သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေသာၾကာေန႔ကစတင္ခဲ့တဲ့ တူရကီႏိုင္ငံ မေအာင္ျမင္တဲ့ အာဏာသိမ္းမႈအၿပီး အစိုးရက ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့သူေတြကို ဖမ္းဆီးလိုက္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ စစ္သားနဲ႔အရာရွိေပါင္း ၂၈၀၀ ေက်ာ္ ပါ၀င္တယ္လို႔ အစိုးရအရာရွိေတြက ဆုိပါတယ္။ ဒီႀကံစည္မႈ ဘာေၾကာင့္ က်႐ံႈးခဲ့ရသလဲဆုိတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ Jamie Dettmer ရဲ႕ ေရးသားခ်က္အေပၚ အေျခခံၿပီး ဦးေက်ာ္ဇံသာက တင္ျပထားပါတယ္။

သမၼတ Erdogan က ဒီပုန္ကန္မႈဟာ တူရကီစစ္တပ္သန္႔စင္ေရးလုပ္ႏုိင္ေအာင္ ဘုရားသခင္က ေပးလာတဲ့ လက္ေဆာင္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕အာဏာ ပိုမို ခိုင္မာေရးနဲ႔ စစ္တပ္ကိုသာမက သူ႔ကိုဆန္႔က်င္တဲ့ တျခားသူေတြကိုပါ ရွင္းေတာ့မယ္လို႔ အကဲခတ္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

အခု စစ္သား ၃၀၀၀ ေလာက္ ဖမ္းထားၿပီး၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ၅ ေယာက္နဲ႔ ဗိုလ္မႉးႀကီး ၂၉ ေယာက္တုိ႔ကိုလည္း ရာထူးျဖဳတ္လုိက္ပါတယ္။ အာဏာသိမ္းရာမွာ ဒီအရာရွိႀကီးေတြ ပါ မပါ အတိအက် မသိရေသးပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ဒီလုပ္ရပ္မ်ိဳး ေနာင္က်ဥ္သြားေအာင္ ေသဒဏ္ေပးတာကို ျပန္သံုးႏုိင္ဖုိ႔ ဥပေဒ ျပင္မယ္လုိ႔ေတာင္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Vinali Yildirim က ဆုိေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ေသာၾကာေန႔ အာဏာသိမ္းမႈဟာ ခ်က္ျခင္းပဲ က်႐ံႈးသြားတာဆုိေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဒါမ်ိဳး ထပ္ျဖစ္ဖို႔ဆုိတာ အမ်ားႀကီး အလွမ္းေ၀းသြားပါလိမ့္မယ္။

ေသာၾကာေန႔က ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ စစ္တပ္အတြင္းမွာေရာ၊ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ျပည္သူလူထု အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာပါ ေထာက္ခံမႈ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မရရွိခဲ့ၾကပါဘူး။ Erdogan ကို ေ၀ဖန္ေနသူေတြကေတာင္ တူရကီမွာ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းတာ မ်ားလွၿပီဆုိၿပီး ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၾကတာပါ။ ထိပ္တန္းစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြ၊ တပ္မႉးႀကီးေတြကလည္း လက္မခံၾကပါဘူး။

အဖမ္းခံရတဲ့ စစ္သားတခ်ိဳ႕ကဆုိရင္ သူတုိ႔ဟာ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈ တခုခုရွိတယ္လို႔ ထင္ခဲ့ၾကၿပီး၊ သမၼတေထာက္ခံတဲ့သူေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္တုိးေတာ့မွ အာဏာသိမ္းတာပါလားလို႔ သိခဲ့ရပါသတဲ့။

လန္ဒန္ Chathan House ကၽြမ္းက်င္သူအဖြဲ႔က Fadi Hakura က ဒီအာဏာသိမ္းမႈမွာ မစခင္က ၿပိဳကြဲႏွင့္ၿပီလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

ႀကံစည္သူေတြဟာ ပါလီမန္၊ သမၼတနဲ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အိမ္ေတြ၊ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ေတြကို ဦးတည္ခဲ့ၾကၿပီး၊ Bosphorus ေရလက္ၾကားကို ျဖတ္ထားတဲ့ တံတားေတြနဲ႔ Ataturk ေလဆိပ္ကို ပိတ္ထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပုဂၢလိကအသံလႊင့္ဌာနေတြနဲ႔ တျခားဆက္သြယ္ေရးစနစ္ေတြကို ပိတ္ဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ သမၼတ Erdogan ဟာ သူ႔ကို ေထာက္ခံတဲ့ ျပည္သူလူထုဆီ ဆက္သြယ္ညႊန္ၾကားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ႀကံစည္သူေတြ အဓိကမွားယြင္းမႈ ၂ ခ်က္ကေတာ့ -

၁. ဘာမွမလုပ္ခင္ အစိုးရအႀကီးအကဲကို ဖမ္း၊ ဒါမွမဟုတ္ ကြပ္မ်က္လိုက္ရမွာ သူတုိ႔မလုပ္ခဲ့ဘူး။

၂. တင့္ကား၊ ရဟတ္ယာဥ္၊ ဂ်က္ေလယာဥ္ စတာေတြ ၀င္မစြက္ႏုိ္င္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ စစ္မဟာဗ်ဴဟာ ကၽြမ္းက်င္သူ Edward Luttwack က Foreign Policy မဂၢဇင္းမွာ သံုးသပ္ေရးသားထားပါတယ္။

အဲ အခုေတာ့ သမၼတ Erdogan ဟာ တူရကီႏုိင္ငံေရးကို စိတ္တုိင္းက် ခ်ယ္လွယ္ေဖာ္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းပါခင္ဗ်ာ။

XS
SM
MD
LG