သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မူးယစ္ေဆး၀ါးတုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမရွိတဲ့ ၂၂ ႏုိင္ငံထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပါ၀င္တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားက ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ခြင့္ျပဳမိန္႔ ခ်မွတ္ေရးဆုိင္ရာ အက္ဥပေဒ (FRAA) မွာ ထည့္သြင္း သတ္မွတ္လိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ႏွိမ္နင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဘိန္းနဲ႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး ပေပ်ာက္ေရးကို အရွိန္မေလွ်ာ့ဘဲ တိုးျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္လို႔ မူးယစ္ႏွိမ္နင္းေရးတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တဦးက ဒီကေန႔မွာ ျပန္လည္ တုံ႔ျပန္ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဘိန္းစိုက္ေဒသနဲ႔ စိတ္ႂကြေဆး ထုတ္လုပ္ရာနယ္ေျမေတြမွာ မၿငိမ္းခ်မ္းေသးတာေၾကာင့္လည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ ကိုေအာင္ရဲေမာင္ေမာင္ က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို သိသိသာသာ ထိခုိက္မႈရွိေစတဲ့ ကမၻာေပၚက အဓိက ဘိန္းထုတ္လုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ တဆင့္ ျဖန္႔ခ်ိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕စာရင္းကို သမၼတကသတ္မွတ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို ႏွစ္စဥ္ တင္သြင္းတဲ့ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ပါ၀င္ေနတယ္လို႔ သမၼတအိုဘားမားက မေန႔က သတ္မွတ္လိုက္တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

အဲဒီထဲက ျမန္မာ၊ Bolivia နဲ႔ Venezuela ႏုိင္ငံတုိ႔ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ တႏွစ္အတြင္း ႏုိင္ငံတကာ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္မႈ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့ တာ၀န္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔ လုံေလာက္တဲ့ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနေအာက္က မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ တပ္ဖြဲ႔မွဴး ရဲမွဴးခ်ဳပ္ ေက်ာ္၀င္း ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးတိုက္ဖ်က္ေရးေတြကို လက္ရွိအခ်ိန္မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ပါ ပူးေပါင္းၿပီး ႏွိမ္နင္းေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အခုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာလုပ္လဲဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္နဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ သတင္းေတြ တည္ေဆာက္တယ္။ အမာခံသတင္းေတြ တည္ေဆာက္တယ္။ ၿပီးရင္ တပ္မေတာ္နဲ႔ ပူးေပါင္းတယ္။ က်ေနာ္တို႔အင္အားနဲ႔ တခ်ိဳ႕နယ္ေျမေတြ ဟိုဟာေပါ့ေလ က်ေနာ္တို႔ လက္နက္အင္အားတို႔၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအင္အားတို႔ က်ေနာ္တို႔အေနအထားနဲ႔ မႏုိင္လို႔ရွိရင္ တပ္မေတာ္နဲ႔ အတူတကြ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီေနရာေတြကို ေရာက္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔သြားတယ္ အဲ့ဒီေနရာေတြကို အခုေလာေလာဆယ္ အေနအထားကေတာ့။”

ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ ဖမ္းဆီးရမိေနေပမဲ့ တဘက္မွာ အထြက္ႏႈန္းေတြ သိသိသာသာတိုးလာတဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို အခက္အခဲေတြ အဓိက ရင္ဆိုင္ေနရသလဲ ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူက အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အခက္အခဲဆုိတာက ဘာလဲဆုိေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့သူက စနစ္တက် က်ဴးလြန္တာေပါ့ ဟုတ္လား။ အရင္းအႏွီး နည္းနည္းေလးနဲ႔ သူက ၀င္ေငြေတြ အမ်ားႀကီးရတယ္။ အဲေတာ့ ဒီဘက္ေခတ္မွာ ေခတ္က တိုးတက္လာေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့သူဘက္ကလည္း က်ဴးလြန္မႈနည္းလမ္းေတြဟာ သူ႔ဘက္မွာ အခြင့္သာတာေပါ့။ အဲေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့သူက ဘယ္အခ်ိန္ပဲ က်ဴးလြန္က်ဴးလြန္ က်ဴးလြန္လို႔ရတယ္။ ဥပမာ - က်ေနာ္တို႔ မစိုးမိုးႏုိင္တဲ့ ေနရာေတြရွိမယ္။ က်ေနာ္တို႔ လက္လွမ္းမမီတဲ့ေနရာေတြ ခုနကလို လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲတဲ့ေနရာမ်ိဳးေတြ ရွိမယ္။ သူတို႔က ေအးေအးေဆးေဆး ျဖတ္သန္းလို႔ရတယ္။”

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဘိန္းထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ထြက္ရွိမႈ အမ်ားဆံုး ေဒသ ၂ ခုကေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္က ပထမျဖစ္ၿပီးေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္က ဒုတိယေနရာမွာ ရွိေနတယ္လို႔ ရဲမွဴးခ်ဳပ္က ေျပာပါတယ္။ ဒီေဒသေတြမွာ အခုလို ဘိန္းအထြက္ႏႈန္းေတြ ျမင့္ေနတာဟာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ မၿငိမ္းခ်မ္းႏိုင္ေသးတဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္း က ေျပာပါတယ္။

“ဒီေဒသေတြမွာက အခုထိကို လက္နက္ကိုင္တုိက္ပြဲေတြက ျဖစ္ေနေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ အဲ့ဒီလက္နက္ကိုင္ေနတဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမွ သို႔တည္းမဟုတ္ လံုး၀ကို ၿငိမ္းခ်မ္းသြားမွသာလွ်င္ ဒါေတြက ပိုၿပီးေတာ့ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္နဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”

လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲတာေၾကာင့္ ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ ထြက္ရွိတဲ့ သီးႏွံေတြမွာ စီပြားေရးအရ တြက္ေျခမကိုက္တဲ့ အခ်က္ကလည္း ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းမွာ ဘိန္းအထြက္တိုးရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း တခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္ လိြဳင္လင္ေဒသခံတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုစိုင္းထြန္းက အခုလို ဖြင့္ဟပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ဗ်ာ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ နည္းပါးတယ္။ ေနာက္တခုက ဥပမာ ရွမ္းျပည္လိုေနရာမ်ိဳးမွာဆုိရင္ ဘယ္လို သီးႏွံမ်ိဳးပဲစိုက္စိုက္ ေပါက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပႆနာက လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးမေကာင္းေတာ့ သီးႏွံေစ်းကြက္နဲ႔ေ၀းတယ္။ အဲေတာ့ ေတာင္သူေတြက ႐ံႈးတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ဟာသူတို႔ ဘာသီးႏွံပဲစိုက္စိုက္ အဲေတာ့ နည္းနည္း အၾကမ္းလည္းခံတယ္၊ ဘာလဲျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ဟို မ်ိဳးမ်ိဳးျမတ္ျမတ္လည္း ပိုရတဲ့ ဘိန္းကို စိုက္ပ်ိဳးဖို႔ ျဖစ္ေနတယ္။ အခုဆုိရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ မ်ားေနသလဲဆုိေတာ့ အရင္တုန္းကဆုိရင္ ပံုမွန္ရာသီေလာက္ကိုပဲ စိုက္ၾကတယ္ေပါ့။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ္ၾကားတာေတာ့ ႏွစ္သီးသံုးသီးထိကို စိုက္ေနၾကတယ္လို႔ ၾကားတယ္။”

ႏုိင္ငံတကာ မူးယစ္ေဆး၀ါး တုိက္ဖ်က္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့ တာ၀န္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ ပ်က္ကြက္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ခံရတယ္ဆုိရင္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခံလာရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အက္ဥပေဒ FRAA ျပဌာန္းခ်က္ေတြအရေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ Venezuela ႏုိင္ငံေတြကို ေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြဟာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ဆက္ၿပီးေတာ့ အေရးပါေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာနဲ႔ Venezuela ႏုိင္ငံေတြကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ မလုပ္ဘဲ ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးႏုိင္တယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတက အခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာေပၚက အဓိက ဘိန္းထုတ္လုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ တဆင့္ခံ ျဖန္႔ခ်ိတဲ့ႏုိင္ငံေတြလို႔ သတ္မွတ္လိုက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ အာရွက ျမန္မာ၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္နဲ႔ လာအိုႏုိင္ငံေတြျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ႏုိင္ငံေတြက လက္တင္ အေမရိကတုိက္က ျဖစ္တာကို ေတြ႔ရသလို၊ UNODC ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္ေရး အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ စိတ္ႂကြေဆး အမ်ားဆုံး ထုတ္လုပ္တဲ့ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး၊ ဒုတိယ ဘိန္းအမ်ားဆုံး ထုတ္လုပ္တဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG