သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္ ကုလ အတည္ျပဳ


(၇၃)ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားေနတဲ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္ (ဒီဇင္ဘာလ ၂၂ ၂၀၁၈)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္က တာ၀န္ရွိသူေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး အဓိက တြန္းအားေပးထားတဲ့ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံႀကီးကေန စေနေန႔ ဒီဇင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေန႔က ေထာက္ခံမဲ ၁၃၆ မဲနဲ႕ အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ျမန္မာအေရးေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၈ သန္းနီးပါးသံုးစဲြဖို႔လည္း ကုလညီလာခံက သေဘာတူညီခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢအဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို လံုး၀လ်စ္လ်ဴရႈထားေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက ကုလသမဂၢညီလာခံမွာ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကိုတင္ျပမွာပါ။

“The Human Rights Situation in Myanmar” ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္း အမွတ္ (၅) ကို ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံႀကီးကေန စေနေန႔က မဲခဲြဆံုးျဖတ္ အတည္ျပဳေၾကာင္း ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ အလွည့္က် ဥကၠဌ María Fernanda Espinosa က အခုလို ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

“မဲခဲြတဲ့ ရလာဒ္အေျဖကေတာ့ ေထာက္ခံမဲ ၁၃၆ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၈ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ၂၂ မဲပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းအမွတ္ (၅)ကို အတည္ျပဳလိုက္ပါၿပီ။”

Voting result at UNGA's resolution on Myanmar
Voting result at UNGA's resolution on Myanmar

ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ အခုလို ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႏိုင္ငံေရးရည္ရြက္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ၿပီး အျပဳသေဘာမေဆာင္ပဲ ယံုၾကည္မႈပ်က္ျပားေစတဲ့အတြက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒိုဆြမ္းက ညီလာခံမွာ အခုလို တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

"ဆံုးျဖတ္ခ်က္မႈၾကမ္းရဲ႔သေဘာထား နဲ႔ အဓိပၸါယ္ဟာ သိပ္ကိုဆိုး၀ါးရန္လိုေနၿပီး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကိုလံုး၀ လစ္လ်ဴရႈ႕ထားရာေရာက္ပါတယ္။ ဒီမူၾကမ္းဟာ ႀကီးမားလွတဲ့ ႏိုင္ငံေရးစီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး စိန္ေခၚမႈေတြကို ရင္ဆိုင္ေနရၿပီး သိပ္ေမႊ႕တဲ့ ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲေရး ကိုေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးစဲႏိုင္ငံအေပၚမွာ လိုတမ်ိဳး မလိုတမ်ိဳး က်င့္သံုးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးစံႏႈန္းကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ခြဲျခားက်င့္သံုးမႈေတြကို ျမင္ေတြ႔ႏိုင္တဲ့ စံနမႈနာျပဳအဆိုမူတမ္းတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါအျပင္ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ မွ်တမႈမရွိတဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က လိုက္နာဖို႔ မရွိေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီးက အခုလိုေျပာပါတယ္။

"တရားမွ်တမႈမရွိတဲ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လိုက္နာဖို႔မရွိေပမယ့္ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ျမဲၿပီး ဟန္ခ်က္ညီျမဲၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ စီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိတဲ့ေနရာမွာ ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားသူေတြရဲ႕ ဆႏၵအေလ်ာက္ ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းရွင္းၿပီးေတာ့ ဂုဏ္သိကၡာ ရွိရွိျပန္လာေရး ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိျပည္သူအားလံုး တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ သဟဇာတ ရွိေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးတို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းၿပီးေတာ့ ဂုဏ္သိကၡာ ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကိုလည္း ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အစီအစဥ္နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြအရ ေနရပ္စြန္႔ခြာသြားသူေတြျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။"

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ရက္ရက္စက္စက္ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ၇ သိန္းေက်ာ္ အေျခအေန အဓိက မီးေမွာင္ထိုးျပထားတဲ့ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ သူတို႔လည္း တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံကိုယ္စားလွယ္က ေျပာခဲ့သလို ေထာက္ခံမဲေပးေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာပါတဲ့ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ Antonio Gutterres ရဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးအႀကံေပး Christine Schraner Burgener နဲ႔ သူ႔ရဲ့ရံုး အတြက္ အသံုးစားရိတ္ ဘတ္ဂ်က္ေငြ ေဒၚလာ တသန္းေက်ာ္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း သံကိုယ္စားလွယ္က အခုလို ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုး အထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဘတ္ဂ်က္အစီအစဥ္မွာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူ႔ရံုးရဲ႕ ျပည္တြင္းသြားလာစရိတ္ကို ၅၀% ျဖတ္ေတာက္တာေတြ႕ရတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဘက္က အထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ အဖဲြ႔ သြားလာေရး လြယ္ကူေစဖို႔ အကူအညီေပးႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံမယ့္ကိစၥ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေျပာသြားတာကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ႀကိဳဆိုေၾကာင္းလည္း သူက အခုလိုေျပာပါတယ္။

"အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံအျဖစ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ေရရွည္တည္တံ့ဖံြၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ေထာက္ခံအားေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ တဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားၾကသူမ်ားကို ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ ရခိုင္ျပည္နယ္က သူတို႔ေနအိမ္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ႏွစ္သက္ရာေနရာကို ျပန္လာေရးအတြက္ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါကိုလာမယ့္ႏွစ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ေထာက္ခံမဲေပးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အပါအ၀င္ အေမရိကန္၊ ကေနဒါ၊ ၿဗိတိန္ စတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၃၆ ႏိုင္ငံပါ၀င္ပါတယ္။ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာေတာ့ တရုတ္၊ ရုရွား၊ ဘဲလာရုစ္၊ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္၊ ဖိလစ္ပိုင္ စတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈ ႏိုင္ငံ ပါ၀င္ပါတယ္။ ၾကားေနမဲ ၂၂ ႏိုင္ငံထဲမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ စကၤာပူ၊ ထိုင္း၊ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္၊ နီေပါ၊ ဘူတန္၊ သီရိလကၤာ၊ အေရွ႕တီေမာ စတာေတြပါ၀င္ပါတယ္။

ညီလာခံအတြင္း ထူးျခားခ်က္တခုကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အရင္က ၾကားေနမဲအျဖစ္ ေနခဲ့တဲ့ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံကေန အခု ေထာက္ခံမဲအျဖစ္ ေျပာင္းလဲရပ္တည္ခဲ့တာပါ။ ႏို၀င္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ တတိယ ေကာ္မတီမွာ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို မဲခဲြဆံုးျဖတ္အတည္ျပဳတုန္းက ေတာင္အာဖရိကက ၾကားေနမဲေပးခဲ့တာပါ။ သူတို႔ဘာေၾကာင့္ ေထာက္ခံမဲေပးရသလဲဆိုတာကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ေတာင္အာဖရိကဆိုင္ရာ သံကိုယ္စားလွယ္က ညီလာခံမွာ အခုလိုေျပာသြားပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ အေတာ္ေလးဆိုးရြားေနတာကို ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ အေနနဲ႕ အင္မတန္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မိပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဒုကၡဆင္းရဲခံစားရမႈေတြကို အဆံုးသတ္ေစဖို႔လည္း ေတာင္းဆိုပါတယ္။ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံအေနနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ မၾကာေသးခင္က Durban ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အိႏၵိယသမုဒၵရာရပ္၀န္းဆိုင္ရာ ၀န္ႀကီးမ်ားအဆင့္ေဆြးေႏြးပဲြအပါအ၀င္ အစဥ္တစိုက္ အၿမဲပဲ ကန္႕ကြက္ရွဳတ္ခ်ခဲ့တာပါ။ လူ႕အခြင့္အေရးကို ျမွင့္တင္၊ အကာအကြယ္ေပးေရးကို ေလးစားတဲ့ ေတာင္အာဖရိကရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒအရ အခုျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ေထာက္ခံမဲေပးပါတယ္။”

ဒီႏွစ္ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ- ၂၀၁၇ခုနွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို အတင္းအက်ပ္ေမာင္းထုတ္ခဲ့မႈအပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးေတြကေန စစ္ေဆးအေရးယူႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ “ongoing independent mechanism” လို႔ေခၚတဲ့ အဖဲြ႔၀င္ ၆၂ ဦးပါတဲ့ တရား၀င္မွတ္တမ္းယူမယ့္ အဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းထားတာကို ထပ္ၿပီး အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၆သန္း ေက်ာ္သံုးစဲြဖို႔ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံက သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ႏိုင္ငံတကာ တရားရံုးေတြကေနကိုင္တြယ္ႏိုင္ေရး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန လဲႊေျပာင္းေပးဖို႔ တိုက္တြန္းထားတဲ့အခ်က္ကို ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ျပဌာန္းထားပါတယ္။

ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို OIC အစၥလာမ္မစ္ႏိုင္ငံ မ်ားအဖဲြ႔နဲ႔ EU ဥေရာပသမဂၢတို႔က ပူးတဲြေရးဆဲြၿပီး တတိယေကာ္မတီကို တင္သြင္းခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ႏို၀င္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႕ကအတည္ျပဳခဲ့တာပါ။ ဒါအျပင္ ဒီမူၾကမ္းဟာ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔က ဂ်ီနီဗာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာလည္း အတည္ျပဳထားၿပီးသာျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို စစ္အစိုးရလက္ထက္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ကေနစၿပီး ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံႀကီးကႏွစ္စဥ္ ခ်မွတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရတက္လာတဲ့နွစ္မွာေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မရွိခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၇ခုႏွစ္က စၿပီး ျပန္လည္ ခ်မွတ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ မျဖစ္မေနလိုက္နာရမွာ မဟုတ္ေပမယ့္ သီးျခားေစာင့္ၾကည့္ရတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ သတ္မွတ္ခံရတာေၾကာင့္ ျမန္မာ့အစိုးရရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္ေစတာျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG