သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အပစ္မရပ္တဲ့ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္


၁၉ ႀကိမ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတဲြေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ JMC-U အစည္းအေ၀း (ဓာတ္ပံု - MOI - ဇူလိုင္ ၀၈၊ ၂၀၂၀)
အပစ္မရပ္တဲ့ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:24 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းကစၿပီး ဒီႏွစ္ ဧၿပီလအေစာပိုင္းအထိ (၄) လအတြင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ KNU တပ္ဖြဲ႔ေတြအၾကား ထိေတြ႔တိုက္ပြဲအႀကိမ္ (၄၀) ျဖစ္ပြားၿပီး အရာရိွနဲ႔ စစ္သည္အခ်ဳိ ႔ က်ဆံုးခဲ့ေၾကာင္း တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဖာပြန္ခရိုင္က တပ္မေတာ္လမ္းေဖာက္လုပ္ငန္းကို ကရင္တပ္ဖြဲ႔က ပစ္ခတ္တဲ့အတြက္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရတာလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ နင္းမိုင္းေပါက္ကြဲမႈ အႀကိမ္ (၂၀) ေက်ာ္ ျဖစ္တာမို႔ တပ္မေတာ္ဘက္က တပ္ရင္းမွဴးတဦး က်ဆံုးတဲ့အထိ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဖာပြန္ခရိုင္တခုတည္းမွာသာ ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေနပံုရပါတယ္။ လမ္းေဖာက္လုပ္မႈကို KNU ဘက္က ကန္႔ကြက္ထားပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ဥပေဒမဲ့ ျပဳမႈေတြမလုပ္ဖို႔ NCA အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္က တားျမစ္ထားပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဆီက ေငြ၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊ စားနပ္ရိကၡာ၊ လုပ္အားနဲ႔ဝန္ေဆာင္မႈကို အတင္းအဓမၼ ေတာင္းခံတာမ်ဳိး မလုပ္ဖို႔လည္း ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မေတာ္ ခလရ (၄၀၉) က တပ္သားႏွစ္ေယာက္က ကရင္အမ်ဳိးသမီးတဦးကို ေသနတ္နဲ႔ပစ္သတ္ၿပီး လက္ဝက္ရတနာေတြ လုယူသြားတဲ့အမႈ မၾကာမီက ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီတပ္သားႏွစ္ဦးကို ဖမ္းဆီးထားေၾကာင္း တပ္မေတာ္သတင္းျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဇူလိုင္လ (၂၀) ရက္ေန႔က ေၾကညာပါတယ္။ ေဒသခံကရင္ေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာတခု ျဖစ္ပါတယ္။

အစိိုးရတပ္နဲ႔ KNU အပစ္အခတ္ရပ္စဲဖို႔ သေဘာတူထားတာ ရွစ္ႏွစ္ ရိွပါၿပီ။ ၂၀၁၂ မွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အပစ္ရပ္သေဘာတူညီခ်က္ ရယူၿပီး ၂၀၁၅ မွာ တျပည္လံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ NCA ကို လက္မွတ္ထိုးပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္မွာပဲ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (JMC) ကို ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ JMC ကို ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၊ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္အဆင့္ဆိုၿပီး အဆင့္ဆင့္ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ ကရင္ျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္းနဲ႔ တနသၤာရီတိုင္းတို႔မွာ ရံုးခြဲေတြ ရိွပါတယ္။ NCA စာခ်ဳပ္ပါ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥ၊ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာက်င့္ဝတ္၊ ပစ္ခတ္မႈရပ္စဲေရး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ခ်ဳိးဖ်က္မႈ၊ အျငင္းပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိုင္းၾကားလာလွ်င္ JMC က ေျဖရွင္းေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ JMC ရန္ပံုေငြအတြက္ တရုတ္နဲ႔ ထိုင္းတို႔က အလွဴေငြထည့္ၾကပါတယ္။

၂၀၁၉ မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ KNU တပ္ဖြဲ႔အၾကား ပစ္ခတ္မႈ (၁၂) ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားေၾကာင္း Myanmar Institute of Peace and Security (MIPS) ရဲ ႔ ၂၀၂၀ ထုတ္ ႏွစ္လည္အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဖာပြန္နဲ႔ ေက်ာက္ႀကီးၿမိဳ ႔နယ္ေတြမွာ ျဖစ္ပြားတာမ်ားပါတယ္။ အနည္းဆံုး တပ္မေတာ္သား (၃) ဦး က်ဆံုးေၾကာင္း သိရပါတယ္။ တပ္စခန္းေတြကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ကားလမ္း ျပင္ဆင္မြမ္းမံတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပစ္ခတ္ၾကတာပါ။ ဒီႏွစ္အေစာပိုင္းက ဖာပြန္နဲ႔ ေက်ာက္ႀကီးတို႔မွာ လစဥ္လိုလို ပစ္ခတ္ၾကပါတယ္။ ကားလမ္းေဖာက္လုပ္တာဟာ တပ္မေတာ္ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ နယ္ေျမခ်ဲ ႔ထြင္ဖို႔ ရည္ရြယ္တာလို႔ ကရင္ဘက္က ျမင္ပါတယ္။ ဒီလိုကိစၥမွာ NCA အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္အရ ကရင္ဘက္က သေဘာတူဖို႔လိုတာကို တပ္မေတာ္ဘက္က ဂရုမစိုက္ဘဲ တဘက္သတ္လုပ္လို႔ ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားရတာလို႔ ကရင္ဘက္က ယူဆပါတယ္။


ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး၊ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ JMC ဟာ အေရးပါေပမယ့္ မၾကာခဏ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာကိုၾကည့္ရင္ JMC ေကာ္မတီရဲ ႔ လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္မႈေတြ မေအာင္ျမင္တာ ထင္ရွားပါတယ္။ JMC မွာ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ (၁၀) ဦး၊ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၀) ဦး နဲ႔ အရပ္သားကိုယ္စားလွယ္ (၆) ဦး ပါဝင္ပါတယ္။ နယ္ေျမသတ္မွတ္ရာမွာ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ အပစ္ရပ္နယ္ေျမစတဲ့ ေဝါဟာရေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထားကြဲလြဲတာေတြ ရိွပါတယ္။ နယ္ေျမတခုကို ႏွစ္ဘက္စလံုးက လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ သတ္မွတ္တာမ်ဳိးလည္း ရိွပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဟာ သူ႔တပ္စခန္းရိွတဲ့ ေနရာတဝိုက္ကို သူထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုတာမို႔ တပ္စခန္းခ်ရာေနရာကို တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ေဒသအျဖစ္ မသတ္မွတ္ခ်င္ဘူးလို႔ MPIS အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

NCA အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ သွ်မ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီရဲ ႔ RCSS တပ္ဖြဲ႔ကလည္း ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ JMC ရဲ ႔ အားနည္းခ်က္ကို မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ JMC မွာ ပဋိပကၡ ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္း မရိွဘူးလို႔ RCSS သွ်မ္းတပ္ဖြဲ႔က ျမင္ပါတယ္။ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ၿပိဳင္ဆိုင္ႀကိဳးစားရာေဒသနဲ႔ တပ္စခန္းခ်ရာ ေဒေသေတြကို ကြဲကြဲျပားျပား ရွင္းလင္းေဖာ္ျပဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ KNU နဲ႔ RCSS တို႔က ယူဆပါတယ္။

ႏွစ္ဘက္စလံုးက ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ နယ္ေျမေတြမွာ တပ္ေရႊ ႔ေျပာင္းရင္ တဘက္နဲ႔တဘက္ အသိေပးရမယ္လို႔ NCA အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္က ဆိုပါတယ္။ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ တပ္ရင္းမွဴးေတြ ဆက္ဆံေရးေကာင္းရင္းေကာင္းသလို တပ္လႈပ္ရွားမႈကို ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားၾကတယ္လို႔ MPIS အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၂၀၁၅ မွာ NCA တျပည္လံုးအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ KNU တပ္ဖြဲ႔ေတြ ပစ္ခတ္ၾကလို႔ ေနရပ္ကိုစြန္႔ခြါရတဲ့ ေဒသခံဒုကၡသည္ တေသာင္းေလာက္ ရိွေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရိွရပါတယ္။


==Unicode==

လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပိုင်းကစပြီး ဒီနှစ် ဧပြီလအစောပိုင်းအထိ (၄) လအတွင်း တပ်မတော်နဲ့ KNU တပ်ဖွဲ့တွေအကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအကြိမ် (၄၀) ဖြစ်ပွားပြီး အရာရှိနဲ့ စစ်သည်အချို့ ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဖာပွန်ခရိုင်က တပ်မတော်လမ်းဖောက်လုပ်ငန်းကို ကရင်တပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်တဲ့အတွက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရတာလို့ ဆိုပါတယ်။ နင်းမိုင်းပေါက်ကွဲမှု အကြိမ် (၂၀) ကျော် ဖြစ်တာမို့ တပ်မတော်ဘက်က တပ်ရင်းမှူးတဦး ကျဆုံးတဲ့အထိ ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဖာပွန်ခရိုင်တခုတည်းမှာသာ ပစ်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားနေပုံရပါတယ်။ လမ်းဖောက်လုပ်မှုကို KNU ဘက်က ကန့်ကွက်ထားပါတယ်။

အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဥပဒေမဲ့ ပြုမှုတွေမလုပ်ဖို့ NCA အပစ်ရပ်စာချုပ်က တားမြစ်ထားပါတယ်။ ပြည်သူလူထုဆီက ငွေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ စားနပ်ရိက္ခာ၊ လုပ်အားနဲ့ဝန်ဆောင်မှုကို အတင်းအဓမ္မ တောင်းခံတာမျိုး မလုပ်ဖို့လည်း ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တပ်မတော် ခလရ (၄၀၉) က တပ်သားနှစ်ယောက်က ကရင်အမျိုးသမီးတဦးကို သေနတ်နဲ့ပစ်သတ်ပြီး လက်ဝက်ရတနာတွေ လုယူသွားတဲ့အမှု မကြာမီက ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီတပ်သားနှစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း တပ်မတော်သတင်းပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဇူလိုင်လ (၂၀) ရက်နေ့က ကြေညာပါတယ်။ ဒေသခံကရင်တွေ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာတခု ဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရတပ်နဲ့ KNU အပစ်အခတ်ရပ်စဲဖို့ သဘောတူထားတာ ရှစ်နှစ် ရှိပါပြီ။ ၂၀၁၂ မှာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက် ရယူပြီး ၂၀၁၅ မှာ တပြည်လုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးစာချုပ် NCA ကို လက်မှတ်ထိုးပါတယ်။ အဲဒီနှစ်မှာပဲ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ (JMC) ကို ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ JMC ကို ပြည်ထောင်စုအဆင့်၊ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်အဆင့်ဆိုပြီး အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းတို့မှာ ရုံးခွဲတွေ ရှိပါတယ်။ NCA စာချုပ်ပါ တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်၊ ပစ်ခတ်မှုရပ်စဲရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း ချိုးဖျက်မှု၊ အငြင်းပွားမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ တိုင်းကြားလာလျှင် JMC က ဖြေရှင်းပေးမယ်လို့ သိရပါတယ်။ JMC ရန်ပုံငွေအတွက် တရုတ်နဲ့ ထိုင်းတို့က အလှူငွေထည့်ကြပါတယ်။

၂၀၁၉ မှာ တပ်မတော်နဲ့ KNU တပ်ဖွဲ့အကြား ပစ်ခတ်မှု (၁၂) ကြိမ် ဖြစ်ပွားကြောင်း Myanmar Institute of Peace and Security (MIPS) ရဲ့ ၂၀၂၀ ထုတ် နှစ်လည်အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဖာပွန်နဲ့ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွေမှာ ဖြစ်ပွားတာများပါတယ်။ အနည်းဆုံး တပ်မတော်သား (၃) ဦး ကျဆုံးကြောင်း သိရပါတယ်။ တပ်စခန်းတွေကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ကားလမ်း ပြင်ဆင်မွမ်းမံတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပစ်ခတ်ကြတာပါ။ ဒီနှစ်အစောပိုင်းက ဖာပွန်နဲ့ ကျောက်ကြီးတို့မှာ လစဉ်လိုလို ပစ်ခတ်ကြပါတယ်။ ကားလမ်းဖောက်လုပ်တာဟာ တပ်မတော်ချုပ်ကိုင်တဲ့ နယ်မြေချဲ့ထွင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာလို့ ကရင်ဘက်က မြင်ပါတယ်။ ဒီလိုကိစ္စမှာ NCA အပစ်ရပ်စာချုပ်အရ ကရင်ဘက်က သဘောတူဖို့လိုတာကို တပ်မတော်ဘက်က ဂရုမစိုက်ဘဲ တဘက်သတ်လုပ်လို့ ပစ်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားရတာလို့ ကရင်ဘက်က ယူဆပါတယ်။


ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး၊ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ JMC ဟာ အရေးပါပေမယ့် မကြာခဏ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာကိုကြည့်ရင် JMC ကော်မတီရဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်မှုတွေ မအောင်မြင်တာ ထင်ရှားပါတယ်။ JMC မှာ အစိုးရကိုယ်စားလှယ် (၁၀) ဦး၊ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ကိုယ်စားလှယ် (၁၀) ဦး နဲ့ အရပ်သားကိုယ်စားလှယ် (၆) ဦး ပါဝင်ပါတယ်။ နယ်မြေသတ်မှတ်ရာမှာ ထိန်းချုပ်နယ်မြေ၊ အပစ်ရပ်နယ်မြေစတဲ့ ဝေါဟာရတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သဘောထားကွဲလွဲတာတွေ ရှိပါတယ်။ နယ်မြေတခုကို နှစ်ဘက်စလုံးက လက်အောက်ခံအဖြစ် သတ်မှတ်တာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ တပ်မတော်ဟာ သူ့တပ်စခန်းရှိတဲ့ နေရာတဝိုက်ကို သူထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်လိုတာမို့ တပ်စခန်းချရာနေရာကို တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့ ချုပ်ကိုင်တဲ့ဒေသအဖြစ် မသတ်မှတ်ချင်ဘူးလို့ MPIS အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

NCA အပစ်ရပ်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီရဲ့ RCSS တပ်ဖွဲ့ကလည်း ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ JMC ရဲ့ အားနည်းချက်ကို မကျေမနပ် ဖြစ်နေပါတယ်။ JMC မှာ ပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း မရှိဘူးလို့ RCSS သျှမ်းတပ်ဖွဲ့က မြင်ပါတယ်။ ထိန်းချုပ်ဖို့ ပြိုင်ဆိုင်ကြိုးစားရာဒေသနဲ့ တပ်စခန်းချရာ ဒေသေတွေကို ကွဲကွဲပြားပြား ရှင်းလင်းဖော်ပြဖို့ လိုအပ်နေတယ်လို့ KNU နဲ့ RCSS တို့က ယူဆပါတယ်။

နှစ်ဘက်စလုံးက ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ နယ်မြေတွေမှာ တပ်ရွှေ့ပြောင်းရင် တဘက်နဲ့တဘက် အသိပေးရမယ်လို့ NCA အပစ်ရပ်စာချုပ်က ဆိုပါတယ်။ လက်တွေ့မှာတော့ တပ်ရင်းမှူးတွေ ဆက်ဆံရေးကောင်းရင်းကောင်းသလို တပ်လှုပ်ရှားမှုကို ကြိုတင်အကြောင်းကြားကြတယ်လို့ MPIS အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၁၅ မှာ NCA တပြည်လုံးအပစ်ရပ်စာချုပ် လက်မှတ်ထိုးပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း တပ်မတော်နဲ့ KNU တပ်ဖွဲ့တွေ ပစ်ခတ်ကြလို့ နေရပ်ကိုစွန့်ခွါရတဲ့ ဒေသခံဒုက္ခသည် တသောင်းလောက် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။

XS
SM
MD
LG