သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဒါက္တာ ခလမ္ဆမ္ဆြန္ကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ ႐ုံးထုတ္စစ္ေဆး


၂၀၁၉ ခုႏွစ္က အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔အတူ သမၼတအိမ္ျဖဴေတာ္မွာေတြ႔ရတဲ့ ေဒါက္တာ ေဒါက္တာခလမ္ဆမ္ဆြန္ (အလယ္-အက်ႌအျဖဴ) (ဇူလိုင္ ၁၇၊ ၂၀၁၉)

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလဆန္းပိုင္းက ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္(KBC) ဥကၠ႒ေဟာင္း သိကၡာေတာ္ရ ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာခလမ္ဆမ္ဆြန္ကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ ႐ုံးထုတ္စစ္ေဆးပါတယ္။ သူ႔ကို မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈပုဒ္မ ၁၇(၁)၊ နဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကည္ညိဳပ်က္ျပားေအာင္လုပ္ေဆာင္မႈ ၅၀၅-က နဲ႔ တရား႐ုံးတင္စြဲဆိုထားတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ရန္ကုန္ကေပးပို႔တဲ့သတင္း မဆုမြန္က ေျပာျပပါမယ္။

ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ မနက္ ၉ နာရီခန႔္က ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေဆးသြားကုဖို႔ မႏၲေလး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္‌မွာ၊ ေဒါက္တာခလမ္ဆမ္ဆြမ္ကို စစ္ေကာင္စီ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက ဖမ္းဆီးခဲ့တာပါ။ ဒီေန႔မွာေတာ့ ေထာင္တြင္းမွာပဲ ႐ုံးထုတ္ခဲ့ၿပီး၊ ပုဒ္မႏွစ္ခုနဲ႔ စြဲဆိုထားတယ္လို႔ မိသားစုနဲ႔နီးစပ္သူတဦးက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"ဒီေန႔ကေတာ့ ေထာင္ထဲမွာပဲ ေထာင္ထဲမွာ႐ုံးထုတ္တယ္။ တရားသူႀကီးနဲ႔ေတြ႕တယ္။ ေရွ႕ေနေတြနဲ႔ ေတြ႕တယ္။ ဒီေန႔ေတာ့မစစ္ဘူး ရမန္ယူတာေပါ့၊ ေနာက္ ၁၃ရက္ေန႔ကိုျပန္ခ်ိန္းထားတယ္။ အဲေန႔မွ အမႈစစစ္မယ္ေျပာတယ္။ ဒီေန႔ေျပာတာက ၁၇/၁ ရယ္ ၅၀၅-က ရယ္ ၂မႈေပါ့ေနာ္။ တရားလိုက ဘယ္ႏွေယာက္လဲေတာ့မသိဘူး အဲဒါမသိေသးဘူး။ တခါထဲစစ္မလား တခုနဲ႔ တခုစစ္မလားေတာ့ ခုမေျပာတတ္ေသးဘူး။"

ကခ်င္လူထုအၾကား ဩဇာတိကၠမႀကီးမားတဲ့ ေဒါက္တာခလမ္ဆြမ္ဆြန္ကို ျမစ္ႀကီးနားေထာင္မွာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတာပါ။ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္က အရာရွိတဦးက တရားလိုျပဳလုပ္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္ေန႔က ျမစ္ႀကီးနားရဲစခန္းမွာ ပုဒ္မ ၁၇ (၁) နဲ႔ ကနဦး အမႈဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။

ဖမ္းဆီးခံရၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာခလမ္ဆမ္ဆြမ္ကို တရားစြဲဆိုဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၿပီလို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္အာဏာပိုင္ေတြက KBC တာဝန္ရွိသူေတြကို ေခၚေျပာခဲ့ေပမယ့္ အခုလို တရား႐ုံးတင္ စြဲဆိုလိုက္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မိသားစုေတြကိုေရာ KBC ကိုပါ တရားဝင္ အေၾကာင္းၾကားတာမရွိခဲ့တာမရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒီကေန႔႐ုံးခ်ိန္းမွာလဲမိသားစုဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ခြင့္မရခဲ့ပါဘူး လို႔နီးစပ္သူကေျပာပါတယ္။

"မိသားစုေတြနဲ႔ေတြ႕ခြင့္မရေသးဘူး။ အေဝးကေနေတာ့ေတြ႕ရတယ္။ ျဖတ္သြားျဖတ္လာ အဲလိုေတာ့ ေတြ႕လိုက္ရတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဘာမွေတာ့မေျပာႏိုင္ေသးဘူး။ ဘယ္လိုျဖစ္လာမလဲ မသိေသးဘူး။ ႐ုံးခ်ိန္းတခါမွမစစ္ေသးေတာ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔တပ္အပ္မေျပာႏိုင္ေသးဘူးေပါ့"

ေဒါက္တာခလမ္ဆမ္ဆြန္ဟာ KIA ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လိုင္ဇာသို႔သြားေရာက္ၿပီး KIA ထိပ္သီး ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့တာေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးအေရးယူခံရတာလို႔ နီးစပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ စစ္ေကာင္စီဘက္ကို ေမးျမန္းေပမယ့္ ျပန္လည္ေျဖဆိုတာေတာ့ မရွိပါဘူး။

KBC ဘက္ကေတာ့ ဆရာေတာ္လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေကာ္မတီတရပ္ဖြဲ႕ၿပီးေနာက္၊ ဆရာေတာ္နဲ႔ေတြ႕ခြင့္ရေရး ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ဘက္ကို စာပို႔ထားေပမယ့္ ခုခ်ိန္ထိ အေၾကာင္းျပန္တာမရွိခဲ့ဘူးလို႔ KBC တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

သိကၡာေတာ္ရဆရာ ေဒါက္တာ ခလမ္ဆမ္ဆြမ္ ဟာ KBC ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္နဲ႔ ဥကၠ႒ တာဝန္ေတြကို ယူခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလက ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ "KBC ရဲ႕ အထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္" အျဖစ္ ခန႔္အပ္ခံရပါတယ္။

လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္က ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္က အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ တင္ျပခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါအတြက္လည္း အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက သူ႔ကို ျမန္မာစစ္တပ္က တရားစြဲဆိုခဲ့ဖူးၿပီး ေနာက္ပိုင္း အမႈ႐ုတ္သိမ္းေပးခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကုန္ ဒီဇင္ဘာလဆန္းမွာ ထပ္မံဖမ္းခံရၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာခလမ္ဆြမ္ဆြန္ကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုတဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ နက္ဒ္ပ႐ိုက္စ္ (Ned Price) ကလည္း တြစ္တာလူမႈကြန္ယက္မွာ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode]

ဒေါက်တာ ခလမ်ဆမ်ဆွန်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရုံးထုတ်စစ်ဆေး

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဒီဇင်ဘာလဆန်းပိုင်းက ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ကချင်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်(KBC) ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း သိက္ခာတော်ရ ဆရာတော် ဒေါက်တာခလမ်ဆမ်ဆွန်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရုံးထုတ်စစ်ဆေးပါတယ်။ သူ့ကို မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မ ၁၇(၁)၊ နဲ့ တပ်မတော်ကြည်ညိုပျက်ပြားအောင်လုပ်ဆောင်မှု ၅၀၅-က နဲ့ တရားရုံးတင်စွဲဆိုထားတယ်လို့သိရပါတယ်။ ဒီအကြောင်း ရန်ကုန်ကပေးပို့တဲ့သတင်း မဆုမွန်က ပြောပြပါမယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက် မနက် ၉ နာရီခန့်က ထိုင်းနိုင်ငံကို ဆေးသွားကုဖို့ မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်‌မှာ၊ ဒေါက်တာခလမ်ဆမ်ဆွမ်ကို စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဖမ်းဆီးခဲ့တာပါ။ ဒီနေ့မှာတော့ ထောင်တွင်းမှာပဲ ရုံးထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ပုဒ်မနှစ်ခုနဲ့ စွဲဆိုထားတယ်လို့ မိသားစုနဲ့နီးစပ်သူတဦးက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

"ဒီနေ့ကတော့ ထောင်ထဲမှာပဲ ထောင်ထဲမှာရုံးထုတ်တယ်။ တရားသူကြီးနဲ့တွေ့တယ်။ ရှေ့နေတွေနဲ့ တွေ့တယ်။ ဒီနေ့တော့မစစ်ဘူး ရမန်ယူတာပေါ့၊ နောက် ၁၃ရက်နေ့ကိုပြန်ချိန်းထားတယ်။ အဲနေ့မှ အမှုစစစ်မယ်ပြောတယ်။ ဒီနေ့ပြောတာက ၁၇/၁ ရယ် ၅၀၅-က ရယ် ၂မှုပေါ့နော်။ တရားလိုက ဘယ်နှယောက်လဲတော့မသိဘူး အဲဒါမသိသေးဘူး။ တခါထဲစစ်မလား တခုနဲ့ တခုစစ်မလားတော့ ခုမပြောတတ်သေးဘူး။"

ကချင်လူထုအကြား ဩဇာတိက္ကမကြီးမားတဲ့ ဒေါက်တာခလမ်ဆွမ်ဆွန်ကို မြစ်ကြီးနားထောင်မှာ ချုပ်နှောင်ထားတာပါ။ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က အရာရှိတဦးက တရားလိုပြုလုပ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့က မြစ်ကြီးနားရဲစခန်းမှာ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) နဲ့ ကနဦး အမှုဖွင့်ခဲ့ပါတယ်။

ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ဒေါက်တာခလမ်ဆမ်ဆွမ်ကို တရားစွဲဆိုဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီလို့ ကချင်ပြည်နယ်အာဏာပိုင်တွေက KBC တာဝန်ရှိသူတွေကို ခေါ်ပြောခဲ့ပေမယ့် အခုလို တရားရုံးတင် စွဲဆိုလိုက်တယ်ဆိုတာကိုတော့ မိသားစုတွေကိုရော KBC ကိုပါ တရားဝင် အကြောင်းကြားတာမရှိခဲ့တာမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒီကနေ့ရုံးချိန်းမှာလဲမိသားစုဝင်တွေနဲ့ တွေ့ခွင့်မရခဲ့ပါဘူး လို့နီးစပ်သူကပြောပါတယ်။

"မိသားစုတွေနဲ့တွေ့ခွင့်မရသေးဘူး။ အဝေးကနေတော့တွေ့ရတယ်။ ဖြတ်သွားဖြတ်လာ အဲလိုတော့ တွေ့လိုက်ရတယ်။ လောလောဆယ်တော့ ဘာမှတော့မပြောနိုင်သေးဘူး။ ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲ မသိသေးဘူး။ ရုံးချိန်းတခါမှမစစ်သေးတော့လေ။ ကျနော်တို့တပ်အပ်မပြောနိုင်သေးဘူးပေါ့"

ဒေါက်တာခလမ်ဆမ်ဆွန်ဟာ KIA ဌာနချုပ်ရှိရာ လိုင်ဇာသို့သွားရောက်ပြီး KIA ထိပ်သီး ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် ဖမ်းဆီးအရေးယူခံရတာလို့ နီးစပ်သူတွေက ပြောပါတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့တော့ စစ်ကောင်စီဘက်ကို မေးမြန်းပေမယ့် ပြန်လည်ဖြေဆိုတာတော့ မရှိပါဘူး။

KBC ဘက်ကတော့ ဆရာတော်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကော်မတီတရပ်ဖွဲ့ပြီးနောက်၊ ဆရာတော်နဲ့တွေ့ခွင့်ရရေး မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဘက်ကို စာပို့ထားပေမယ့် ခုချိန်ထိ အကြောင်းပြန်တာမရှိခဲ့ဘူးလို့ KBC တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

သိက္ခာတော်ရဆရာ ဒေါက်တာ ခလမ်ဆမ်ဆွမ် ဟာ KBC ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှုးချုပ်နဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်တွေကို ယူခဲ့သူဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလက ကချင်နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန်အဖွဲ့ချုပ် "KBC ရဲ့ အထူးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်" အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပါတယ်။

လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေအပေါ် မြန်မာစစ်တပ်က ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့် ဖိနှိပ်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်က အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအိမ်ဖြူတော်မှာ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် တင်ပြခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါအတွက်လည်း အဲဒီအချိန်တုန်းက သူ့ကို မြန်မာစစ်တပ်က တရားစွဲဆိုခဲ့ဖူးပြီး နောက်ပိုင်း အမှုရုတ်သိမ်းပေးခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကုန် ဒီဇင်ဘာလဆန်းမှာ ထပ်မံဖမ်းခံရပြီးနောက် ဒေါက်တာခလမ်ဆွမ်ဆွန်ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ တောင်းဆိုတဲ့အကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောခွင့်ရသူ နက်ဒ်ပရိုက်စ် (Ned Price) ကလည်း တွစ်တာလူမှုကွန်ယက်မှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG