သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၾသဂုတ္ ၃၀၊ ၂၀၁၀-အေမရိကန္ရဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္မႈေတြနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံတကာ ဘဏ္ေတြလည္း ၀န္ေဆာင္မႈေပးတာေတြ ရပ္ဆုိင္းလာၾကပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစုိးရအေပၚ အေမရိကန္က စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြကုိ လ်စ္လ်ဴ႐ႈၿပီး ဘ႑ာေရး ၀န္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေပးေနခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ဘဏ္ေတြ အခုအခါ လုပ္ငန္းေတြကုိ တျဖည္းျဖည္း ရပ္ဆုိင္းလာၾကပါၿပီ။ အေမရိကန္ရဲ႔ ဥပေဒေတြကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ၿပီး ေငြေၾကးလႊဲေျပာင္းမႈေတြ လုပ္ေပးတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတကာက ဘဏ္လုပ္ငန္းတခ်ဳိ႔ တရားစဲြဆုိတာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့သလုိ၊ ဒီလုိ ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြကုိ ရပ္ေတာ့မယ္လုိ႔ ေျပာဆုိသံေတြလည္း ထြက္ေပၚလာေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြကုိေတာ့ ဒီီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာရွိတဲ့ ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြကေန ေငြေၾကးလႊဲေျပာင္းတာမ်ဳိးလုိ႔ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကုိ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈ ဥပေဒေတြအရ တားျမစ္ထားတာမုိ႔ ဒါေတြကုိ ေရွာင္ရွားတာ၊ ဖုံးကြယ္တာေတြလုပ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ရတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက နာမည္ေက်ာ္ Barclays ဘဏ္ဟာ ဆုိရင္လည္း ၾသဂုတ္လထဲမွာပဲ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို ေဒၚလာေငြ သန္း ၃၀၀ နီးပါး ဒဏ္ေငြေပးၿပီး ေက်ေအးလုိက္ရတဲ့ အထိပါ။ ေတာင္ကုိရီးယား ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရးဘဏ္ (KEB) ကလည္း ေဒၚလာေငြေၾကး လႊဲေျပာင္းမႈေတြ လုပ္မေပးေတာ့ဘူးဆုိၿပီး မၾကာေသးခင္ကပဲ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားတာေတြကုိ လက္ေတြ႔က်င့္သုံးလာတဲ့ အရိပ္လကၡဏာေတြ အခုအခါ ပုိမုိျမင္ေတြ႔လာေနရတယ္လုိ႔ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တေယာက္က ေျပာျပပါတယ္။
“စကၤာပူမွာလည္း အဲဒီလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြပုိင္တဲ့ စကၤာပူ ကုမၸဏီေတြရွိတယ္။ အဲဒီကုမၸဏီေတြကုိ အခု KEB နဲ႔ ပတ္သက္ သလုိပဲ၊ ေနာက္ထပ္ ကုမၸဏီအသစ္ မဖြင့္ခုိင္းတာတုိ႔၊ ေနာက္ပုိင္း ေဒၚလာ အေရႊ႔အေျပာင္းေတြကုိလည္း ထိန္းခ်ဳပ္မယ္လုိ႔ ေျပာတာေတြ ရွိလာတယ္။ အသံေတြ ထြက္လာတယ္၊ ဖိအားနည္းနည္း ေပးတဲ့သေဘာျဖစ္လာတယ္။ ေတာင္ကုိရီးယားကုိ ဖိအားေပးတာကေတာ့လည္း ရွင္းတယ္ေလ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ဆက္ဆံေရးက အရမ္းေကာင္းေနေတာ့ စုိးရိမ္ ၾကတာေပါ့။ ဒီလုိ စုိးရိမ္တဲ့အတြက္ ေငြေရးေၾကးေရး ထြက္ေပါက္ေတြကုိပါ အေမရိကန္က အရင္ထက္စာရင္ ပုိၿပီးေတာ့ မွန္ဘီလူးနဲ႔ ၾကည့္တာေပါ့။ KEB ဘဏ္က အဲဒါေၾကာင့္ မလုပ္ေပးႏုိင္ေတာ့တာ။”

လူ႔အခြင့္အေရး မွတ္တမ္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈ မရွိဘူးဆုိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ သမၼတေဟာင္း ေဘလ္ ကလင္တန္ လက္ထက္မွာ စတင္ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အသစ္ေတြ မလုပ္ဖုိ႔ တားျမစ္ခဲ့တာပါ။ ၆ ႏွစ္အၾကာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဒီထက္ပုိၿပီး တင္းက်ပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး အက္ဥပေဒတရပ္ကုိ ထပ္မံခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ဘ႑ာေရး လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္မေပးၾကဖုိ႔ တားျမစ္မႈေတြ စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဥပေဒေတြအရ ဘ႑ာေငြေၾကး လုပ္ငန္းေတြကုိ တျဖည္းျဖည္း တင္းၾကပ္လာတာမုိ႔ ၾကားခံအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာ ဘဏ္လုပ္ငန္းႀကီးေတြကတဆင့္ ေဆာင္ရြက္လာရာက အခုအခါမွာေတာ့ အာရွတလႊားက ဘဏ္ေတြကုိ ၾကားခံေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ အားထား လာေနၾကရတဲ့အထိ ျဖစ္လာေနရတယ္လုိ႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ပုိ႔ကုန္ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းရွင္ကဆုိပါတယ္။
“အရင္ဆုိရင္ US ပုိင္ ဘဏ္ေတြေပါ့ေလ၊ တကမာၻလုံးမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြ ကုန္သြယ္မႈက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ကုန္သြယ္လုိ႔ရတယ္၊ အဆင္လည္းေျပတယ္။ ဥပမာ ဆုိပါေတာ့ Standard Chartered တုိ႔ J P Morgan တုိ႔ဆုိရင္ တုိက္႐ုိက္လုပ္ၾကတာပဲ ေငြေျပာင္းေငြလႊဲကုိ။ ၂၀၀၃ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈ ေနာက္မွာက်ေတာ့ ဒီဘဏ္ေတြက ျမန္မာျပည္နဲ႔ အလုပ္လုပ္လုိ႔ မရေတာ့ဘူးေလ။ မရတဲ့အခါက်ေတာ့ ၾကားထဲမွာ စကၤာပူမွာရွိတဲ့ United Overseas ဘဏ္ရယ္၊ Development Bank of Singapore ရယ္၊ OCBC ဘဏ္ရယ္ အဲဒါေတြက ျမန္မာျပည္က ကုန္သည္ေတြအတြက္ အဓိက အားထားရတယ္ ေျပာရမွာေပါ့။ ျမန္မာျပည္ဘဏ္ေတြနဲ႔ ဒီဘဏ္ေတြက ၾကားခံတဆင့္ အေမရိကန္ ေဒၚလာကုိ လႊဲေျပာင္းေပးတာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာက အဓိကတင္ပုိ႔တဲ့ ပဲတုိ႔၊ သစ္တုိ႔ဆုိရင္ စကၤာပူဘဏ္ေတြကပဲတဆင့္ ေဒၚလာနဲ႔ အေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္တာပဲ။ ျမန္မာျပည္နဲ႔က အိႏၵိယကေတာင္၊ အေမရိကန္ ေဒၚလာနဲ႔ အလုပ္လုပ္လုိ႔ မရလုိ႔ ၾကားခံ စကၤာပူဘဏ္ေတြက ေဆာင္ရြက္ေပးလုိ႔ အဆင္ေျပေနတာလုိ႔ ေျပာရမွာပါ။”

ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈ ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ Barclays ဘဏ္ကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တရားစဲြဆုိ ထားတာကုိေတာ့ ၾသဂုတ္လထဲမွာပဲ ေဒၚလာ ၂၉၈ သန္းေပးၿပီး ေက်ေအးလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအရင္တုန္းကလည္း အလားတူ စြပ္စဲြခ်က္ေတြ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတဲ့ Lloyds ဘဏ္က ေဒၚလာသန္း ၃၅၀၊ Credit Suisse ဘဏ္က ေဒၚလာ ၅၃၆ သန္းနဲ႔ ABN Amro ဘဏ္က ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ အသီးသီးေပးၿပီး ေက်ေအးမႈေတြ ရယူခဲ့ၾကရတာပါ။ ဒီလုိသတင္းေတြနဲ႔အတူ အခုအခါ အာရွတလႊား ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႔မွာပါ ဒီလုိ အေျခအေနေတြကုိ ေရွာင္ရွားလုိတဲ့ အရိပ္လကၡဏာေတြကုိ ျမင္ေတြ႔လာၾကရပါတယ္။

ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရးဘဏ္ (KEB) ဟာဆုိရင္လည္း ေအာက္တုိဘာလကေနစလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာေငြ လဲႊေျပာင္းတာေတြ လုပ္မေပးေတာ့ဘူးဆုိၿပီး ေၾကညာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
“Korea Exchange ဘဏ္ေပါ့ေလ (KEB) နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကုိရီးယားနဲ႔ ျမန္မာကုန္သြယ္မႈလုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြ ၄၀-၅၀ ၾကားေလာက္ ခန္႔မွန္းေခ် ရွိပါတယ္။ ေဒၚလာသန္းနဲ႔ တႏွစ္ကုိ ရာဂဏန္းသာသာ ရွိတာေပါ့ေလ။ ဒါေပမဲ့ အခုဘယ္လုိ ျဖစ္လဲဆုိေတာ့ KEB ဘဏ္က ဒါေတြကုိ တာ၀န္ယူၿပီး လုပ္မေပးႏုိင္တဲ့ အခါက်ေတာ့၊ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ဒီၾကားထဲမွာ ျမန္မာျပည္ အစုိးရက သတ္မွတ္ေပးထားတာကေတာ့ ယူ႐ုိေငြနဲ႔ လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ KEB ဘဏ္ကလည္း ယူ႐ုိေငြနဲ႔ ေျပာင္းၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူ လုပ္ေပးႏုိင္မယ္လုိ႔ စက္တင္ဘာကုန္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ေျပာတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္ ယူ႐ုိေငြနဲ႔ လုပ္ဖုိ႔ေတာ့ စဥ္းစားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယူ႐ုိေငြကလည္း ဒီႏွစ္မွာ ဥေရာပ ေငြေရးေၾကးေရး အခက္အခဲေတြ ဂရိမွာျဖစ္လုိက္တဲ့ အခါၾကေတာ့ ယူ႐ုိေငြ တန္ဘုိးက်သြားလုိက္တာ အခုရက္ပုိင္းအထိ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနေတာ့ ယူ႐ုိေငြနဲ႔ အေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္ဖုိ႔ကလည္း ေတာ္ေတာ္ကုိ ခ်ိန္ဆၿပီး လုပ္ရမယ့္ အပုိင္းေတြ ျဖစ္ေနေတာ့ ေလာေလာဆယ္ အကုန္လုံး အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။”

လန္ဒန္အေျခစိုက္ Economist အပတ္စဥ္မဂၢဇင္းရဲ ႔ သုေတသနဌာနျဖစ္တဲ့ Economist Intelligence Unit က ေနာက္ဆုံး ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ စီးပြားေရး ခန္႔မွန္းခ်က္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အားနည္းေနတာေတြနဲ႔ ကမာၻတ၀န္းစီးပြားေရး က်ဆင္းမႈ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ခုအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ စီးပြားေရး အလားအလာေတြဟာ အားနည္းမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈက ၀င္ေငြေတြ ရေနတာမုိ႔ ဒီႏွစ္အတြက္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ပမာဏဟာ ၃ ဒႆမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး၊ ေရွ႔ႏွစ္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တက္လာႏုိင္ဖြယ္ ရွိေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရး တခုလုံး အေနနဲ႔ကေတာ့ အားနည္းေနဆဲပဲ ရွိမယ္လုိ႔ ႀကိဳတင္ေဟာကိန္း ထုတ္ထားတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG