သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးမႈ ျမန္မာ အားနည္းလြန္း


ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးမႈ ျမန္မာ အားနည္းလြန္း

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးမႈ အနည္းဆံုး ႏုိင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္တယ္လို႔ အဂၤလန္အေျခစိုက္ Maplecroft စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားဆိုင္ရာ သုေတသနအဖဲြ႔တခုရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရင္းနွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကို အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြ ရိွၿပီးသားျဖစ္ၿပီး၊ ဒီ ဥပေဒေတြကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈပိုင္း အားနည္းခ်က္သာ ျဖစ္တယ္လို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တဦးကေတာ့ သံုးသပ္ျပပါတယ္။ ကိုသားညြန္႔ဦးက စံုစမ္းေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကမၻာႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၇ ခုႏွစ္ကို ေလ့လာထားတဲ့ Maplecroft သုေတသနအဖဲြ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲ၊ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္နွံမႈေတြအေပၚ အကာအကြယ္ေပးမႈ အား အနည္းဆံုး ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ေရနံနဲ႔သဘာ၀ဓါတ္ေငြေပါၾကြယ္တဲ့ ျမန္မာ၊ ေတာင္ဆူဒန္၊ Turkmenistan လစ္ဗ်ား၊ အင္ဂိုလာနဲ႔ အီရတ္ႏိုင္ငံတို႔ စာရင္းထဲ ပါ၀င္ေနတာေတြ႔ရပါတယ္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ဥပေဒစိုးမိုးမႈအားနည္းတဲ့အေျခအေနကို အဓိကေဇာင္းေပး ေဖာ္ျပတဲ့ အစီရင္ခံစာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအပါအ၀င္ အဲဒီလို ဥပေဒစိုးမိုးမႈအားနည္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၾကမယ့္ အဖဲြ႔အစည္းေတြ လုပ္ငန္းေတြအဖို႔ အေတာ္ေလး သတိထားရမယ့္ အေျခအေနျဖစ္တယ္လို႔ အစီရင္ခံစာရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ရင္းနွီးျမဳပ္ႏွံမႈဥပေဒရိွၿပီးသားျဖစ္ၿပီး၊ အဲဒီအေပၚမွာ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ ကင္းမဲ့ေနတာဟာ အဓိကျပႆနာျဖစ္တယ္လို႔ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခဲြပညာရပ္ဆိုင္ရာ မဟာဘဲြရ၊ လက္ရိွလည္း လုပ္ငန္းရွင္တဦးျဖစ္သူ ဦးမင္းခင္က ေျပာပါတယ္။ လက္ရိွ ႏိုင္ငံတြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစုကို တရား၀င္ေဘာင္အတြင္း လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္ခြင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ခြင့္ ရိွဖို႔ အေျခအေနလိုမယ္လို႔ သူက ေထာက္ျပပါတယ္။

“ရိွထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဥပေဒနဲ႔ တည္ဆဲဥပေဒအရေတာ့ အထုိက္အေလ်ာက္ကာကြယ္မႈက နဂိုလ္ကတည္းက ရိွၿပီးသားပဲ။ အဲဒါေတြကို လက္ေတြ႔က်င့္သံုးၿပီး အကာအကြယ္မေပးႏိုင္တာက တကယ့္ျပႆနာလို႔ ထင္တယ္။ တတိုင္းျပည္လံုးမွာလည္း ေယဘူယ် ဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းလာတာ ေတာက္ေလွ်ာက္ျဖစ္လာခဲ့တယ္ေလ။ အဲဒါေတြရဲ႔ သက္ေရာက္မႈရိွတယ္။ ေနာက္တခု လက္ေတြ႔စီးပြားေရးလုပ္တဲ့အခါမွာ စီးပြားေရးလုပ္ရခက္တဲ့ ကိစၥေတြေပါ့၊ မလိုလားအပ္တဲ့ စရိတ္စကေတြ အရမ္းမ်ားၿပီးေတာ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ရကိုင္ရ ခက္လာတာ၊ legally သြားလို႔ မရတာေတြ၊ ပိုၿပီး မ်ားလာတာေပါ့။ အဲဒါေတြက အခက္အခဲေတြျဖစ္လာတယ္။ အဲလိုျဖစ္လာေတာ့ ဒါေတြကို ေရွာင္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ရွာလာၾကာတာေတြလည္းရိွတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ legally ဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ခက္လာတဲ့ အေၾကာင္းရပ္ေတြလည္း ရိွလာပါတယ္။”

စီးပြားေရးေဆာင္းပါးရွင္ ခင္ေမာင္ညိဳ(ေဘာဂေဗဒ)ကေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ ဥပေဒေျပာရင္ အေျခခံကအစ ေျပာင္းလဲစရာေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားရိွေနေသးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

“အေျခခံကစေျပာရမွာပဲ။ တကယ္တမ္း ဒီမွာက ပုဂၢလိကပိုင္ဆိုင္မႈဆိုတာလည္း ေျပာရမွာခက္တယ္။ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပုဂၢလိက ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ကိုက မရိွဘူး။ ဥပမာေျပာရရင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုရင္ ကိုယ္စိုက္ခ်င္ရာစိုက္မယ္ ကိုယ္ေရာင္းခ်င္တဲ့သူကို ေရာင္းမယ္ ၀ယ္ခ်င္တဲ့သူ ၀ယ္မယ္ေပါ့ ဒါမ်ိဳးေလးေတြကအစ ဒီမွာေတာ့မရိွဘူး။ အေျခခံမွာကိုက အေတာ္ေလး လိုေသးတာေပါ့။ လယ္ယာေျမ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ေတာင္ ရိွေသးတာမဟုတ္ဘူးေလ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆို႔အေရးယူတာေတြ ဖယ္ရွားၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေရာက္ခြင့္ရဖို႔အတြက္ လက္ရိွ အစိုးရသစ္နဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုသူေတြက လိုလားေနတာပါ။ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကို အခြင့္အေရးေတြ မက္လံုးေတြေပးၿပီး စည္းရံုးတာမ်ိဳးရိွေပမယ့္၊ တကယ္တမ္း ကိုယ့္အတြင္းက ျပင္ဆင္စရာေတြကို ဦးစြာေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုမယ္လို႔ ဦးမင္းခင္ကေတာ့ ျမင္ပါတယ္။

“ဒီေန႔အထိက ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဥပေဒအရ တရား၀င္ လုပ္တဲ့ကိုင္တဲ့သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးေရး တရားသျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး လုပ္ႏုိင္ေရးေပါ့ဗ်ာ၊ အဲဒါေတြ တဖက္က ရိွဖို႔လိုတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတဲ့သူေတြတင္ မကဘူးေပါ့၊ စီးပြားေရးကို တရားသျဖင့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္တဲ့သူေတြကို သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြက တာ၀န္ခံႏိုင္တဲ့ responsiblity accountability ရိွရိွ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါေတြ မရိွပဲ အခုနကလို အခြင့္အေရးေတြ ေပးလည္းပဲ၊ တကယ့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြ အားကိုးေလာက္တဲ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ လာဖို႔ သိပ္မလြယ္ေသးဘူး။ အဲဒီအပိုင္းကိုလည္း အခုအထိ ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္ပံုမရေသးဘူးဗ်။”

Maplecroft အဖဲြ႔ရဲ႕ ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာ ငါးႏွစ္တေလွ်ာက္လံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ စိတ္မခ်ရတဲ့ ဥပေဒစိုမိုးမႈအနည္းဆံုး ႏိုင္ငံစာရင္းထိပ္ဆံုးမွာ ရိွေနခဲ့တာပါ။ ျမန္မာအစိုးရဟာ မူ၀ါဒပိုင္းဆိုင္ရာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၿပီး တရားေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြမွာ ၀င္ေရာက္စြတ္ဖက္မႈရိွတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအေျခအေနေတြ ေရရွည္တည္တံၿပီး အားေကာင္းလာဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ တရားေရးဆိုင္ရာလြတ္လပ္ခြင့္ရိွဖို႔၊ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ပိုၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာဖို႔အပါအ၀င္ ဥပေဒစိုးမိုးမႈကိစၥရပ္ေတြမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ တိုးတက္မႈေတြရိွလာဖို႔ လိုမယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပအႀကံေပးထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG