သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ႏွိမ့္ခ်ဆက္ဆံမႈ အဓိက အဟန္႔အတား


က်န္းမာေရးဒု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ သိန္းသိန္းေဌး Credit- Khawn Taung Hpaudaw, Coordinator at Myanmar Interfaith Network on AIDS (MINA)

လိင္တူခ်င္းဆက္ဆံသူေတြဟာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြ မဟုတ္ဘူးလို႔ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ေရာဂါ ပိုးရေနသူေတြ၊ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို အေမွာင္ထုထဲ ေခ်ာင္ထိုးထားလိုက္႐ံုနဲ႔ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူးလို႔ အႀကိမ္ (၂၀) ေျမာက္ က်င္းပတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ AIDS ညီလာခံမွာ အေမရိကန္ သံအမတ္ John Berry က ေျပာၾကားလိုက္တဲ့ အေၾကာင္း ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ Joe De Capua က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံတာေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ ကာကြယ္တားဆီးေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အခက္အခဲေတြ ဆက္ၿပီး ရွိေနဆဲပဲလို႔လည္း ညီလာခံကို တက္ေရာက္ေနတဲ့ ေအးၿငိမ္းေမတၱာအဖဲြ႔ရဲ႕ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ကိုမ်ဳိးမင္းထက္ က ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကမၻာႀကီးမွာ HIV/AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးဆံုးအခ်ိန္ကို ေရာက္ေနၿပီလို႕ ညီလာခံကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး John Berry က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အခုဆုိရင္ AIDS ေရာဂါကင္းတဲ့ မ်ိဳးဆက္ရႏုိင္ဖို႔ လက္လွမ္းမီလုနီးပါးျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဒီဦးတည္ခ်က္ေရာက္ဖို႔က က်ေနာ္တုိ႔အားလံုးအတြက္ အတူတကြ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ေရာဂါကုသမႈအတြက္ လူတုိင္း လက္လွမ္းမီေစရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါေပမဲ့လို႔ ကမၻာမွာ ဒီေရာဂါပိုးကို ကာကြယ္ဖို႔ ကုသဖို႔အတြက္ အတားအဆီး အခက္အခဲေတြဟာ အမ်ားႀကီး ရွိေနတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

“ဒီေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ဖို႔ အလားအလာ မ်ားတဲ့သူေတြနဲ႔ HIV ပိုး ရေနသူေတြကို ႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံတာ၊ HIV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အရွက္ရစရာအျဖစ္ ထင္ျမင္ယူဆၾကတာေတြဟာ ဒီေရာဂါ ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ အဟန္႔အတားေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။”

HIV ပိုး ကာကြယ္တားဆီးေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူငယ္ေတြကို ပညာေပးတာ၊ သုေတသန လုပ္ငန္းတြကို ေထာက္ပံ့တာ၊ HIV ပိုး ရွိေနသူေတြကို ခရီးသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ဖယ္ရွားတာ၊ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို တိုက္ဖ်က္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ Global Fund အဖဲြ႔ႀကီးကို ေထာက္ပံ့တာ စတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာသြားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လိင္တူခ်င္းဆက္ဆံသူေတြ၊ လိင္လုပ္သားေတြအေနနဲ႔ ေရာဂါပိုးကာကြယ္ေရးမွာ ခဲြျခားဆက္ဆံတာေတြေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ေအးၿငိမ္းေမတၱာအဖဲြ႔ရဲ႕ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ကိုမ်ဳိးမင္းထက္ က ေျပာပါတယ္။ သူကိုယ္တိုင္လည္း လိင္တူခ်င္းဆက္ဆံသူေတြရဲ႕ လိင္မႈဆိုင္ရာနဲ႔ မ်ဳိးစက္ပြားဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့တာပါ။

“လူငယ္အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္စံုမက္သူေတြေလ ၿပီးေတာ့က်ေတာ့ လူငယ္အမ်ိဳးသမီး လိင္လုပ္သားေတြ၊ ၿပီးေတာ့ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းတဲ့လူငယ္ေတြအတြက္၊ ေနာက္တခါ HIV ပိုး ကူးစက္ထားတဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္ရယ္ေပ့ါေနာ္ သူတို႔အတြက္ကို က်ေနာ္က လာၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးေပးတာ၊ လာၿပီး ေဆြးေႏြးတဲ့အထဲမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ဆို အဓိကက လူငယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူႀကီးပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေနာ္ ဒီ HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ခြဲျခား ႏွိမ္ခ် ဆက္ဆံမႈေတြက အခုထိ ရွိေနတုန္းပဲေပ့ါ။ အဲ့ဒီလို က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္းေတြကို က်ေနာ္က ဒီမွာလာၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတာေပါ့ေနာ္။”

ဒါအျပင္ ၿမိဳ႕နဲ႔ေ၀းတဲ့ ေနရာေတြမွာ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ အေျခအေနေတြကိုလည္း အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ခြဲျခားတာက ၂ မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ခြဲျခားတာရယ္၊ လူထုကေနၿပီး ခြဲျခားတာရယ္ ၂ ခုရွိတယ္။ အဓိက ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ခြဲျခားတာ အရမ္းဆုိးပါတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ခြဲျခားလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီ HIV ပိုးအေၾကာင္းကိုလည္း မသိဘူး။ ဒီ HIV ပိုးကေနၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိ ကူးစက္ပံု ကူးစက္နည္းေတြကိုလည္း မသိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ခြဲျခားေနတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ခြဲျခားၿပီးေတာ့ ေဆး၀ါးကုသခံယူမႈ မရွိဘူး။ အဲလိုမရွိဘဲ တခ်ိဳ႕ေသသြားတဲ့ HIV ပိုး ကူးစက္ထားသူေတြ ရွိပါတယ္။ အဓိကနယ္ေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ခြဲျခားႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံမႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ကို အျပင္မထြက္ရဲတာမ်ိဳးတို႔၊ သူကိုယ္တုိင္က ဖြင့္မေျပာရဲတာမ်ိဳးတို႔ တခ်ိဳ႕ဆုိရင္ေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာ ေဆးကုသမႈ ခံယူရမလဲဆုိတာ လက္လွမ္းမမီတဲ့ပံုစံမ်ိဳး ရွိတာေတြ အဲ့လိုမ်ိဳးေလးေတြ ရွိတယ္။”

လက္ရွိ က်င္းပေနတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ AIDS ညီလာခံမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ထူးျခားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV- AIDS ကုသမႈနည္းေတြ ေျပာင္းလဲလာပံုေတြ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တြဲဖက္ၿပီးေတာ့ HIV-AIDS ေရာဂါ ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ရာမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္းကို ျမန္မာအစိုးရ က်န္းမာေရးဒု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာသိန္းသိန္းေဌးနဲ႔ UNAIDS က တာ၀န္ရွိသူေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး ဇူလိုင္လ (၂၃) ရက္ေန႔က ေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG