သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္သစ္အေပၚ အျမင္သေဘာထားတခ်ိဳ႕


ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ္-Yanghee Lee

ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ ယန္ဟီလီရဲ႕ ဆယ္ရက္တာ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ျမန္မာ႔ႏုိင္ငံေရး ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္ခ်င္တဲ႔ လကၡဏာေတြ ေတြ႔ေနရတယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေရာ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာပါ လက္ရွိ ျဖစ္ထြန္းမႈေတြကို ၾကည့္ရင္ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ မွတ္ခ်က္က ျငင္းခ်က္ထုတ္စရာ မရွိပါဘူးလို႔ ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းကလည္း ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ အေနနဲ႔ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ အလားအလာေရာ ဘယ္လိုရွိေနပါသလဲ ဆိုတာကို မသိဂၤ ီထိုက္ စုစည္းတင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာဆိုင္ရာ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ ယန္ဟီလီက သူမရဲ႕ ဆယ္ရက္တာ ျမန္မာခရီးစဥ္အၿပီး ေတြ႔ရွိခဲ႔ရမႈေတြကို သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာဆိုတာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး အေျခအေန ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ခ်င္တဲ့ လကၡဏာေတြ႔ေနရတယ္ဆိုၿပီး ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ သက္တမ္းႏုနယ္လွေသးတဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက ဒီမိုကေရစီအေရး ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္ခ်င္တဲ႔ အေနအထားပါလို႔ ရခုိင္အမ်ိဳးသား ပါတီ အႀကီးအကဲ တဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္က ဆိုပါတယ္။

“ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ အဲဒီသေဘာေတာ့- အထူးသျဖင့္ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္တဲ့သေဘာေတာ့ ေတြ႔ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္တစ္ခုလံုး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္မယ့္သေဘာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အရိပ္အေယာင္ေလးကို မေတြ႔ဘူးဗ်။ ဒါေပမယ့္လို႔ တစ္ခုေတာ့ ရွိတာေပါ့။ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ၂၀၁၁ ျဖစ္လာစ ပံုသ႑န္နဲ႔ေတာ့ နည္းနည္းေလး ကြာလာတာေပါ့။ လႊတ္ေတာ္ပိုင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္လည္း အစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚမွာ ေထာက္ျပတာတုိ႔၊ ေဝဖန္တာတို႔ဟာ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြကို တစံုတခုထိခုိက္ေလမလားဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ အစိုးရကို ေဖးမတဲ့သေဘာကို ေတြ႔လာရတာေပါ့။”

အတိုက္အခံ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဦး၀င္းျမင့္ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာလည္း အေျခခံဥပေဒနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ မဲ အခ်ိဳးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ကို တင္သြင္းလာတာ အတည္ျပဳနုိင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာၾကတာေတြကို ၾကည့္ရင္ တိုးတက္မႈထက္ ဆုတ္ယုတ္မႈေတြကိုသာ ေတြ႔ေနရတာမို႔ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ခ်င္တဲ႔ လကၡဏာ ရွိေနတယ္ဆိုတဲ႔ အေပၚမွာ ျငင္းစရာမရွိပါဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“သူ႔သံုးသပ္ခ်က္ဟာ မမွားဘူးလို႔ က်ေနာ္လည္း ထင္တာပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနအရပ္ရပ္က ေနာက္ေၾကာင္း မလွည့္ေတာင္မွ ေရွ႕တုိးလာတာကို မေတြ႔ဘူး၊ ေရွ႕တိုးလာတာလည္း မရိွေသးဘူးေလ၊ ဒါက ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းက ျမင္ေနရတာကိုး။ ေရွ႕ကို တိုးတက္လာမယ့္ အလားအလာေတာ့ သိသိသာသာ မျမင္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါလည္း ေျပာလုိ႔ မရဘူးေပါ့။ ေနာက္တခုက PR စနစ္ က်င့္သံုးမယ္ဆိုလုိ႔ရွိရင္လည္း အဲဒီဟာက ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားေတြ ရွိတာေပါ့။ အႏုိင္ရတဲ့ပါတီႀကီးတစ္ခုက ၅၀ % ထားဗ်ာ။ ၅၀ % ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ၁၆၅ ေယာက္ ရမယ္။ ၃၃၀ မွာ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ တြက္ရင္ ၁၆၅ ေယာက္ ရမယ္။ ဒုတိယရတဲ့ပါတီက အျပတ္အသတ္ ၂၀ % နည္းေသးရင္ ၃၀ % ပဲထား၊ ၉၉ ေယာက္ ရမယ္။ အဲဒီေတာ့ တတိယအင္အားစုက ျပည္သူ မဲမေပးႏုိင္တဲ့ ၂၅ % အင္အားစုက ၁၁၀ ဆိုေတာ့ ဘယ္သူက majority vote ျဖစ္သြားမလဲ၊ ဒါက အခုနကေျပာသလို အေျခအေန အရပ္ရပ္ကို ၾကည့္ရင္ေတာ့ သူေျပာတာကလည္း မမွားႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္တယ္ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ေျပာေနတာေပါ့။”

ျမန္မာဆိုင္ရာ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥယန္ဟီလီကေတာ့ ဆႏၵျပပြဲေတြကို အစိုးရက ႏွိမ္နင္းေနမႈေတြ၊ သတင္းမီဒီယာ ဖိႏွိပ္မႈေတြ၊ ေနာက္ စစ္ေရး၊ လူမႈေရး ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး ခိုလံႈေနၾကရသူေတြ အေရးကိုလည္း ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့သလို လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို အမ်ားလက္ခံႏိုင္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လာေရးတို႔ကိုလည္း တိုက္တြန္းခဲ့တာပါ။ ဒါ့အျပင္ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ ယန္ဟီလီက ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း အတြင္း အေတာ္ေလး အတိဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္ဆိုတာကိုလည္း အထူးျပဳ ေျပာဆိုသြားတာမို႔ ဒီအေပၚမွာ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္ကေတာ့-

“ျဖစ္စဥ္ေပၚမွာ ဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲဆိုတဲ့ အေျဖတစ္ခုကို ရႏိုင္ေအာင္ ရွာေပးႏိုင္မွပဲ လာရက်ဳိးနပ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ၾကည့္သြားတာ၊ ျမင္သြားတာေလးေလာက္နဲ႔ ဒီလုိ ဒုကၡ ခံစားေနရပါတယ္ ဆိုတာေလးေလာက္ကို ေဖာ္ညႊန္း႐ံုေလာက္နဲ႔ ဒီျပႆနာ မၿပီးႏုိင္ပါဘူး။”

ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္သစ္ မစၥ ယန္ဟီလီဟာဆိုရင္ ေတာင္ကိုးရီးယား ႏုိင္ငံသူ အာရွတိုင္းသားတဦးလည္း ျဖစ္တာမို႔ ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို အာရွရဲ႕ တန္ဖိုးထားမႈ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေျဖရွင္းခ်က္တခု ရလာႏိုင္ပါတယ္လို႔လည္း ရခုိင္ အမ်ိဳးသားပါတီရဲ႕ အႀကီးအကဲ ေဒါက္တာေအးေမာင္က ဆိုပါတယ္ရွင္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG