သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲေရး အေမရိကန္ တႏိုင္ငံတည္း မလုပ္ႏိုင္


အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒမွာ စိန္ေခၚမႈ အမ်ားအျပား ရွိေနတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဒုတိယ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ ယြန္း (Joseph Yun) က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒီစိန္ေခၚမႈေတြကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ရာ အေမရိကန္ တႏုိင္ငံတည္း အေနနဲ႔ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဘဲ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။ ဇြန္လ ၂ ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႔ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ပိုင္းက အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ေကာ္မတီ ၾကားနာပြဲ တခုအတြင္း မစၥတာယြန္းက အဲဒီလို ေျပာခဲ့တာပါ။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာပြဲကို ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အျပည့္အစံု တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ေကာ္မတီ ၾကားနာပြဲမွာ ျမန္မာ၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ တိဘက္ႏုိင္ငံတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ သက္ဆုိင္ရာ ဥပေဒ အသီးသီးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ေနမႈ အေျခအေနေတြကို ေကာ္မတီ၀င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေမးျမန္း ဆန္းစစ္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒကေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ Block Burmese JADE Act ေခၚ ျမန္မာႏုိင္ငံေပၚ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ ဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကားနာပြဲမွာ ျမန္မာ့အေရးကို အဓိက ေျပာၾကား ေျဖဆုိခဲ့သူကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္း ၂ ပတ္ကမွ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဒုတိယအႀကိမ္ သြားခဲ့တဲ့ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ၊ အေမရိကန္ ဒုတိယ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ ယြန္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ရီပတ္ဘလီကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္စ္ အီလီယန္းနား ေရာ့စ္- လယ္တီနန္ (Ileana Ros-Lehtinen) အပါအ၀င္ ေကာ္မတီ၀င္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက သမၼတ အိုဘားမား (Barack Obama) ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ မူ၀ါဒျဖစ္တဲ့ ထိေတြ႕ဆက္ဆံတာေရာ၊ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူတာေရာ လမ္း ၂ သြယ္လံုးပါတဲ့ မူ၀ါဒကို ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒရဲ႕ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မႈ၊ အလုပ္ျဖစ္မႈအေပၚ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈရွိေအာင္ အစိုးရက ဘာေတြလုပ္ႏုိင္မလဲ ဆိုတာ ေမးခဲ့ၾကတာပါ။

ေမးခြန္းထုတ္သူေတြထဲမွာ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒကို လက္မခံတဲ့၊ Tom Lantos’ JADE Act ကို ပူးတြဲ ကမကထ ျပဳခဲ့သူေတြထဲမွာ တဦးျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္စ္ အီလီယန္းနားလည္း အပါအ၀င္ပါ။

“ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒကေန အက်ဳိးရလဒ္ မေတြ႕ရသေလာက္ပါပဲ။ အဲဒီမူ၀ါဒကို ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီးကတည္းက အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားကို အက်ဥ္းခ်တာ၊ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥလို႔ ယူဆရတဲ့ အဆက္အဆံေတြ လုပ္ခဲ့တာ၊ တရားမွ်တမႈ မရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ခဲ့တာ၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ဆက္ၿပီး အက်ဥ္းခ်ထားတာေတြပဲ ေတြ႕ရပါတယ္။ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာလာၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီ လက္ေတြ႕က်တဲ့ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံမႈကေန တကယ္အစစ္အမွန္ ဘာရခဲ့ပါသလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။”

ဒီအေျခအေနေအာက္မွာမွ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အထူးသံတမန္ ခန္႔ထားမယ္ဆိုရင္ အဲဒီသံတမန္ အေနနဲ႔ ဘာလုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာလဲ ဆိုတဲ့ အေပၚမွာလည္း ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒ ေအာင္ျမင္ဖို႔ရာ စိန္ေခၚမႈ အမ်ားအျပား ရွိေနၿပီး နည္းလမ္း ၂ သြယ္ မူ၀ါဒရဲ႕ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရးပိုင္းကေန ခုခ်ိန္ထိ ရလဒ္တစံုတရာ မရေသးဘူး ဆိုတာကို မစၥတာယြန္းက ၀န္ခံေပမဲ့ အေျခအေန တခုလံုးအေပၚ ၿခံဳငံု သံုးသပ္ခ်က္အရ နည္းလမ္း ၂ သြယ္စလံုးကို ဆက္ၿပီး က်င့္သံုးသြားရပါမယ္လုိ႔ မစၥတာယြန္းက တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

အေမရိကန္ တႏုိင္ငံတည္းနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တိုးတက္မႈေတြ ရလာေအာင္ လုပ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံတကာ အသုိက္အ၀န္းနဲ႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ ဆက္ဆံေရး၊ ကာလရွည္ၾကာ ရွိေနခဲ့တဲ့ စုိးရိမ္ခ်က္ေတြကို ေျဖရွင္းေပးေရး ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းဖို႔ရာ ဥေရာပ မဟာမိတ္ေတြ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ ေဒသတြင္းက မိတ္ဘက္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ပူးတြဲ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္လို႔ မစၥတာယြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ဒါကို က်ေနာ္တို႔ တႏုိင္ငံတည္း မလုပ္ႏုိင္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္လာဖို႔ရာ ႏုိင္ငံတကာ အသိုက္အ၀ိုင္းနဲ႔အတူ လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ ဆိုလိုတာကေတာ့ အထူးသျဖင့္ အာရွတိုက္ ႏုိင္ငံေတြ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြ၊ ဥေရာပ ႏုိင္ငံေတြဟာ က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ခ်ည္းပဲ မလုပ္ႏုိင္ပါဘူး။ အဲဒါဟာ အထူးသံတမန္ရဲ႕ အဓိကအလုပ္ ျဖစ္လိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္။”

ထိေတြ႕ဆက္ဆံတာကို မကန္႔ကြက္ေပမဲ့ အတိုင္းအတာ အကန္႔အသတ္ရွိဖို႔ လိုတယ္လို႔ ၾကားနာပြဲမွာ ကိုယ္တိုင္ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့သူေတြထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ USCB အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ကုိေအာင္ဒင္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ သူတို႔ကုိ စကတည္းက ေျပာပါတယ္။ Engagement လုပ္တဲ့ေနရာမွာ တိက်တဲ့ အခ်ိန္ဇယား ရွိဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီ တိက်တဲ့ အခ်ိန္ဇယား အတြင္းမွာပဲ လုိခ်င္တဲ့ ေတာင္းဆုိမႈေပါ့၊ အဓိကက်တဲ့ ေတာင္းဆုိမႈ ရွိဖုိ႔လိုတယ္။ အခ်ိန္ကာလ အကန္႔အသတ္ တခုတည္းမွာ လိုအပ္တဲ့ ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြ ျပည့္မလာဘူးဆုိရင္ ဘယ္လုိတုံ႔ျပန္မလဲဆိုတဲ့ အဆင္သင့္ျဖစ္ဖုိ႔လည္း လုိတယ္။ တုံ႔ျပန္ဖုိ႔ဆုိတာ အေကာင္းေရာ၊ အဆုိးေရာပါ၊ တကယ္လို႔ စစ္အစုိးရဘက္က ေကာင္းတာေတြ လုပ္တယ္ဆုိရင္လည္း အဲဒါကို ေကာင္းတဲ့အေလ်ာက္ တုံ႔ျပန္ဖုိ႔၊ မေကာင္းတာေတြ လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း မေကာင္းတဲ့အေလ်ာက္ တုံ႔ျပန္ဖို႔။ အဲဒီအတြက္လည္း အဆင္သင့္ျဖစ္ဖို႔ လိုတယ္ေပါ့။ ဒါ က်ေနာ္တုိ႔ အစကတည္းက ေျပာပါတယ္။”

ႏွစ္လမ္း ၂ သြယ္ မူ၀ါဒရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အားလံုးကို ႁခြင္းခ်က္မရွိ လႊတ္ေပးဖို႔၊ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔၊ ႏုိဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သက္ဆုိင္သူေတြ အားလံုး ပါ၀င္ၿပီး အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆီ ဦးတည္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ဖို႔နဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မျပန္႔ပြားေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔အညီ လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္ဖို႔တို႔ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ မစၥတာယြန္းက ေျပာပါတယ္။

ၾကားနာပြဲမွာ ျမန္မာ၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ တိဘက္ ၃ ႏုိင္ငံ အေရးကိစၥေတြကို ေမးျမန္း ဆန္းစစ္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ေပမဲ့ ဒီ ၃ ႏုိင္ငံစလံုးက တ႐ုတ္အစုိးရနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာမို႔ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး၊ တ႐ုတ္ရဲ႕ ေဒသတြင္း လႊမ္းမိုးမႈ၊ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ စတာေတြလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ေကာ္မတီ၀င္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြထဲမွာ အေမရိကန္ အစိုးရက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ဖိအားမေပးႏုိင္တဲ့အေပၚ အျပင္းအထန္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုသူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG