သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလအထူးကုိယ္စားလွယ္ ကခ်င္ျပည္နယ္သြားေရာက္စုံစမ္း


ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ္ Yanghee Lee

အသစ္ခန္႔အပ္လုိက္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms Yang Hee Lee (ယန္ဟီလီ) ဟာ ဒီကေန႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ကို သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ၊ ကေလးစစ္သားအသံုးျပဳမႈနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားပါ၀င္မႈ အေၾကာင္းအရာေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္စခန္းေတြကိုလည္း ဆက္လက္သြားေရာက္မွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ကိုစည္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ဖိတ္ၾကားမႈနဲ႔ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ Ms Yang Hee Lee ဟာ ဒီကေန႔မနက္ပိုင္းမွာ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ကို ေရာက္ရွိသြားၿပီးေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အပါအ၀င္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြအေရး အပါအ၀င္ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးစစ္သား အသံုးျပဳမႈေတြ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈျဖစ္စဥ္ေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေဒၚေဘာက္ဂ်ာက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“သူသိခ်င္တာက ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္တာေတြ ဘယ္လိုလဲ၊ ဒါမ်ဳိးေတြ ရွိသလားေပါ့။ ဒါမ်ဳိးေလးေတြကို သူက ေမးတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ Peace Talk ေပါ့ေနာ္- ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကားေျပာတဲ့အခါမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြက ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ပါဝင္သလဲ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ အခန္းက႑ေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ အရြယ္မေရာက္တဲ့ စစ္မႈထမ္းကိစၥ၊ ပ်က္စီးသြားတဲ့ရြာေတြမွာ မိုင္းကိစၥေတြ ေမးတယ္။ ေနာက္ IDP camp ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ။ ေဘာ္ဒါဘက္မွာေရာ Beyond government ေပၚမွာလည္း ဘယ္ေလာက္ရွိတာကို အဲဒါကေတာ့ က်မ ႀကိဳတင္ၿပီးမွ သူတုိ႔ကို Profile တခါတည္း လုပ္ေပးလိုက္တယ္။ တရားဥပေဒဌာနေတြမွာ-တ့ဲ- corruption ေၾကာင့္ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနတာေတြ ရွိသလား-တဲ့၊ အဲဒါေတြ ေျပာတယ္။ ေနာက္ဆံုး ေမးတာကေတာ့ ေျမယာ ဆံုး႐ႈံးမႈ ကိစၥေတြ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ မ်ားသလဲဆိုတာမ်ဳိး၊ အဲဒါေလးေတြ သူက အစမ္းသေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ေမးသြားတာေပါ့။”

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ Ms. Yang Hee Lee (ယန္ဟီလီ) ဟာ ဒီကေန႔ ေန႔လည္ပိုင္းမွာ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ကို သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီကိုလည္း သြားေရာက္ဦး မွာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ Ms. Yang Hee Lee ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္ ပထမေန႔မွာပဲ အင္းစိန္ေထာင္ကို သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုလည္း သြားေရာက္ခဲ့ပါေသးတယ္။ မေန႔က ဇူလိုင္လ (၂၀) ရက္ေန႔မွာေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ႐ံုးမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆာင္ရြက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ဥပေဒဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ေတြအပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိက သူေမးတာကေတာ့ တရားဥပေဒျပဌာန္းတဲ့ စနစ္ေပါ့။ ႏုိင္ငံတကာ အရပ္ရပ္မွာ တုိင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ တိုးတက္လာေစေရး သိပ္ၿပီးေတာ့ တကယ္ကို ေခတ္မီတဲ့ ဥပေဒကို ျပဌာန္းလာတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ သူေလ့လာသေလာက္ ဥပေဒအေဟာင္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္ေပါ့။ ဒါေတြကို အသစ္ေတြနဲ႔ ေခတ္မီေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ အေျခအေန ဘယ္လို ရွိသလဲဆိုတဲ့ ကိစၥေတြ ေမးတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ သူ႔ဘက္က ေမးတာေတြပဲမ်ားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီက ေျဖဆိုခ်က္ေတြကိုပဲ တင္ျပတာေပါ့ေလ။”

တရားဥပေဒအသစ္ေရးဆြဲေနမႈေတြနဲ႔ လက္ရွိ က်င့္သံုးေနတဲ့ ဥပေဒေတြအေၾကာင္း Ms. Yang Hee Lee (ယန္ဟီလီ) နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေျပာဆိုခဲ့တဲ့အေၾကာင္း တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးကိုနီ ေျပာသြားတာပါ။ Ms. Yang Hee Lee (ယန္ဟီလီ) နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့အထဲ ဖြဲ႔ စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔ကြန္ယက္က မသင္းသင္းေအာင္လည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

“ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဒီမွာ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ သိရွိမႈ ရွိသလဲ၊ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြေပါ့ေနာ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ေရာ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို ဘယ္ေလာက္ သိၾကသလဲဆိုတဲ့ဟာကို ေမးတယ္ေပါ့ေနာ္။”

မစၥ္ Yang Hee Lee ဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ တာ၀န္ကုန္ဆံုးခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း မစၥတာကင္တားနား ေနရာမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္အသစ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား ေထာက္ျပႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေမွ်ာ္လင့္ၾကပါတယ္။ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးကိုနီကေတာ့ သူ႔ရဲ႕အျမင္ကို ေျပာျပပါတယ္။

“မစၥ္ ယန္ဟီလီက အခုမွ ရက္ပိုင္းပဲရွိေသးေတာ့ သူ႔ရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ကို က်ေနာ္တို႔ အခု အကဲျဖတ္လို႔ေတာ့ မရေသးဘူး၊ သို႔ေသာ္ သူေရာက္လာတဲ့အေနအထားက မစၥတာ ကင္တားနားနဲ႔ နည္းနည္းကြာသြားၿပီ။ မစၥတာကင္တားနားတုန္းက က်ေနာ္တို႔က အႀကီးအက်ယ္ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ျခယ္ခံထားရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရတာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခု မစၥ ယန္ဟီလီေရာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အေတာ္အတန္ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးတဲ့အခ်ိန္မ်ဳိးနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ ႀကံဳႀကိဳက္ေနတယ္။ မစၥတာကင္တားနားရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈအေပၚမွာလည္းပဲ အထူးသျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ သူ႔ကို oppose လုပ္တဲ့သူ၊ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ေထာက္ခံတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အစိုးရဘက္ပါတဲ့လူတခ်ဳိ႕ကေတာ့ သူ႔အေပၚမွာ နည္းနည္းေလး အေကာင္းမျမင္တာ ေတြ႔ရတယ္။ တခ်ဳိ႕အပိုင္းေတြေပါ့ေနာ္။ မစၥ္ ယန္ဟီလီက်ေတာ့ - က်ေနာ္ထင္တယ္၊ သူက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အေရွ႕တိုင္းရဲ႕ ဓေလ့စ႐ုိက္ကို သူက အေတာ္အတန္ သူကုိယ္တိုင္ အေရွ႕တုိင္းသူျဖစ္ေတာ့ေပါ့ဗ်ာ- ဒီဟာကို အေတာ္အတန္ နားလည္ထားၿပီး ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူ ပိုၿပီးေတာ့မ်ား အံဝင္ဂြင္က် ဝင္ႏုိင္မလားဆိုတဲ့ဟာေလးတခ်က္ပဲ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္မွန္းမိတယ္ဗ်။”

မစၥတာကင္တားနားေနရာမွာ တာ၀န္ယူတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္သစ္ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံသူ Ms. Yang Hee Lee ရဲ႕ ဆယ္ရက္ၾကာ ပထမဆံုး ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္း ေလ့လာေတြ႔ရိွခ်က္ေတြကိုေတာ့ လာမယ့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG