သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျမာက္ကုိရီးယားအေရးေဆြးေႏြးဖုိ႔ ကန္အထူးကုိယ္စားလွယ္ ျမန္မာႏုိင္ငံေရာက္


အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး Joseph Yun ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္ ႏွင့္ေတြ႔ဆံု

ေျမာက္ကုိရီးယားဆုိင္ရာ အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး Joseph Yun ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ရွိေနစဥ္ ေျမာက္ကုိရီးယားအေရးကုိ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ရွိေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက အတည္ျပဳ ေျပာဆုိပါတယ္။ အရင္ စစ္အစုိးရ လက္ထက္အတြင္း ေျမာက္ကုိရီးယားထံကေန ျမန္မာႏုိင္ငံက စစ္လက္နက္ေတြ ၀ယ္ယူခဲ့တဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့တာေၾကာင့္ အရင္က ရွိခဲ့တဲ့ အဲဒီ လက္နက္ ေရာင္း၀ယ္ သေဘာတူညီမႈ အႂကြင္းအက်န္ေတြ ရွိမွာကုိ အေမရိကန္က စုိးရိမ္ေနပုံရတဲ့အေၾကာင္း အကဲခတ္ေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး Joseph Yun ဟာ ဇူလုိင္လ ၁၁ ရက္ေန ၁၃ ရက္ေန႔အထိ စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာ က်င္းပတဲ့ အာရွအေရွ႕ေျမာက္ပုိင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ညီလာခံကုိ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီညီလာခံကုိ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကုိရီးယား၊ ရုရွားနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတုိ႔ ႏွစ္စဥ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ေပမယ့္ ေျမာက္ကုိရီးယားက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တုိ႔မွာ တက္ေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ အခုႏွစ္မွာ တက္ေရာက္ျခင္း မရွိပါဘူး။

စင္ကာပူညီလာခံအၿပီး သံအမတ္ႀကီး Yun ဟာ ေဒသတြင္းမွာ ျမန္မာတႏုိင္ငံထဲကုိ ခရီးဆက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ခရီးစဥ္အတြင္း ေျမာက္ကုိရီးယားအေရးကိစၥအတြက္ ျမန္မာအစုိးရေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန အေရွ႕အာရွေရးရာ ေျပာခြင့္ရ Katina Adams က ေျပာပါတယ္။

“အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yun ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ၿပီး ျမန္မာအစုိးရ အရာရွိေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုကာ ေျမာက္ကုိရီးယား နဲ႔ပတ္သက္လို႔ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ကမၻာတ၀ွမ္းက ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေျမာက္ကုိရီးယား အေပၚ သံတမန္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရးအရ ၀ိုင္းက်င္ထားမႈကို တိုးေစဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကုိရီးယားက ဆက္လက္ျပဳလုပ္ေနတဲ့ တရားမ၀င္ ႏ်ဴကလီးယားနဲ႔ ပဲ့ထိန္းတပ္ ဒုံးက်ည္ ပစ္လႊတ္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြအေပၚ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ဆန္႔က်င္ရာမွာ ေသြးစည္းခိုင္မာမႈရွိတယ္ဆိုတာကို ျပသဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။”

သံအမတ္ႀကီး Yun ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂ ရက္ၾကာ ေနထုိင္ဖုိ႔ ဇူလုိင္လ ၁၇ ရက္ေန႔ကေန ဆုိက္ေရာက္ခဲ့ရာမွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တုိ႔နဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံစဥ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး တိုးျမႇင့္ဖို႔ ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့အေၾကာင္း နုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုးက သတင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရကလည္း ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ သံတမန္ေရးအရ ဆက္ဆံမႈသာရွိၿပီး စစ္ဖက္ ဆက္ဆံေရးမရွိေၾကာင္း ရုိက္တာ သတင္းဌာနကုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံစဥ္ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္အေရး၊ အာရွပစိဖိတ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ႂကြယ္၀ ခ်မ္းသာေရး၊ အေမရိကန္-ျမန္မာ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ပိုမိုျမႇင္တင္ေရး ကိစၥေတြကို သံအမတ္ႀကီး Yun က တင္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ကလည္း ျမန္မာအေနနဲ႔ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ကို ႏ်ဴကလီးယား ကင္းမဲ့ဇံု ျဖစ္ေစလိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ Facebook စာမ်က္ႏွာကေနတဆင့္ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

၁၉၈၃ ခုႏွစ္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အာဇာနည္ဗိမၼာန္ကုိ ေျမာက္ကုိရီးယားက ဗုံးခြဲ တုိက္ခုိက္ ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး ျဖတ္ေတာက္ထားခဲ့ရာက စစ္အစုိးရလက္ထက္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ မွာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးကုိ ျပည္လည္ တည္ေဆာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊလက္ထက္အတြင္း ေျမာက္ကုိရီးယားထံကေန စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူမႈေတြ ရွိခဲ့တာမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္းကုိယ္တုိင္ ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ သြားေရာက္ၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံ စစ္ဘက္သေဘာတူညီမႈေတြကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာလည္း ေျမာက္ကိုရီယားထံကေန စစ္လက္နက္ပစၥည္း၀ယ္ယူမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၃ ဇူလိႈင္လအတြင္းမွာပဲ ကာကြယ္ေရးဌာန ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးရံုးရဲ႕ အရာရိွခ်ဳပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းေဌးကို ေျမာက္ကိုရီးယားထံက စစ္သံုးပစၥည္းေတြ မ၀ယ္ဖို႔ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ ကုလသမဂၢဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာနက အေရးယူခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကုိရီးယားက အခုေနာက္ဆုံး စပ္းသပ္ ပစ္လြတ္လုိက္တဲ့ တုိက္ခ်င္းပစ္ ပဲ့ထိန္း ဒုံးက်ည္ဟာ အေမရိကန္က ျပည္နယ္တခုျဖစ္တဲ့ Alaska အထိ ေရာက္ႏုိင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢက ေျမာက္ကုိရီးယားအေပၚ ပုိမုိ ျပင္းထန္တဲ့ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ၾကားကပဲ ေျမာက္ကုိရီးယားဟာ သူ႔ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ တည္ေဆာက္ေရး အစီအစဥ္ကုိ တုိးခ်ဲ႕ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တာေၾကာင့္ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာက စုိးရိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာပါ။

ဒါေၾကာင့္ သံအမတ္ႀကီး Yun အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ေသြးစည္းညီညြတ္မႈကုိ ရရွိလုိတဲ့အတြက္ တခ်ိန္က ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း အေရာင္းအ၀ယ္ သေဘာတူညီမႈ လက္က်န္ေတြ ရွိႏုိင္တဲ့ အလားအလာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ၿပီး လက္က်န္ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္မႈေတြကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့ပုံရတယ္လုိ႔ သုံးသပ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာ့ေရးရာကၽြမ္းက်င္သူ Georgetown တကၠသုိလ္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါေမာကၡ David Steinburg က သူ႔ရဲ႕ အျမင္ကုိ အခုုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ အေရးပါတဲ့ အခ်က္တခုက ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥကုိ အေမရိကန္က အၿမဲတမ္း စုိးရိမ္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ဆက္ဆံေရးက အမ်ားစုကုိ ျမန္မာဘက္က ျဖတ္ေတာက္လုိက္ၿပီ ဆုိေပမယ့္လည္း အရင္ ရွိထားတဲ့ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း အေရာင္းအ၀ယ္ သေဘာတူညီမႈ လက္က်န္ေတြ ရွိလိမ့္ဦးမယ္ဆုိတာ က်ေနာ္ နားလည္ပါတယ္။”

ေျမာက္ကုိရီးုယားအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ထိေရာက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ျမန္မာအပါအ၀င္ တျခားႏုိင္ငံေတြက ေငြေၾကး စီးဆင္းမႈေတြ မရွိေစေရးအတြက္ အေမရိကန္က ေသခ်ာေစခ်င္ပုံရတယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ Steinburg က သုံးသပ္ပါတယ္။

“ေျမာက္ကုိရီးယားအေရးကုိ လက္ရွိမွာ စုိးရိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အေမရိကန္က ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ ျမန္မာအပါအ၀င္ ေဒသတြင္းက တျခားႏုိင္ငံေတြက ေငြေၾကး စီးဆင္းမႈေတြ မရွိေစေရး အေမရိကန္က ေသခ်ာေစခ်င္ပုံရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေျမာက္ကုိရီးယားက ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေနတဲ့ အသုိင္း၀ုိင္းထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပါမေနေအာင္၊ ေနာက္ၿပီး ကုလသမဂၢက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက လုိက္နာေနတယ္ဆုိတာ ေသခ်ာေအာင္ သံအမတ္ႀကီး Yun အခုလုိ သြားေရာက္ ေဆြးေႏြးတာျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားၾကား စစ္ဖက္ဆက္ဆံေရးေတြ ျဖတ္ေတာက္ဖို႔၊ ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ ဒံုးလက္နက္ အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာဖက္က ေလးစား လိုက္နာဖို႔ ဆိုတာေတြကို အေမရိကန္ တာ၀န္ရိွသူေတြဖက္က ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြကိုေရာ ျမန္မာစစ္တပ္ကိုပါ တေလွ်ာက္လံုး သတိေပး ေျပာဆိုလာခဲ့တာပါ။

မႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခား ဆက္ဆံေရး ဆပ္ေကာ္မတီ ၾကားနာပဲြမွာ အေမရိကန္ လက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Daniel Russel ကျမန္မာစစ္တပ္အတြင္းမွာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ဆက္လက္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့သူေတြ ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ ဒါဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ စစ္အာဏာရွင္ လက္ထက္တုန္းက လက္က်န္ေတြျဖစ္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိအစိုးရေရာ၊ စစ္တပ္ကပါ ဒါကို တားျမစ္ရမယ္ဆုိတာကို နားလည္ သေဘာေပါက္ၾကတယ္လို႔ သူျမင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG