သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအသြင္ကူးေျပာင္ေရးကာလ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ေမ့မထားဖုိ႔ ကုလတုိက္တြန္း


စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြနဲ႔အတူ သိသာတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲတခုကို ေဖာ္ေဆာင္ေန တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူတုိင္းက ဒီအက်ိဳးအျမတ္ ေတြကို ခံစားခြင့္ ရရွိေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ - မၾကာေသးခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေပးေရး႐ံုး (OCHA) ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမႉးတဦးျဖစ္တဲ့ John Ging က ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလာတာနဲ႔အမွ် ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္က ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေတာ္ေလး စိုးရိမ္ေၾကာင္း - နယူးေယာက္ခ္ၿမိဳ႕က ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ မတ္လ ၁ ရက္ အဂၤါေန႔က ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း သူက ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ အေၾကာင္းစံုကို မနႏၵာခ်မ္း က တင္ျပထားပါတယ္။

ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔ကေန ၂၅ ရက္ေန႔အထိ ၄ ရက္ၾကာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို သြားေရာက္တဲ့ခရီးစဥ္အတြင္း - ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြက ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေတာ္ေလး စိုးရိမ္ေၾကာင္းကို ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေပးေရး႐ံုး OCHA ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမႉး John Ging က ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ NLD အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ႏို၀င္ဘာေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲအျပတ္အသတ္အႏိုင္ရခဲ့ၿပီးေနာက္ လာမယ့္ ရက္ပိုင္းအတြင္း သမၼတအမည္ေတြေၾကညာၿပီး အစိုးရသစ္ဖြဲ႔ဖို႔လို ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းလဲေရး ကို ေဖာ္ေဆာင္ေနေပမဲ့လို႔လည္း - ဒီအသီးအပြင့္ေတြကို ျမန္မာျပည္သူအားလံုး မခံစားရေသးဘူးလို႔လည္း သူက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တုိဘာလက ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြအၾကား တႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၾကေပမဲ့ - ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ဒုကၡသည္ ၁ သိန္းေက်ာ္ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ သူတုိ႔ေတြဟာ ယာယီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ဆင္းဆင္းရဲရဲ ေနထုိင္ေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လတ္တေလာ ကခ်င္လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း ေတြၾကားမွာ - အဓိကစိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥကေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းအသံုးျပဳမႈပဲျဖစ္တယ္လုိ႔ မစၥတာ Ging က ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

“ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ေဒသခံေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံစကားေျပာတဲ့အခါ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အင္မတန္ စုိးရိမ္ၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေတြ၊ ေပါက္ကဲြေစတဲ့ ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ ထိခုိက္ေသေက်မႈ ကမာၻမွာ တတိယ အမ်ားဆုံးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥက ေဒသခံေတြအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္း ၂ ခုက ပဋိပကၡဒဏ္ခံၾကရတဲ့ သူေတြနဲ႔လည္း က်ေနာ္ ေတြ႔ပါတယ္။ ဒီစခန္းေတြက အစုိးရရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရွိၾကပါဘူး။ ဒီစခန္းေတြမွာ အကူအညီေပးေနတဲ့ NGOs အဖဲြ႔ေတြကပဲ က်ေနာ့္ကုိ အစီရင္ခံၾကပါတယ္။ ဒီအဖဲြ႔ေတြ အေနနဲ႔လည္း အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပး ေနၾကရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္ေနၾကပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ သြားေရာက္ ေလ့လာခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာေတာ့ - ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း ၂ ခုၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ မူဆလင္ ၁ သိန္း ၂ ေသာင္းနဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳး ၅ ေထာင္ေလာက္ဟာ အခုအခ်ိန္ထိ IDP ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထုိင္ေနၾကရဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ မစၥတာ Ging က ေျပာပါတယ္။ သူသြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္းက IDP ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာဆုိရင္ ရိကၡာနဲ႔ ေဆး၀ါး လံုေလာက္မႈမရွိတာ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေဆး႐ံုေဆးခန္း လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိတာ၊ ေသာက္သံုးေရနဲ႔ မိလႅာစနစ္ ညံ့ဖ်င္းမႈ အေျခအေနေတြကို အံ့ၾသစြာ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရၿပီး၊ အထူးသျဖင့္ မူဆလင္ ဒုကၡသည္ေတြ ေနထုိင္ရတဲ့ အေျခအေနေတြ နိမ့္က်ေနတာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္လုိ႔လည္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ဟာ ဆုိရင္လည္း တလသားေတာင္ မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးငယ္ ေနထုိင္မေကာင္းျဖစ္ခ်ိန္မွာ အနီးအနားက ေဆး႐ုံကုိ ပုိ႔ခြင့္မရတဲ့အတြက္ ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း သူ႔ကုိ ေျပာျပတာ ၾကားခဲ့ရတယ္လုိ႔လည္း OCHA ညႊန္ၾကားေရးမႉး John Ging က ေျပာပါ တယ္။

“ဒါဟာခဲြျခားဆက္ဆံလြန္းတဲ့ မူ၀ါဒေတြေၾကာင့္ ေၾကကဲြစရာနဲ႔ ႀကံဳရတဲ့ နမူနာတခုပါ။ ဒါေတြဟာ လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ ေနထုိင္တဲ့ သမုိင္းအစဥ္အလာရွိၿပီး၊ သည္းခံႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ ျမန္မာလူထုရဲ႕ စံတန္ဘုိးေတြကုိလည္း ေရာင္ျပန္ထင္ဟပ္ မေနပါဘူး။ ဒီလုိ အေျခအေနမ်ဳိးေတြကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူမႈဘ၀ေတြမွာ ျပန္လည္ရရွိလာေအာင္ လုပ္ၾကရပါလိမ့္မယ္။ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းက တုံ႔ျပန္ၾကတဲ့ အျပဳအမူေတြ အေပၚမွာလည္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အင္မတန္မွ ေလးစားမိပါတယ္။ တဖက္နဲ႔တဖက္ ထိေတြ႔မႈရွိေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ သည္းခံဖုိ႔၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ဖုိ႔ စကားေတြ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေတြဟာ တုိးတက္မႈေတြရေအာင္ တည္ေဆာက္သြားႏုိင္မယ့္ အေျခခံေတြပါ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အားက်ေလာက္ေအာင္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေတြ႔ျမင္ေနရၿပီဆုိေပမဲ့ - ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေနာက္ခ်န္ထားတာမ်ိဳး၊ ေဘးဖယ္ ထားတာမ်ိဳး မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔လည္း မစၥတာ ဂင္း (Ging) က တုိက္တြန္းသြားခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၉ ရက္ေန႔ကေန မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ၃၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢ အထူး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉး မစၥ္ ယန္ဟီးလီ က မတ္လ (၁၄) ရက္ေန႔မွာ အစီရင္ခံဖို႔ရွိသလို၊ UPR ေခၚ ႏုိ္င္ငံအလိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ျပန္လည္သံုးသပ္မႈကိုလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔ အစီရင္ခံ တင္သြင္းဖို႔ ရွိပါတယ္ရွင္။

XS
SM
MD
LG