သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကန္ လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ျမန္မာကုိ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္မည္


Tom Lantos လူ႕အခြင္အေရး ေကာ္မရွင္

၁၉၆၇ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ အာဆီယံ အဖြဲ႕ႀကီးမွာ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရ ေတြ၊တစိတ္တစ္ပိုင္း အာဏာရွင္ အစိုးရေတြနဲ႕ စစ္အစိုးရေတြ ရွိတဲ့အျပင္ လူဦးေရ သန္း ၆၂၀ ရွွိတဲ့ အာဆီယံဟာ ကမၻာေပၚမွာ သတၱမေျမာက္ စီးပြားေရး အင္အားႀကီး အုပ္စု ျဖစ္တဲ့အျပင္၊ အာဆီယံ ေလးႏိုင္ငံတို႕ဟာလည္း အေမရိကန္နဲ႕ TPP ေခၚ ပစိဖိတ္ ႏွစ္ဖက္ကမ္း ကုန္သြယ္မႈ စာခ်ဳပ္ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လဲ မၾကာေသးမီက သမၼတ အိုဘားမား အစိုးရ အေနနဲ႕ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး တိုးျမွင့္ဖို႕ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ တခ်ိ္န္တည္းမွာပဲ ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး စံထားခ်က္ေတြကိုလည္း ဒီႏိုင္ငံေတြ အားလံုး ေလးစားလိုက္နာဖို႕ အေမရိကန္ အေနနဲ႕ ကူညီ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႕ တာ၀န္ရွိတဲ့ အေၾကာင္းလည္း လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ယူဆထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္လဲ အဖြဲ႕၀င္ ဆယ္ႏိုင္ငံတို႕ရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ကို ေလ့လာခဲ့ရာမွာေတာ့ လူ႕အခြင့္အေရး ထိမ္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မႈ နဲ႕ ေလးစားလိုက္နာမႈမွာ တိုးတက္မႈ ေႏွးေကြးေနတာ ေတြ႕ရတယ္လို႕ ျခံဳငံု သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ပက္သက္လို႕ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ အလုပ္သမားေရးရာ လက္ေထာက္ ၀န္ႀကီး Scott Busby က အာဆီယံ ႏိုင္ငံေတြအနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္က ေရြးေကာက္ပြဲေတြ အၿပီး အမ်ိဳးသား ဒီမို ကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိလိုက္ကာ အစိုးရသစ္တက္လာၿပီး၊ ႏုိင္ငံတြင္းရွိ က်န္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ တိုးတက္မႈေတြ ရရွိခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့ေပမယ့္လို႕လည္း အကဲစမ္းမႈေတြက ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႕ ခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

”ျမန္မာဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ စစ္တပ္ဟာ အမ်ိဳးသားနဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ အမတ္ေနရာ ေလးပံု တစ္ပံုကို ရယူထားဆဲ ျဖစ္ၿပီး၊ ဖြဲ႕စည္းပံုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ မွာလည္း၊ စစ္တပ္ဟာ ဗီတိုအာဏာကို အသံုးျပဳခြင့္ ရွိဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ အဓိက ၀န္ႀကီးဌာန သံုးခုကိုလည္း တာ၀န္ယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကခ်င္၊ ရွမ္းနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြမွာလည္း တိုက္ခိုက္မႈေတြက ရွိေနဆဲပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြနဲ႔ တျခား တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ဘာသာေရး လူနည္းစု ေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြ ကလည္း စိုးရိမ္ရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ မႈကလည္း အနိမ့္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရသစ္ ကေတာ့ ဒီအကဲစမ္းမႈေတြ အားလံုးကို ဦးစားေပး ေျဖရွင္း သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဘက္ကလည္း တတ္ႏိုင္တဲ့ဘက္က ကူညီဖို႔ အသင့္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီျပသနာေတြ ေျဖရွင္းေရးဟာ ၾကာရွည္အံုးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

Human Rights Watch ရဲ႕ လူ႕အခြင့့္အေရး အက်ိဳးေဆာင္ ဒါရိုက္တာ John Sifton က ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ ပက္သက္လို႕ တိုးတက္မႈေတြ ရရွိခဲ့ေပမယ့္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနေတြ ရွိတဲ့အေၾကာင္း အခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိးတက္မွႈေတြ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့ေျကာင့္ အဲဒီအေၾကာင္းေတြကုိ အေသးစိတ္္ ေျပာဖုိ႕ မလုိေပမဲ့။ ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ေျမာက္ပုိင္းမွာ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚ အာရုံ စူးစုိက္မွႈက ရသင့္သေလာက္ မရဘဲ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီေဒသကုိ တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတုံး က်ေနာ္တုိ႕ HRW အဖြဲ ့၀င္ တဦး ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ စစ္ေလယာဥ္ေတြက ဗုံးေတြၾကဲ ေနတုံးပါ။ ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ လူေပါင္း ေသာင္းခ်ီျပီး အုိးအိမ္စြန္႕ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရပါတယ္။”

Tom Lantos လူ႕အခြင္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ပူးတြဲ ေကာ္မတီ ဥကၠဌ ျဖစ္သူ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Joe Pitts ကလည္း လက္ရွိ အေနနဲ႕ ဗီယက္နမ္၊ ျမန္မာ၊ နဲ႕ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႕ ပက္သက္လို႕ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႕ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္း ေထာက္ျပသြားၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ပက္သက္လို႕ သူ႕ရဲ႕ စိုးရိမ္ မကင္းျဖစ္မႈကို ခုလိုေျပာပါတယ္။

”ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မြတ္ဆလင္ လူနည္းစု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အတိ ဒုကၡေရာက္ေနမႈဟာ မွတ္တမ္းေတြရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တျခား ဘာသာေရး လူနည္းစုေတြျဖစ္တဲ့ ခရစ္ယာန ္ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေတြ ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ေႏွာက္ယွက္ ဟန္႔တား တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ဆက္လက္ခံေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မႈေတြအျပင္ ဒီကေန႔ တင္ျပခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို အသိအမွတ္ ျပဳဳ ျပီး ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ ဒီ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြကို အာဆီယံ အသင္းႀကီး တစ္သင္းလံုး အေနနဲ႔လည္း ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။ ”

မေလးရွား စကၤာပူ၊ ဘရူႏိုင္းနဲ႕ ျမန္မာတို႕ ေလးႏိုင္ငံ ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူနဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရး စာခ်ဳပ္ကို ဒီေန႕တိုင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္း မရွိတဲ့အေၾကာင္း လည္း ေကာ္မရွင္က ေထာက္ျပခဲ့ ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG