညာေရးေပါ့ေနာ္၊ တကၠသိုလ္ ပညာေရးကို အားေပးတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေရာက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က ပိုၿပီးေတာ့ ၀မ္းသာပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တကၠသိုလ္ေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ေကာင္းလာၿပီးေတာ့၊ ျမန္မာျပည္ တကၠသိုလ္ေတြကေနၿပီးေတာ့ တကယ့္ကို ႏိုင္ငံအတြက္ အသံုးက်မယ့္ ပညာရွင္ေတြ ေမြးထုတ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေရတို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေရရွည္မွာ အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာမယ္၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမယ္၊ ေရရွည္ေကာင္းမယ္လို႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အားရပါတယ္။”

သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာ မေန႔က Johns Hopkins တကၠသိုလ္မွာ မိနစ္ ၂၀ ၾကာေလာက္ မိန္႔ခြန္းေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လက္ရွိ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ရွင္းလင္းတင္ျပခဲ့တာ ျဖစ္သလုိ၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ၀ိုင္း၀န္း ကူညီေပးဖို႔ ကိစၥေတြကို အဓိက တိုက္တြန္း ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG