သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကန္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈတိုးဖို႔ စိတ္၀င္စား


UNFCCI က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel (ဓါတ္ပံု- UMFCCI)

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဘဏ္လုပ္ငန္းနဲ႕ ေငြေၾကးဆိုင္ရာက႑ာေတြမွာ အေမရိကန္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔ အထူးစိတ္၀င္စားမႈရွိေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel က ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းပတ္တြင္း UMFCCI ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

တရုတ္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ဖို႔ အေမရိကန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ျပင္ဆင္မႈေတြရွိေနေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္-ျမန္မာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က ေျပာေပမယ့္ အခုခ်ိန္ထိ အလံုးအရင္းနဲ႔ ၀င္ေရာက္လာႏိုင္ျခင္းမရွိေသးတာ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔ အေမရိကန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ အဓိက အတားအဆီးစိန္ေခၚမႈေတြ ဘာေတြရွိေနလဲ။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကာသာပေတးေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel ဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က UMFCCI ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ရံုးမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး အေမရိကန္-ျမန္မာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ျမွင့္တင္ႏိုင္ေရး အလားအလာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘ႑ာေရးနဲ႔ ေငြေၾကးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာေတြမွာ အေမရိကန္ဘက္က အထူးစိတ္၀င္စားသလို၊ ဒီလုပ္ငန္းေတြ တိုးတက္ေအာင္ ျမွင့္တင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္လည္း အေမရိကန္ဘက္ ကူညီေပးဖို႔ အသင့္ရွိေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ကုမၸဏီဥပေဒသစ္ ျပဌာန္းလိုက္တဲ့အတြက္၊ ဖက္စပ္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေရးမွာလည္း အခြင့္အလမ္းေတြ ပိုၿပီးပြင့္လာတယ္လို႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အကဲခပ္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ အာရွေဒသတြင္း ဖံြၿဖိဳးတိုးတက္ဆဲႏိုင္ငံေတြထဲ ျမန္မာဟာ ေနာက္ဆံုး တိုးတက္မႈအလားအလာအရွိဆံုး ေစ်းကြက္စီးပြားေရး ျဖစ္လာေနတာ စတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အေမရိကန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေျခစံုပစ္ ၀င္ဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာကေတာ့ အေမရိကန္-အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီ ျမန္မာစီမံခန္႔ခဲြေရးမွဴး ကိုလွဘုန္းျမင့္က အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“ေျဖ။ ။ အဓိကအခက္အခဲကေတာ့ reputational risk ေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဖိအားေပးမႈေတြ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈအလားအလာေတြ ျဖစ္ဖို႔အေၾကာင္းအရင္းေတြ ေတြ႔လာတယ္။ ေတြ႔လာတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ multinational company ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံတႏိုင္ငံထဲတင္မဟုတ္ဘူး အာဆီယံတခုတည္းမွာပါ သူတို႔လုပ္ရတာမဟုတ္ဘူးေလ။ သူတို႔ လုပ္ရတဲ့ႏိုင္ငံေတြက တကမာၻလံုးမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာပါ လုပ္ရတာဆိုေတာ့ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံတကာ ရပ္၀န္းမွာ ရခိုင္အေရး ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ၿငိစြန္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ Political tension အရမ္းမ်ားတဲ့အတြက္ သူတို႔လုပ္ငန္းေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံတခုတည္းတင္မဟုတ္ဘူး တျခားႏိုင္ငံေတြမွာပါ ဂယက္ရုိက္ မွာေၾကာက္တဲ့အတြက္ ေလာေလာဆည္မွာေတာ့ ေျခစံုပစ္ၿပီးမ၀င္ေသးတာျဖစ္တယ္ အဲဒါနံပတ္၁။

နံပတ္ ၂ ကေတာ့ human capacity လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ လူစြမ္းအားအရင္းအျမစ္နည္းေနေသးတာ ဒါက လည္းအခ်ိန္နဲ႔ ေျပာင္းလဲသြားမွာ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔ အေမရိကန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဘက္ကျပင္ဆင္တဲ့ အေနနဲ႕ ေကာင္စီအဖဲြ႔လိုမ်ဳိး ဖဲြ႔စည္းထားတာလည္း ရွိတယ္ဆိုေတာ့ အဓိက အဲဒီအဖဲြ႔အစည္းက ဘာေတြလုပ္ေနလဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ႏိုင္ငံေပါင္းစံုက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမွာ ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ပတ္သက္ေနတာ က်ေနာ္တို႔လည္း သိတဲ့အတိုင္းပဲ တရုတ္ဆိုလည္း one belt one road နဲ႔ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြမွာ ပံ႔ပိုးတာေတြရွိမယ္။ ဂ်ပန္ဆိုလည္း Jica တို႔နဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ လုပ္ငန္းရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမွာေရာ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြမွာေရာ ၊ ကိုရီးယားဆိုရင္လညး္ သူ႔အေလ်ာက္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္လုပ္ငန္းေတြက ျပန္သံုးသပ္တဲ့အခါမွာ သူတို႔ အားသာခ်က္ေပါ့ တရုတ္၊ဂ်ပန္နဲ႔ ယွဥ္ၿပီး အားသာခ်က္က ဘာလဲ၊ ေလာေလာဆည္မွာ AIP က သူဘတ္ဂ်က္ ခ်ထားတာနဲ႔အရ ေငြပိုက္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳက္တဲ့ႏိုင္ငံကို ၀င္လာလို႔ရတဲ့အေျခအေနမွာ က်ေနာ္တို႔က လမ္းပန္းတံတားေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ သူတို႔နဲ႔ ၿပိဳင္ႏိုင္တယ္ သူတို႔ထက္သာတာကေတာ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ နည္းပညာ ကေတာ့ ဘယ္ႏိုင္ငံနဲ႔မွ ယွဥ္လို႔မရဘူး။ အဲဒီ နည္းပညာအားသာခ်က္ကို ဘယ္လိုအသံုးခ်မလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားတဲ့အခါမွာ အဓိက အႀကီးဆံုးနည္းပညာကုမၸဏီေတြကို စုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေမရိကန္ အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီက US ICT council for Myanmar လို႔စုၿပီးေတာ့ တည္ေထာင္လိုက္တယ္။ ထူေထာင္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ပထမဦးဆံုး ရံုးခြဲစဖြင့္ပါတယ္။ ရံုးခြဲစဖြင့္ဖြင့္ခ်င္းမွာ နို၀င္ဘာေလာက္မွာ UNFCCI နဲ႔ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာထိုးတယ္။ ထုိးၿပီးေတာ့ ဦးစြာပထမ ျမန္မာႏိုင္ငံ စြံ႔ဦးတီထြင္သူ လူငယ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဘယ္လိုမ်ိဳးနည္းပညာကို သံုးၿပီးေတာ့ သူတို႔ ကုန္ပစၥည္း၊ သူတို႔ Technology အဲဒါကို စစခ်င္း အာဆီယံေစ်းကြက္အတြက္ သူမ်ားႏိုင္ငံနဲ႔ ယွဥ္ၿပီးေတာ့ နည္းပညာသံုးၿပီးေတာ့ ျဖန္႔ျဖဴးမလဲဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ Training သေဘာနဲ႔ေရာ ကုမၸဏီ ေတြ ခ်ိတ္ေပးတာေတြေရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ agenda ပါၿပီးေတာ့ ကူညီေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ေမး။ ။ အဲဒီေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးရွိေနတဲ့ တရုတ္ကို အေမရိကန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ေက်ာ္လႊားႏိုင္မယ့္ အလားအလာ ဘယ္လိုရွိလဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ခုနက ေျပာသလိုေပ့ါေနာ္ အေမရိကန္လုပ္ငန္းေတြက ၀င္လာၿပီဆိုရင္လညး္ သူတို႔ အလံုးအရင္းနဲ႔ ၀င္တယ္။ ေလာေလာဆည္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ပ္အတည္း၊ ႏိုင္ငံတကာ Pressure ၊ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ sanction ေတြ ျဖစ္လာမလာ ၾကားထဲမွာ အခ်ိန္ကာလ အတိုင္းအတာတခု ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ အဲဒီဟာ ေက်ာ္လြန္သြားရင္ေတာ့ အေမရိကန္လုပ္ငန္းေတြက ၀င္လာၿပီဆိုရင္ တရုတ္လည္း လိုက္မမွီပါဘူး ။ က်ေနာ္တို႔ အေမရိကန္လုပ္ငန္း၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအကုန္လံုးက ႏိုင္ငံတခုကို ၀င္လာၿပီဆိုရင္ တာ၀န္သိေသာ လုပ္ထံုးလုပ္စဥ္နဲ႔အညီလုပ္တယ္။ တရုတ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေလာေလာဆည္ ေငြမရွင္ႏိုင္ရင္ေတာင္မွ လုပ္ငန္းက်င့္၀တ္နဲ႔ယွဥ္ရင္ ဘယ္ေန႔ေျပာေျပာ သာတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

အခုအသစ္ျပဌာန္းလိုက္တဲ့ ျမန္မာ ကုမၸဏီဥပေဒသစ္အရ ႏိုင္ငံျခားက၀င္လာမယ့္ ကုမၸဏီႀကီးေတြအေနနဲ႔ ၁၀၀% ပိုင္ဆိုင္မႈမရွိေပမယ့္လည္း ၃၅% ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းက ကုမၸဏီေတြနဲ႕ တဲြဖက္လုပ္ကိုင္လို႔ရတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္လာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအမ်ားဆံုးရွိေနတဲ့ တရုတ္က ၂၅ %၊ အေမရိကန္က ၀.၅၅% ပဲရွိပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG