သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏိုင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားေစမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ယူနတီဂ်ာနယ္ အမႈေဆာင္ခ်ဳပ္နဲ႔ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕အမူကို စတင္ ႐ံုးထုတ္ စစ္ေဆးေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ပခုကၠဴတရား႐ံုးမွာ တနလၤာေန႔ကစၿပီ္း တရားလိုျပ သက္ေသေတြကို စတင္ စစ္ေဆးေနတာပါ။ စစ္ေဆးမႈအေပၚ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အားရေက်နပ္မႈ ရွိပါတယ္လို႔ တရားစြဲခံရသူေတြဘက္က ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ ေရွ႕ေနက ေျပာပါတယ္။

စြပ္စြဲခံထားရတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြထဲက သတင္းေထာက္တစ္ဦးရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး ဆိုးရြားေနလို႔ အျပင္မွာ ေဆးကုခြင့္ ေတာင္းခံခဲ့တာကိုေတာ့ ပယ္ခ်ခံခဲ့ရပါတယ္။ ယူနတီဂ်ာနယ္ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕အမႈ စတင္ စစ္ေဆးေနတဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေန အျပည့္အစံုကို မဆုမြန္က တင္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ယူနတီအပတ္စဥ္ထုတ္ ျပည္တြင္းသတင္းဂ်ာနယ္မွာ “ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေဟာင္း၊ တ႐ုတ္ပညာရွင္ႏွင့္ လက္ရွိ ကာခ်ဳပ္တို႔၏ ေပါက္ၿမိဳ႕နယ္က လွ်ိဳ႕ဝွက္ ဓာတုလက္နက္စက္႐ံု” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစီးနဲ႔ မေကြးတုိင္း ေပါက္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက အမွတ္ (၂၄) ကာကြယ္ေရး ပစၥည္းစက္႐ံုကို ဓာတ္ပံုမွတ္တမ္းနဲ႔တကြ ေဖာ္ျပထုတ္ေဝခဲ့လို႔ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပပါသတင္းဟာ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ကို ေပါက္ၾကားေစတယ္၊ ေနာက္ ကာကြယ္ေရး ပစၥည္းစက္႐ံု တားျမစ္နယ္ေျမကို သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္တယ္၊ ၾကည့္႐ႈ ေက်ာ္ျဖတ္ ဝင္ေရာက္ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ယူတယ္ဆိုၿပီး သတင္းေထာက္ေတြ တရားစြဲခံထားရတာပါ။

ယူနတီသတင္းဂ်ာနယ္တုိက္ရဲ႕ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ဦးတင့္ဆန္းနဲ႔အတူ ကုိစည္သူစုိး၊ ကုိပုိင္သက္ေက်ာ္၊ ကုိရာဇာဦးနဲ႔ ပခုကၠဴအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္ ကိုလူေမာ္ႏိုင္ သတင္းေထာက္ စုစုေပါင္း ၅ ေယာက္ စြဲခ်က္တင္ တရားစြဲခံထားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕အမႈကို မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔ တနလၤာေန႔ကစၿပီး မေကြးတုိင္း ပခုကၠဴခ႐ိုင္ တရား႐ံုးမွာ စတင္ အမႈစစ္ေဆးေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအမႈကို တရားစြဲဆိုသူ ကာကြယ္ပစၥည္းစက္႐ံု ကပစ (၂၄) က ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးနဲ႔ တရားလိုျပ သက္ေသေတြျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ႀကီး ထက္ေ၀ေအာင္တို႔ကို မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔အထိ ၂ ရက္ဆက္တိုက္ တရား႐ံုးက ထြက္ဆိုခ်က္ သက္ေသ စစ္ေဆးခဲ့တယ္လို႔ တရားခံအျဖစ္ စြပ္စြဲခံရသူေတြဘက္က ဥပေဒအက်ိဳးေတာ္ေဆာင္ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ က ေျပာပါတယ္။ တရားလိုေတြကို စစ္ေဆးမႈေတြအေပၚမွာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ မွ်မွ်တတ စစ္ေဆးခြင့္ရတဲ့အေပၚ အားရေက်နပ္မႈ ရွိတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“မေန႔ကစၿပီးေတာ့ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးကို စ စစ္တယ္။ တရားလိုေပါ့ေနာ္။ တရားလိုစစ္ၿပီးေတာ့ တခါ ဒုတိယအျဖစ္နဲ႔ ဗိုလ္ႀကီး ထက္ေ၀ေအာင္ကို စစ္တယ္။ ဗိုလ္ႀကီး ထက္ေ၀ေအာင္ကို စစ္တဲ့ဥစၥာက တ၀က္တပ်က္ပဲ စစ္ရတယ္။ ဒီေန႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ စစ္ပါတယ္။ စစ္ေဆး ေပၚေပါက္ခ်က္ေတြအရေတာ့ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အလြန္အားေကာင္းပါတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ေပါ့ဗ်ာ ဒီဥစၥာ ကန္႔သတ္နယ္ေျမ၊ မ၀င္ရနယ္ေျမျဖစ္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကေတာ့ အဲ့ဒီဟာက ကန္႔သတ္နယ္ေျမမဟုတ္ဘူး။ တားျမစ္နယ္ေျမမဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒအရ ဒီဥစၥာက ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတကေနၿပီးေတာ့ တစံုတရာ ျပဌာန္းခ်က္နဲ႔ အမိန္႔ျပန္တမ္း ထုတ္ထားတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ -- ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို ေျပာတယ္ေနာ္။ စစ္ေဆးရတာေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ တရား႐ံုးကလည္း မွ်မွ်တတနဲ႔ေပါ့ေနာ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ပဲ စစ္ေဆးခြင့္ ေပးပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီေန႔ အားလံုးကိုေတာ့ စစ္ေဆးၿပီးသြားပါၿပီ။”

သတင္းဓာတ္ပံု ရိုက္ယူသူ ေဒသခံသတင္းေထာက္ အပါအဝင္ သတင္းေရးသား တင္ျပမႈနဲ႔ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ အပါအဝင္ သတင္းေထာက္ေတြကို ေပါက္ၿမိဳ႕မ ရဲစခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃(၁)(က)/၉ နဲ႔ အမႈဖြင့္ အေရးယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ပခုကၠဴခ႐ိုင္ တရား႐ံုး၊ ခ႐ိုင္ တရားသူႀကီး႐ံုးမွာ အမႈကို စတင္ စစ္ေဆးေနတာပါ။ ဒီစြဲခ်က္အရဆိုရင္ အျမင့္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ ႏွစ္အထိ က်ခံရႏုိင္ေပမဲ့ အခု အမႈစစ္ေဆးေနဆဲ အေျခအေနမွာ တရားလိုျပ သက္ေသေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြအရ အမႈအေျခအေန အလားအလာ ေကာင္းတယ္လို႔ ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ က ရွင္းျပပါတယ္။

“အခုစြဲဆိုထားတဲ့အမႈက ၁၉၂၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃/၉ အရျဖစ္တယ္။ သို႔ပါေသာ္လည္း အခု သက္ေသေတြ စစ္ေဆးၿပီးတဲ့အထဲမွာေတာ့ အဲ့ဒီဟာနဲ႔ ၿငိစြန္းမႈအခ်က္က ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚေပါက္မႈ မရွိေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကို တစံုတရာ ခ်ိဳးေဖာက္တာမဟုတ္ဘူး။ အလြန္ဆံုးျဖစ္လွ ဒါ အမိန္႔ကို မနာခံျခင္းသာ ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ လိုင္းနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔က တက္တာ။ အဲ့ဒီအေပၚမွာ အေျခအေနကို ေျပာရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ သက္ေသ ၄၀ ၿပီးမွ စြဲခ်က္တင္သင့္ မတင္သင့္ အဆင့္ကို ေရာက္မွာ။ သက္ေသထြက္ဆိုခ်က္ အပိုင္းမွာလည္း ေကာင္းပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သေဘာက်ပါတယ္။”

အခု ႐ံုးထုတ္ခ်ိန္မွာ ပခုကၠဴေထာင္မွာ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ သတင္းေထာက္ ကိုလူေမာ္ႏုိင္ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေန ဆိုးရြားေနတဲ့အတြက္ သတင္းေထာက္ေတြဘက္က ေရွ႕ေနက အာမခံ ေလွ်ာက္ထားေပမဲ့ တရား႐ံုးက အာမခံ မေပးခဲ့ဘူးလို႔လည္း ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ က ေျပာပါတယ္။ နာမက်န္းျဖစ္ေနတဲ့ သတင္းေထာက္ကို အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာပဲ လိုအပ္သလို ေဆးဝါးကုသမႈ ခံယူရမယ္လို႔ အမိန္႔ထုတ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“ဟုတ္ပါတယ္ခင္ဗ်။ ကိုလူေမာ္ႏုိင္က အစာအိမ္လည္းျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေက်ာမွာလည္း ေရယံုေတြေပါက္တဲ့အတြက္ ခါးလည္းနာေနတယ္။ သူက သရက္ရြက္လည္း မေကာင္းဘူးဗ်။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကို အာမခံ မေပးဘူး။ ေထာင္အထူးကုနဲ႔ ကုသေပးဖို႔အတြက္ပဲ တရား႐ံုးက ညႊန္ၾကားေပးပါမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ေနာက္ထပ္ ႐ံုးခ်ိန္းကေတာ့ ၂၄၊ ၂၅ မွာ မေကြးတုိင္း တရားသူႀကီးခ်ဳပ္က ႐ံုးစစ္လည္းလာမယ္။ အက်ဥ္းေထာင္ကိုလည္း ၀င္ေရာက္ စစ္ေဆးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႐ံုးခ်ိန္းကို ဖ်က္သိမ္းၿပီးေတာ့ မတ္လ ၃၁ ရက္ တနလၤာေန႔နဲ႔ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔ကို ခ်ိန္းဆုိလိုက္ပါတယ္။”

အခုလို အရပ္သား အစိုးရလက္ထက္ သတင္းမီဒီယာ ပြင့္လင္းလြတ္လပ္ကာစ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းေထာက္ေတြအေပၚ တရားစြဲဆို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္သလို ႏုိင္ငံတကာ သတင္းေထာက္မ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး (CPJ) အဖြဲ႔ အပါအဝင္ သတင္းသမားေတြက ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုေနေပမဲ့ ျမန္မာျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္ရွိသူေတြဘက္ကေတာ့ ဒါဟာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ မဟုတ္ဘဲ သတင္းသမားေတြက တည္ဆဲဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့အတြက္ အေရးယူရတာျဖစ္တယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။
XS
SM
MD
LG