သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူငယ္ေတြ အနာဂတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ကုလတိုက္တြန္း


ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား။

ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ လူငယ္ေတြအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံရဲ႕ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ႀကီးႀကီးမားမား တိုးတက္လာမွာျဖစ္တယ္လို႔ UNFPA ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖဲြ႔ရဲ႕ ကမၻာ့လူဦးေရ အေျချပ အစီရင္ခံစာမွာ အႀကံေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ လူငယ္ေတြ အနာဂတ္အတြက္ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဘယ္လို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုိအပ္ပါသလဲ။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က တင္ျပထားပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ လူငယ္ထုရဲ႕ ပညာေရး၊ အတတ္ပညာ ကြ်မ္းက်င္ေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑ေတြမွာ အင္နဲ႔အားနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ္ဆိုရင္ ထြက္လာမယ့္ အက်ဳိးရလဒ္ဟာ အလြန္ႀကီးမားလိမ့္မယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူငယ္ေတြကို အေရးမႀကီးတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ဖ်က္ဆီးတဲ့သူေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ပယ္ဖ်က္ဖို႔လည္း UNFPA က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ ကမၻာမွာရွိေနတဲ့ အသက္ ၁၀ ႏွစ္နဲ႔ ၂၄ ႏွစ္ အရြယ္ၾကား လူငယ္ဦးေရ ၁.၈ ဘီလီယံအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရေတြက အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမယ္၊ လုပ္ငန္းကြ်မ္းက်င္ေရး အေထာက္အကူ ေပးမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕လုပ္အားလစာ၀င္ေငြေၾကာင့္ လူဦးေရ သန္းရာေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ ဆင္းရဲမဲြေတမႈေတြကို ပေပ်ာက္ေစႏိုင္တယ္လို႔ UNFPA က ဆိုပါတယ္။

ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ UNFPA ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Alanna Armitage ကလည္း ဒီအခ်က္ဟာ သီအိုရီ သေဘာတရားဆိုင္ရာ ယူဆခ်က္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ေတြတုန္းက အေရွ႕အာရွ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လူငယ္ေတြအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို အင္နဲ႔အားနဲ႔ လုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ပမာဏရဲ႕ ၆% ဟာ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္အားျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕မွာ တိုင္းျပည္၀င္ေငြရဲ႕ ေလးဆ ေလာက္ တိုးလာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဖရိကရဲ႕ ဆဟာရ ေအာက္ပိုင္းေဒသအေနနဲ႔ အေရွ႕အာရွကို နမူနာယူဖို႔လည္း သူက တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူငယ္ဦးေရ ၁.၈ ဘီလီယံအနက္ ၁၀ ေယာက္မွာ ၉ ေယာက္ဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုးႏိုင္ငံေတြမွာ ေနၾကရၿပီး သူတို႔ေတြဟာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ အသက္လံုၿခံဳေရး စတာေတြမွာ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ Alanna Armitage က ေျပာပါတယ္။

“ႏွစ္စဥ္ ခန္႔မွန္းေျခ လူငယ္ဦးေရ သန္းေပါင္း ၁၂၀ ဟာ လုပ္သားအင္အားထဲ ၀င္ေရာက္ေနၾကပါတယ္။ UNFPA အစီရင္ခံစာအရ ကမၻာ့အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရ ငါးပံုႏွစ္ပံုဟာ လူငယ္ထု ျဖစ္ပါတယ္။ လူငယ္ေတြဟာ လုပ္ငန္းခြင္မွာ တန္းတူမႈမရွိတာ၊ ခဲြျခားဆက္ဆံခံရတာ၊ ထုတ္ပယ္ခံရတာ စတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာပါ။ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးငယ္ေတြဟာ သူတို႔အရည္အခ်င္း၊ အခြင့္အလမ္းနဲ႔ အခြင့္အေရးေတြရဖို႔ အမ်ဳိးသားငယ္ေတြထက္ အတားအဆီးေတြ ပိုၿပီး ႀကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။”

ဒီႏွစ္ ၂၀၁၄ အတြက္ ေကာက္ခံတဲ့ သန္းေခါင္းစာရင္းအရ အသက္ (၁၀-၂၄) ႏွစ္အၾကား ျမန္မာလူငယ္ဦးေရဟာ တိုင္းျပည္လူဦးေရရဲ႕ ၃၂% ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ ျမန္မာလူငယ္ေတြ အမ်ားဆံုး ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာေက်ာင္းသားလူငယ္တဦးျဖစ္တဲ့ မၿငိမ္းခ်မ္းေမက အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“အရည္အေသြးမမွီတဲ့ ပညာေရးကို လူငယ္ေတြ သင္ၾကားေနရတယ္။ ဒီေတာ့ လူငယ္ေတြက ဘာေတြျဖစ္လာသလဲဆုိေတာ့ လက္ေတြ႔ အလုပ္အကိုင္နဲ႔ ပတ္သက္လာလို႔ရွိရင္ အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ အလုပ္သမားေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ သူတို႔ဟာ အရည္အေသြး မျပည့္၀တဲ့ ပညာေရးကို သင္ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အလုပ္အကိုင္ ရွားပါးတဲ့ျပႆနာ စႀကံဳရတယ္ေပါ့။ ေနာက္တခုကက်ေတာ့ က်မတို႔ဆီမွာ လူငယ္ေတြအတြက္ ဖန္တီးႏိုင္မႈ အခြင့္အလန္းေတြ နည္းေနေသးတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ လူငယ္သိပၸံပညာရွင္ေတြ အမ်ားႀကီး လိုေသးတယ္။ လူငယ္ႏုိင္ငံေရးသမားေကာင္းႀကီးေတြ အမ်ားႀကီး လိုေသးတယ္။ လူမႈေရးသိပၸံပညာရွင္ေတြ အမ်ားႀကီး လိုေသးတယ္။ အဲေတာ့ က်မတို႔ဆီမွာ ဖန္တီးႏုိင္မႈ သိပၸံပညာရွင္ေတြ၊ လူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီး လိုပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း က်မတို႔ သိပၸံပညာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားရပါဦးမယ္။”

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူငယ္အမ်ားစုဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြအျဖစ္ သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနၾကရတယ္လို႔ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ေနထိုင္တဲ့ ကိုေနစက္ၾကာႏိုင္ က ေျပာပါတယ္။

“၁၉၉၂ ေမြးခဲ့တဲ့ လူငယ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဘယ္ေရာက္ေနၾကလဲဆိုရင္ ထုိင္းတို႔၊ မေလးတို႔၊ အိမ္နီးနားခ်င္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ကိုရီးယားတို႔ အဲ့လိုေတြ ေရာက္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာက အလုပ္မရွိဘူးဗ်ာ။ အလုပ္မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔တပ္ထားတဲ့ ရထားတဲ့ဘြဲ႔ေလးေတြနဲ႔ တျခားလူငယ္ေတြကို ေျပာတာမဟုတ္ဘူး ဘြဲ႔တခုရထားတဲ့ လူငယ္ေတြ၊ ဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့အခါမွာ လုပ္စရာ ေရွ႕ကိုဆက္ဖို႔ရာ လမ္းမရွိဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတာက အဲ့ဒီေတာ့ သူမ်ားႏုိင္ငံမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္ဗ်ာ။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ခုနွစ္ စုစုေပါင္း ႏိုင္ငံအသံုးစရိတ္မွာ ပညာေရးအတြက္ ၅.၉၂ %၊ က်န္းမာေရး ၃.၃၈% လ်ာထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး အသံုးစရိတ္ကေတာ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ စာရင္းအရ ၁၂% ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ က်န္မားေရး၊ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ေတြဟာ အရင္ နအဖစစ္အစိုးရ လက္ထက္ကထက္စာရင္ တုိးျမႇင့္ခဲ့ေပမဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔စာရင္ လြန္စြာပဲ နိမ့္က်ေနတာပါ။

UNFPA ရဲ႕ ကမၻာ့လူဦးေရ အေျချပ အစီရင္ခံစာမွာလည္း လူငယ္ေတြရဲ႕ အလုပ္အကိုင္ စြမ္းရည္နဲ႔ အသိပညာေတြ တိုးတက္လာဖို႔အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG