သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ ျမန္မာ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး သတိႏွင့္တိုးျမႇင့္ဖို႔ HRW တိုက္တြန္း


အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံဖို႔ဆိုရင္ အေမရိကန္ဘက္က ႀကိဳတင္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ထားသင့္တယ္လို႔ ၀ါရွင္တန္မွာလုပ္တဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

လက္ရိွအားျဖင့္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ အလွ်င္စလို ဆက္ဆံလာတဲ့အေပၚမွာ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါ တယ္။ ဒီသတင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကိုသားညြန္႔ဦးက တင္ျပထားပါတယ္။

၀ါရွင္တန္ဒီစီ Heritage Foundation သုေသသနအဖြဲ႔ႀကီးမွာ အေမရိကန္-ျမန္မာ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေန႔ မနက္ပိုင္းက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံမႈေတြ အလွ်င္စလို လုပ္လာတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲကို တြန္းအားေပးရာမေရာက္ဘဲ၊ အေျပာင္းအလဲကို ပိုၿပီးေတာင္ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လုိ႔ တတ္ေရာက္လာသူေတြက ယူဆၾကတဲ့အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြမွာ အဓိက ပါ၀င္ေဆြးေႏြးသူျဖစ္တဲ့ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖဲြ႔က John Sifton က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။
(ဓာတ္ပံု - Human Rights Watch)
(ဓာတ္ပံု - Human Rights Watch)

“ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံေရးေတြ လုပ္ဖို႔ အေမရိကန္ အစိုးရဘက္က ေဆာင္ရြက္လာတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚမွာ လႊတ္ေတာ္တြင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြၾကားမွာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ တိုးလာပါတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈေတြ ဆက္လုပ္သင့္ေပမယ့္လို႔ အျပန္အလွန္ ပူးေပါင္း ဆက္ဆံမႈေတြ အလွ်င္အျမန္ လုပ္မယ္ဆိုရင္ အႏၱရာယ္ႀကီးတယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးပဲြမွာ အားလံုးက သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။”

“ဒီဆက္ဆံေရး အလွ်င္အျမန္ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို လုပ္ႏို္င္မွာ မဟုတ္သလို၊ စစ္တပ္က အရပ္သား အစိုးရအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္လႊမ္းမိုးမႈ ဆက္ၿပီး ရိွေနဦးမွာပါ။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြလည္း ဆက္ၿပီး ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ ဘာမွ အေျပာင္းအလဲ ရိွလာမွာမဟုတ္ဘူး။ လူေတြကို ႏွိပ္စက္တဲ့ စစ္တပ္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံတယ္ ဆိုတာတခုပဲ က်န္သြားမွာပါ။”

ေဆြးေႏြးပဲြအတြင္းမွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရး ေကာ္မတီ အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေဒသ ဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ အုိဟိုင္း႐ိုးျပည္နယ္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ရီပတ္ဗလစ္ကန္အမတ္ Steve Chabot၊ Heritage Foundation အဖြဲ႔၀င္ေတြျဖစ္တဲ့ Walter Lohman၊ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔က John Sifton နဲ႔ U.S. Campaign for Burma အဖြဲ႔က Jennifer Quigley တို႔ အပါအ၀င္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားေရးေကာ္မတီ အရာရွိေဟာင္း တဦးျဖစ္တဲ့ Keith Luse တို႔ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။

ႏွစ္ႏုိင္ငံ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး တိုးျမႇင့္ဖို႔ ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားလိုက္နာမႈ၊ တုိင္းရင္းသား တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏ်ဴကလီးယား ဇီ၀ဓာတုလက္နက္ စတဲ့ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို လိုက္နာေရး စတာေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး တုိးတက္မႈ အေျခအေနအလိုက္ အဆင့္ သတ္မွတ္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

အခု အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္တယ္ဆိုတာနဲ႔တင္ မလံုေလာက္ဘူးလို႔ HRW က John Sifton က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရိွတယ္ဆိုတာနဲ႔ ျမန္မာႏို္င္ငံဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာတဲ့ ဒီမိုကေရစီ တိုင္းျပည္ႀကီး ျဖစ္သြားမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အေတာ္ေလး ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနေတာ့ ရိွပါတယ္။ ဥပမာဆိုရရင္ ျမန္မာအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးခဲြ ဖြင့္ဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက လိုလားပါတယ္။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီ႐ံုးခဲြေတြ ရိွတာပါ။ နီေပါမွာရိွတယ္၊ ကေမၻာဒီးယားမွာလည္း ရိွပါတယ္။”

“OHCHR ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးခဲြေတြ ႏိုင္ငံေတြမွာထားတာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ရဲ၊ စစ္တပ္၊ တရားေရး စတဲ့ ဌာနေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာဖို႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါကိုေတာင္ ျမန္မာအစိုးရက ခြင့္မျပဳပါဘူး။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ တိုးလုပ္မယ္ဆိုရင္ ဒါကို ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္မႈတခုလို ထားၿပီး ဆက္ဆံသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အခိုင္အမာ ရိွရမယ္ဆိုတာမ်ိဳး ႀကိဳတင္သတ္မွတ္မႈ ထားသင့္ပါတယ္။”

လက္ရိွ ျမန္မာစစ္တပ္အတြင္းက အရာရိွႀကီးေတြအေနနဲ႔ လက္ရိွ အေျပာင္းအလဲမွာ သူတို႔အာဏာ သက္ေရာက္ေနတုန္းပဲဆိုတာ သေဘာေပါက္ၾကသလို၊ ဒီအေျပာင္းအလဲကေန သူတို႔အတြက္ စီးပြားေရးအစ အက်ိဳးအျမတ္ေတြ ခံစားခြင့္ ရေနၾကတယ္လို႔ John Sifton က ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တ႐ုတ္စစ္တပ္အၾကား ဆက္ဆံေရး၊ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ စတာေတြအေပၚ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညိႇႏႈိင္းဖို႔ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ႏွစ္ဘက္ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ တိုးျမႇင့္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆုိတဲ့ အယူအဆဟာလည္း လက္ေတြ႔မက်ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္အေနနဲ႔ ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို ေထာက္ခံတဲ့အေၾကာင္း သမၼတ အိုဘားမားကိုယ္တိုင္ ျမန္မာျပည္ကိုသြားၿပီး ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ႐ိုး႐ိုးသားသား ျပသခဲ့ၿပီးျဖစ္တာမို႔၊ ေနာက္အဆင့္ေတြ တိုးတက္မႈေတြ ျဖစ္လာဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ ႀကိဳတင္ စည္းမ်ဥ္းေတြ ထားရမယ္လို႔ John Sifton က ျမင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ ခုိင္မာတဲ့ အခန္းက႑ကေန လိုက္နာမႈ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတာကို သက္ေသျပဖို႔ လိုေနေသးတယ္လို႔လည္း ေဆြးေႏြးသူေတြက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG