သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဖိလစ္ပိုင္ ကုလလူ႔အခြင္႔အေရးေကာ္မတီ၀င္ အေရြးခံရ


ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ လူအေသအေပ်ာက္မ်ားတဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈေတြရွိေနတာေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေနေပမဲ့လည္း ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံ အျဖစ္ ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္ငံကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ အခုလိုေရြးခ်ယ္မႈေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္လာ ႏိုင္ပါ့မလား။ ဒီအေၾကာင္း Ralph Jennings ရဲ႕ သတင္းကို ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး၀ါးေလာကနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူေပါင္း တေသာင္းႏွစ္ေထာင္ေလာက္ကို တရား႐ံုးတင္ စစ္ေဆးမႈေတြမရွိပဲသတ္ျဖတ္ခဲ့မႈေတြေၾကာင့္ဖိလစ္ပိုင္သမၼတRodrigo Duterteနဲ႔သူ႔အစိုးရအဖြဲ႔ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးေလာကသားေတြရဲ႕ အျပစ္တင္ရႈတ္ခ်မႈေတြအႀကီးအက်ယ္ခံေနရတာပါ။ တဘက္မွာကလည္း ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာကိုထိထိ ေရာက္ေရာက္ေျဖရွင္းတယ္လို႔ သေဘာထား သူေတြလည္း ရွိေနတာပါ။ သမၼတဒူတာေတးရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ရပ္ေတြဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြျဖစ္ၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Peter Cayetano ကကုလသမဂၢရဲ႕အေထြေထြညီလာခံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့လတုန္းကပဲ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆိုင္တဲ႔ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတခုျဖစ္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ခံသမၼတက ဦးေဆာင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံကို မူးယစ္ေဆး၀ါးထြန္းကားတဲ့ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ ေရာက္မသြားေအာင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ႀကိဳးပမ္းမႈေတြ က ထိေရာက္မႈရွိပါတယ္။ ဆင္းရဲသား အင္အားမဲ့သူေတြရဲ႕အေျခအေနေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳထားၿပီး ဓနဥစၥာခ်မ္းသာအား ေကာင္းၾကသူေတြရဲ႕ ႀကီးစိုးခ်ယ္လွယ္မႈေတြရဲ႕လက္ကေန တိုင္းျပည္ကို က်ေနာ္တို႔ျပန္ၿပီးကယ္တင္ေနၾကတာပါ။”

Rodrigo Duterte ဟာ၂၀၁၆ခုႏွစ္မွာ သမၼတျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈေတြကို ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ကိုင္တြယ္ေနတာေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕အေျခအေနကို စိုးရိမ္ပူပန္တယ္လို႔ေျပာဆိုၾကတဲ့ ကုလသမဂၢ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုလည္း သမၼတ ဒူတာေတးက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းစိန္ေခၚမႈေတြလည္းလုပ္ခဲ့တာပါ။ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သမၼတဒူ တာေတးနဲ႔တျခားအရာရွိေတြက လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ပစ္မႈေတြရွိတယ္လို႔စြပ္စြဲမႈေတြရွိလာခဲ့ၿပီး ဒီအေျခအေနေတြကို ICC ႏိုင္ငံတကာပစ္မႈခံု႐ံုးကေန စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အထိျဖစ္လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ICC အဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ကေန ဖိလစ္ ပိုင္က ႏႈတ္ထြက္တယ္လို႔ ဒီႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရကေျပာခဲ့ပါတယ္။ မူးယစ္ႏွိမ္နင္းမႈေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မစ္ရွင္ကိုေတာ့ သမၼတဒူတာေတးကခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႔၂ႏွစ္အၾကာမွာ ကု လသမဂၢရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့တာပါ။

ဖိလစ္ပိုင္ Diliman တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံေရးသိပံၸပါေမာကၡ Ela Atienza ကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးမွာ ကြဲျပားတဲ့သေဘာထား ေတြရွိေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရးေတြကိုေဆြးေႏြးၾကမယ့္ ကုလသမဂၢရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွာလည္းဖိလစ္ပိုင္က ပါဦးမယ္ဆိုတာက ေတာ္ေတာ္ ထူးဆန္းတဲ့ကိစၥပါ။ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရထဲမွာ မတူညီတဲ့သေဘာထားေတြ ရွိတယ္ဆိုတာလည္းျမင္ေနရပါတယ္။”

တရုတ္နဲ႔ဂ်ပန္အပါအ၀င္ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရွစ္ႏိုင္ငံနဲ႕အတူ အခုဖိလစ္ပိုင္ကေကာင္စီ ထဲမွာပါလာပါၿပီ။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖၚေျပာဆိုခြင့္၊ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ လူနည္းစုေတြရဲ႕အခြင့္အေရးေတြ အပါအ၀င္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ဒီေကာင္စီက စစ္ေဆးရမွာျဖစ္ ပါတယ္။ ေကာင္စီရဲ႕အဖြဲ႔၀င္သက္တမ္းက သံုးႏွစ္ၾကာမွာပါ။

ကုလသမဂၢအရာရွိေတြကိုလည္း အမနာပေျပာဆိုခဲ့တယ္၊ ICC ႏိုင္ငံတကာပစ္မႈခံု႐ံုးရဲ႕ စံုစမ္းမႈေတြကိုလည္း မလိုလားဘူး ဆိုေပမဲ့ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ တာ၀န္ယူဖို႔ကိုေတာ့ေလွ်ာက္ထားတယ္ဆိုေတာ့ သမၼတဒူတာေတးအစိုးရ ရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြက အၿမီးအေမာက္မတည့္ဘူးျဖစ္ေနတယ္လို႔ေ၀ဖန္သူကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာအေျခစိုက္ လက္၀ဲလူမႈေရးမဟာမိတ္အဖြဲ႔ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမႈး Renato Reyes ပါ။

“ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူဟာ အတိုက္အခုိက္ခံေနရပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္က လူ႔အခြင့္ အေရးရဲ႕ေကာ္မရွင္ျဖစ္မယ္ဆိုေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔လို လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈကို ေထာက္ခံကူညီ ေပးေနသူေတြကေတာ့ ဒီမွာ သြားပုပ္ေလလြင့္အေျပာခံေနရတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ကို တိုင္းျပည္ရဲ႕ရန္သူလို၊ တိုင္းျပည္မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီး သူေတြလိုသေဘာထားေနတာပါ။”

ေအာက္တိုဘာလ၁၂ရက္ေန႔ကပဲ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့အေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ မဲခြဲဆံုး ျဖတ္မႈအရ ၁၉၂မဲမွာ ၁၆၅မဲက ဖိလစ္ပိုင္ကို ေထာက္ခံမဲေပးခဲ့ၾကတာပါ။ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ ႐ံုးမွာ ၂၀၁၉ခုႏွစ္ကေန ၂၀၂၁ခုႏွစ္အထိ ဖိလစ္ပိုင္က ပါ၀င္မွာပါ။ ကုလသမဂၢ ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ အဖြဲ႔၀င္၄၇ႏိုင္ငံရွိပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG