သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္စစ္ေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ားစား၀တ္ေနေရးပိုခက္ခဲ


ရခိုင္စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာသည့္ ဒုကၡသည္မ်ား (Rakhine Ethnics Congress)

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ရခိုင္လက္နက္ကိုင္တပ္ AA နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္တို႔ၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြေၾကာင့္ ၿမိဳ၊ ခမီ အပါအဝင္ ရခုိင္ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြ စစ္ေဘးေရွာင္ေနၾကရတာ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္သြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ျဖစ္ေနလို႔ အလားတူ ရေသ့ေတာင္နဲ႔ ဘူးသီးေတာင္က မူဆလင္ေက်းရြာသားေတြအေပၚ စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ လံုျခံဳေရးတင္းက်ပ္တဲ့အတြက္ သြားလာေရး ေနထိုင္စားေသာက္ေရး စိုးရိမ္ေနၾကရတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေဒသခံမူဆလင္ကေျပာပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ရဲစခန္းေတြ အတို္က္ခိုက္ခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ ရဲစခန္းအခ်ိဳ႕ ေဘးလြတ္ရာကို ေျပာင္းေရႊ႕သြားတာ၊ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြပါ ႏုတ္ထြက္ကုန္တာေၾကာင့္ ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကလည္း ပ်က္ယြင္းလိုျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။ မဆုမြန္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ AA နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္တို႔ၾကား တုိက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္လာလို႔ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ေျမာက္ဦး၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္နဲ႔ ပု႑ားကၽြန္း ၿမိဳ႕နယ္ ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္က ယာယီ စစ္ေျပးစစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၃၃ခု အပါအဝင္ စစ္ျဖစ္ပြားရာေနရာေတြက ေက်းရြာေတြထဲမွာပဲ ေဘးလြတ္ရာကို တိမ္းေရွာင္ေနၾကရတဲ့ ဒုကၡသည္စုစုေပါင္း အခုေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္သြားၿပီျဖစ္တယ္လို႔ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြအထိ စာရင္း လုိက္လံေကာက္ယူထားတဲ့ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုးက ေျပာပါတယ္။ ေဒသခံ ၿမိဳ၊ ခမီနဲ႔ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားအမ်ားစုပါဝင္တဲ့ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြဟာ ဒီကေန႔အထိ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြဆီ ခိုလံႈ ေရာက္ရွိလာ ေနၾကတုန္းပဲလို႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအစည္းအရံုးကက ကိုေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“မေန႔ညကအပါအ၀င္ေပ့ါေနာ္ ရေသ့ေတာင္နဲ႔ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၃၃ခု အဲဒီမွာ လူဦးေရက ၁၄၂၀၉ ဦးရွိတယ္။ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ့ ေဒသက ၆၀၇၇ ေလာက္ရွိပါတယ္။ အကုန္လံုးစုစုေပါင္းဆိုရင္ ၂၀၂၈၉ ေလာက္အနီးစပ္ဆံုးရွိပါတယ္အမ။ ဒီတပတ္စာရင္းမွာေတာ့ ရခိုင္ဒုကၡသည္ေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ခမီနဲ႔ ၿမိဳကေတာ့ မ်ားတာေပါ့ေလ။ ဒီ တပတ္ ၁၀ ရက္အတြင္းမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ေက်းရြာတခ်ိဳ႕မွာ အရပ္သားေတြကို တိုက္ခိုက္တာမ်ားတဲ့အခါက်ေတာ့ ထြက္ေျပးၾကတဲ့အခါမွာ ရခိုင္ဒုကၡသည္ေတြ မ်ားလာပါတယ္။ ဒီတပတ္အတြင္းမွာကို ရခိုင္ဒုကၡသည္အေရအတြက္က ၇၀၀၀ ေလာက္ျဖစ္လာပါတယ္။”

စစ္ေဘးေရွာင္ေနၾကရခ်ိန္မွာပဲ ေက်းရြာေတြထဲအထိ လံုျခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈေတြေၾကာင့္လည္း လံုျခံဳေရး စိုးရိမ္ေနၾကရတဲ့ အေနအထားျဖစ္သလို ရပ္ကြက္ေက်းရြာေတြထဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယိုယြင္းပ်က္စီးေနသလိုျဖစ္တာေၾကာင့္ ရြာသူရြာသားေတြမွာ ကိုယ့္လံုျခံဳေရး ကိုယ္တာဝန္ယူေနရသလို အေနအထားျဖစ္တယ္လို႔လည္း ကိုေဇာ္ေဇာ္ထြန္းကေျပာျပပါတယ္။

“အခုက ေက်းရြာေတြမွာ ပ်က္သလိုျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္ ဘာမွ မရွိၾကေတာ့ဘူး။ လူေတြက ကိုယ့္လံုၿခံဳေရးကို ကုိယ့္ဟာကိုယ္ ဂရုစိုက္ေနၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေက်းရြာေတြမွာေတာ့ ရြာမွာရွိတဲ့ လူႀကီးပိုင္းေတြက ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳေရးအစီအစဥ္ေတြ သူတို႔ နားလည္သလိုလုပ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကိုယ္တိုင္က ဘယ္သူ႔ကို ဘယ္သူ ေၾကာက္မွန္းလဲမသိဘူးေလ။ စစ္တပ္ကိုလည္း ေၾကာက္တာေတြရွိတယ္။ လက္နက္ကိုင္ေတြကိုလည္း ေၾကာက္တာေတြရွိတယ္လို႔ေျပာေနၾကတာပါပဲ။ အခုဆိုရင္ ေက်းရြာေတြမွာ ရဲစခန္းေတြကို ၿမိဳ႕ေပၚေတြကို ေရႊ႕လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ လံုၿခံဳေရးေတြက မရွိေတာ့ဘူး ။ မရွိတဲ့အခါမွာ ဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔က ျပည္နယ္အစိုးရကို ရဲစခန္းေတြကို ပံုမွန္အတိုင္းထားပါလို႔လည္းေျပာလို႔မရဘူး။ ဒါကလည္း သူတို႔လံုၿခံဳေရးအရဆိုေတာ့။”

အရင္အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္တုန္းက တဘက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ မတိမ္းေရွာင္ႏုိင္ပဲ မူဆလင္ေက်းရြာေတြထဲမွာ လူအနည္းငယ္သာ က်န္ရစ္ခဲ့ရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ ေက်းရြာသားေတြမွာလည္း အခုလို ရခိုင္တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္တပ္နဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ စစ္ျဖစ္ေနလို႔ မိုင္းဒဏ္ထိသူလည္း ရွိတာေၾကာင့္-လံုျခံဳေရးအထူးစိုးရိမ္ေနၾကရၿပီး သြားလာေရးနဲ႔ ေနထိုင္စားေသာက္ေရး အခက္ေတြ႔ေနၾကရတယ္လို႔ ၿမိဳ႕သူၾကီးေက်းရြာသား ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးလွထြန္းက အေျခအေနကိုေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ဒုကၡေရာက္တာေပါ့ေနာ္။ ဘူူးသီးေတာင္နဲ႔ ရေသ့ေတာင္ဘက္မွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို လူေတြက ဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္။ တဖက္မွာ သူတို႔က AA ကိုလည္း ေၾကာက္ရတယ္၊ တဖက္မွာက်ေတာ့ စစ္တပ္ကိုလည္း ေၾကာက္ရတယ္ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လူေတြက အရင္ကလည္းက အသြားအလာေတြကိုလည္း သိပ္ၿပီးေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုကလည္း ပစ္ေနၾကတယ္ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လူေတြက နယ္ဘက္မွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္။ သူတို႔ AA နဲ႔ ပစ္ေနတဲ့ဟာမွာ ႏွစ္ဖက္စလံုးကေနၿပီးေတာ့ မိုင္းေတြေထာင္တာေတြရွိတယ္။ မိုင္းေတြနင္းၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူေတြ ဆံုးသြားတာလည္းရွိတယ္။ စား၀တ္ေနေရးကအစ လံုး၀ကို အဆင္မေျပဘူးေပါ့ေနာ္ အရင္လို ဟိုဘက္ကို ကူးသြားဖို႔လာဖို႔လည္း မလြယ္ဘူး ။ သူတို႔ နယ္စပ္ကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ အေစာင့္ေတြခ်ထားတယ္ဆိုေတာ့ လံုး၀ကို လူေတြက မကူးႏိုင္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ လူေတြက က်န္းမာေရး နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒုကၡေရာက္ေနတယ္ ဒီမွာဆရာ၀န္ေတြကလည္း ၿမိဳ႕ေပၚေလာက္မွာပဲရွိတယ္။ သြားစရာေနရာမရွိဘူး၊ ျပစရာ ေဆးခန္းမရွိဘူးဆိုေတာ့ အဲလို က်န္းမာေရးအေျခအေနနဲ႔ အသက္ေတြဆံုးရံႈးေနရာတာေတြကို ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ျမင္ေနရတယ္။”

အက်ပ္အတည္းစိန္ေခၚမႈျပႆနာေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြက္ ေဒသဖြ႔ံၿဖိဳးေရးတည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အျမန္ဆံုးတည္ေဆာက္ၾကဖို႔ အေရးၾကီးေနၿပီလို႔လည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကူညီေပးေနသူေတြက တုိက္တြန္းေနခ်ိန္မွာပဲ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးဘက္ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး အေထာက္အကူျပဳေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းေပးေပမဲ့လို႔ ေကာ္မတီဝင္တခ်ိဳ႕ေတာင္ သူတို႔ပါဝင္မွန္းမသိတာေၾကာင့္ အစိုးရရဲ႕ ဒီလုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚမွာ အမွန္တကယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါ့မလားဆိုတာကို ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG