သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အမ်ိဳးသမီးေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အားနည္းေနဆဲ


ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေနအမ်ဳိးသမီးေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လံုၿခံဳးေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၃၂၅ ခ်မွတ္ခဲ့တာ (၁၅) ႏွစ္ ျပည့္ခဲ့ေပမဲ့ ကုလအဖဲြ႔၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လိုက္နာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးသတၱိရွင္ဆုရ မေမစပယ္ျဖဴ က ေျပာပါတယ္။ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ (၁၅) ႏွစ္ ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ မေန႔က က်င္းပခဲ့တာပါ။ အျပည့္အစံုကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က တင္ျပထားပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၃၂၅ ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းတာ၊ တားဆီးကာကြယ္တာ အပါအ၀င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္မႈေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ အခန္းက႑ အေရးပါမႈကို အတည္ျပဳေထာက္ခံထားတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ ကုလသမဂၢ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။

ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ပါ၀င္မႈ အခန္းက႑ကို ျမႇင့္တင္တဲ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ခိုင္မာတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ရွိေနသလို (၁၅) ႏွစ္ကာလအတြင္း တိုးတက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး Matthew Rycroft က နယူးေယာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ မေန႔က သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာသြားပါတယ္။

“အမ်ဳိးသမီးေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ကနဦး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၃၂၅ ကို ခ်မွတ္ခဲ့တာ အခုဆိုရင္ (၁၅) ႏွစ္ ျပည့္ခဲ့ပါၿပီ။ ဒီနွစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမွတ္ကို ဂုဏ္ျပဳဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖဲြ႔၀င္ (၁၅) ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေထာက္ခံမဲေတြကို ရရွိခဲ့တဲ့အတြက္ က်ေနာ္ အလြန္၀မ္းသာမိပါတယ္။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ခိုင္မာတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြရွိေနၿပီး ေစာင့္ၾကည့္မႈ၊ အားလံုးပူးေပါင္းပါ၀င္မႈနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈအပိုင္း စတဲ့ အပိုင္းသံုးပိုင္းမွာ တိုးတက္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။”

အခုလို (၁၅) ႏွစ္ ျပည့္ခဲ့ၿပီးျဖစ္တဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁၃၂၅) ကို ကုလသမဂၢ အဖဲြ႔၀င္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ လိုက္နာအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးသတၱိရွင္ဆုရ က်ား၊ မ ေရးရာ တန္းတူညီမွ်ေရးကြန္ယက္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး မေမစပယ္ျဖဴက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၃၂၅ ဟာ အခုဆိုရင္ ၁၅ ႏွစ္ေတာင္ ျပည့္သြားၿပီေပါ့ေလ။ ဒီလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳးရွိတယ္ဆုိတာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ေနေနသာသာ က်မတို႔ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဒီလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳး ရွိတယ္ဆုိတာကို ျပည္သူေတြက ၾကားဖူးလာၾကတာေပါ့။ ေျပာခြင့္ရလာတာက ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အဲေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ဆုိတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကို ေ၀းပါေသးတယ္။”

ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အရဆိုရင္ စစ္မက္ျဖစ္ေနတဲ့ပဋိပကၡေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမျဖစ္ေအာင္နဲ႔ ဘ၀လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရေအာင္ ထိေရာက္တဲ့ အကာအကြယ္ေတြ ေပးရမွာျဖစ္သလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ အဆင့္တိုင္းမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္ခြင့္ရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔ေတြၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ဖို႔ လက္ရွိ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ အဆင့္မွာ ပါ၀င္ခြင့္ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီး အေရအတြက္ အလြန္နည္းပါးတယ္လို႔ မေမစပယ္ျဖဴ က ေျပာပါတယ္။

“တရား၀င္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ structure ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ကို အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈက မရွိသေလာက္ နည္းပါးေနတယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရမယ္ေပါ့။ အစိုးရဘက္က တရား၀င္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီမွာ အဖြဲ႔၀င္ ၅၂ ဦး ပါ၀င္တယ္။ အဲဒီ ၅၂ ဦးထဲမွာ အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦးပဲ ပါတယ္ဆုိတာေတြ႔ရမယ္။ အဲလိုပဲ တဘက္က တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြဘက္က ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ NCCT မွာဆုိရင္လည္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏုိင္တဲ့ ဘုတ္အဖြဲ႔၀င္ ၁၂ ဦးရွိပါတယ္။ အဲဒီ ၁၂ ဦးထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးရယ္လို႔ ၁ ဦးပဲ ပါတာကို ေတြ႔ရပါမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆရာမ ေစာျမရာဇာလင္းပါ။ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြဘက္ပဲ ၾကည့္ၾကည့္ ဒီဘက္က အစိုးရက ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီမွာပဲ ၾကည့္ၾကည့္ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အဓိပၸါယ္ျပည့္၀စြာ ပါ၀င္ခြင့္ဟာ မရွိသေလာက္ကိုပဲ မေပးထားသေလာက္ပဲ ဆုိတာကို ေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။”

အဂၤါေနကေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁၃၂၅) ၁၅ နွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း အပါအ၀င္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖဲြ႔၀င္ (၁၅) ႏိုင္ငံနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ NGO အဖဲြ႔အစည္းေတြကေန ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳးေရးမွာ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသားတန္းတူပါ၀င္ေရးေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ (၁၅) နွစ္က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဆံုးျဖတ္အမွတ္ (၁၃၂၅) ဟာ ႏိုင္ငံတကာၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ က်ားမတန္းတူေရး တို႔အၾကား အေရးပါတဲ့ ဆက္စပ္မႈကို မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့တယ္လို႔ မစၥတာဘန္ကီမြန္းက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ အမ်ဳိးသမီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေျမာက္အမ်ားကို ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ကိုလည္း တိုက္တြန္းလံႈ႔ေဆာ္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG