သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေပၚ ပစ္မွတ္ထားအၾကမ္းဖက္ဖိႏွိပ္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ထိေရာက္တဲ့ ဖိအားေပးမႈအျဖစ္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌ ရဲ႕ ျမန္မာ့အေရးေၾကညာခ်က္ကို မေန႔ တနလၤာေန႔က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီေဆြးေႏြးပဲြအစီအစဥ္အတြင္း ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးရာမွာ အဖဲြ႔၀င္ ၁၅ ႏုိင္ငံလံုးက တညီတညြတ္တည္း ေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္း ၁၀ နွစ္အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌရဲ႕ ျမန္မာ့အေရးေၾကညာခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖၚမႈရွိမရွိကို ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ António Guterres က ရက္ ၃၀ အတြင္းလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို အစီရင္ခံမွာျဖစ္ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကိုတင္ျပမွာပါ။

ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တရပ္ခ်မွတ္ဖို႔ၿဗိတိန္နဲ႔ ျပင္သစ္တို႔က ဦးေဆာင္ၿပီးႀကိဳးပမ္းခဲ့ေပမယ့္ အၿမဲတမ္းအဖဲြ႔၀င္ တရုတ္ရဲ႕ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့အေရးလံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌရဲ႕ ေၾကညာခ်က္အျဖစ္ အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြက တညီတညြတ္တည္း သေဘာတူညီခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ေၾကညာခ်က္ အစပိုင္းမွာ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ကေန လံုၿခံဳေရးစခန္း ၃၀ ကို အၾကမ္းဖက္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈအေပၚ ျပစ္တင္ရွဳတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

အလားတူ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ေတြဘက္က အင္အားအလြန္အကြ်ံသံုးၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ရာမွာ အရပ္သားေတြကိုပါ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ဒုကၡသည္ေပါင္း ၆ သိန္းေက်ာ္ ႏွစ္လအတြင္း ထြက္ေျပးခိုလႈံတဲ့အေျခအေနကို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အထူးစိုးရိမ္မိေၾကာင္း အလွည့္က် ဥကၠဌျဖစ္တဲ့ အီတလီ သံအမတ္ႀကီး Sebastiano Cardi က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀းအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ အင္အားအလြန္အကြ်ံအသံုးမျပဳဖို႔ အခုလို တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနာက္ထပ္ လံုၿခံဳေရးတပ္အင္အားေတြ အလြန္အကြ်ံအသံုးမျပဳေရး ေသခ်ာေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပန္လည္ဖဲြ႔စည္းဖို႔၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈရွိေစဖို႔၊လူ႔အခြင့္အေရးေလးစားမႈအေပၚမွာ သူတို႔ရဲ႕တာ၀န္၀တၱရားေတြ၊ခိုင္မာတဲ့သံဓိဌာန္ေတြနဲ႔ အညီ ခ်က္ခ်င္းအေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢအဖဲြ႔အစည္းအားလံုးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လဲ Mr. Cardi က အခုလိုတိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

“လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအပါအ၀င္ ကေလးေတြအေပၚ ညွမ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ စတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြအေပၚ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြရွိဖို႔ အေရးႀကီးေၾကာင္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ အေလးေပးေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ဴးလြန္ခံခဲ့ရတဲ့သူေတြအတြက္ တရားမွွ်တမႈကိုရရွိေစဖို႔ ဒီလုပ္ရပ္ေတြအေပၚ တာ၀န္ရွိသူမွန္သမွ် တာ၀န္ခံဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တိုက္တြန္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က သက္ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အဖဲြ႔အစည္းအားလံုးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တိုက္တြန္းပါတယ္။"

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ ေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ အကဲစမ္းမႈေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေျဖရွင္းတဲ့ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကို လစ္လ်ဴရွဳတာ ေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္းက တုံ႔႔ျပန္ၿပီး ေၾကညာခ်က္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေစတယ္လို႔ အခုလိုေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

"လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ရဲ႕ေၾကညာခ်က္ဟာ ျပႆနာကို အေျဖရွာရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အေထာက္အကူမျပဳသလို ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာေတြအၾကား ပိုၿပီးေတာ့ ေသြးကြဲေစမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ မလိုအပ္တဲ့ ဖိအားေပးရာလည္းေရာက္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ရဲ႕ေၾကညာခ်က္ပါအခ်က္ အလက္ေတြကလည္း တျခားကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ ျငိစြန္းေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီကိစၥကိုကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ တတိယ ေကာ္မတီအျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ လည္း ေဆြးေႏြးေန တာ ျဖစ္ပါတယ္။"

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီး Masud Bin Momen ကေတာ့ ရခိုင္ အေရးျပႆနာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ စတင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒါကို ျမန္မာကပဲ တာ၀န္ ယူေျဖရွင္းရမွာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္းျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ စတင္လုပ္ႏုိင္ေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ထိေရာက္စြာ လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာကပါ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ခန္႔အပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားသလို၊ ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ အႀကံေပးခ်က္ေတြကိုလည္း လိုက္နာဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

ဒါအျပင္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ပါေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ လိုက္နာဖို႔ အေရးႀကီးေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီးက အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“"လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ရဲ႕ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ေဆာင္လိုက္နာရမယ့္ လမ္းညြန္ခ်က္ ေတြကို ေဖာ္ျပထားသလို ျမန္မာအစိုးရက ေပးထားတဲ့ ကတိေတြ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီလို ေပးထားတဲ့ကတိေတြကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ၿပီးေတာ့ ရိုုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈ ကို ျပန္ရရွိၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ေနရပ္ေတြကို ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ သိကၡာရွိရွိ ျပန္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကို ရက္ ၃၀ ၾကာမွာ အစီရင္ခံရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအေတာအတြင္းရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ထင္သာ ျမင္သာရွိတဲ့ တိုးတက္မႈေတြကို ၇ရွိလိမ့္မယ္လို႕ က်ေန္ာတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္ လက္ေထာက္ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး Jonathan Allen ကလည္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌရဲ႕ ျမန္မာ့အေရးေၾကညာခ်က္ဟာ ထိေရာက္ျပင္းထန္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီး သတင္းေထာက္ေတြကိုအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီကေန႔ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကတဆင့္ တကမၻာလံုးအေနနဲ႔ ရွင္းလင္းျပတ္သားၿပီး စည္းလံုးမႈကို ျပသတဲ့ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ထုတ္ေဖၚျခင္း ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြက ရွင္းသလို ေၾကညာခ်က္ကလဲ ျပင္းထန္ပါတယ္။ ေၾကညာခ်က္ဖတ္ၿပီး လိုက္နာရမယ့္ အခ်က္က ရွင္းပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈအားလံုးကို ရပ္တန္႔ရမယ္၊ လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီေတြကို ပို႕ေဆာင္ခြင့္ျပဳဖို႔၊ ဒုကၡသည္ေတြ အားလံုး သူတို႔ဆႏၵနဲ႔အညီ ေနရပ္ရင္းျပန္ခြင့္ျပဳရမယ္၊ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္ မရွင္နဲ႔ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမယ္၊ ကိုဖီအာနန္ေကာ္ရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ကို လိုက္နာရမယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြဟာ တကယ္ပဲအေရးႀကီးပါတယ္။ ပထမေျခလွမ္း ျဖစ္သလို ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ တညီတညြတ္ထဲ ပါးလိုက္တဲ့ အမွာစကားပါပဲ။”

ဒါအျပင္ ဒီေၾကညာခ်က္ပါအခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က လိုက္နာေဆာင္ရြက္မႈရွိ မရွိကို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ေစာင့္ၾကည့္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ သူကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒါဟာလံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဒီလိုမ်ဳိး ပထမဆံုးထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို အကဲခတ္ေစာင့္ၾကည့္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို အစီရင္မခံမီွ ျမန္မာႏိုင္ငံက လိုက္နာဖို႔ ရက္ ၃၀ အခ်ိန္ရမွာျဖစ္ ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အရွင္းဆံုး အသိေပး လိုက္တာပါပဲ။”

ဒါေပမယ့္လည္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္တာမဟုတ္ပဲ ဥကၠ႒ ေၾကညာခ်က္ အျဖစ္သာ ထုတ္ျပန္တဲ့တြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မျဖစ္မေန လိုက္နာစရာ မလိုတဲ့ အေနအထားမွာရွိေနပါတယ္။ အခုလို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌရဲ႕ ျမန္မာ့အေရးေၾကညာခ်က္မ်ဳိးကို လြန္ခဲတဲ့၂၀၀၈ခုႏွစ္က ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို အတင္းအၾကပ္ ျပဌာန္းဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ဖိအားေပးတဲ့အေနနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG