သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာလူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ ေနာ္ေ၀းအစိုးရ ပတ္သက္ႏိုင္


ေနာ္ေ၀းအစိုးရဟာ ျမန္မာနုိင္ငံက ေရနံနဲ ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ ့လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားတယ္ဆိုတာကိုေထာက္ျပၿပီး၊ ဒါဟာ ေနာ္ေ၀းအစိုးရ ကိုယ္တုိင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ ့ ညွိစြန္းေနတယ္လို ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္နဲ ့ လူအခြင့္အေရးအဖြဲ ့တဖြဲ ့က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

ဒီကုမၸဏီေတြရဲ ့လုပ္ငန္းေတြနဲ ့ ဆက္ႏြယ္ၿပီး ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းလူ ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ေတာက္ေလ်ွာက္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ေနာ္ေ၀းအစိုးရအေနနဲ ့ သူတို ့ရဲ ့ ျမန္မာျပည္တြင္း ကုပဏီေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားတာေတြကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္တယ္လို ့ Earthrights International အဖြဲ ့ရဲ ့ ဒီေန ့ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာသစ္ထဲမွာ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ေနာ္ရိႈးက စံုစမ္း ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဒီေန ့ Earthrights International (ERI) လို ့ေခၚတဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ ့လူ ့အခြင့္အေရးအဖြဲ ့က ထုတ္ျပန္တဲ့ စာမ်က္ႏွာ ၄၀ ရွိတဲ့အစီရင္ခံစာအရ ေနာ္ေ၀းအစိုးရရဲ ့ ပင္စင္ fund ရံပံုေငြဟာ ျမန္မာျပည္ တြင္း ေရနံ နဲ ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ ့လုပ္ငန္းေတြလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ နုိင္ငံျခားကုပဏီ ၁၅ ခုထဲမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၄ ေထာင့္ ၇ ရာ ရွယ္ရွာထည့္၀င္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားတယ္လို ့ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ဒါကလည္း ေနာ္ေ၀းအစိုးရရဲ ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈနဲ ့ ပတ္သက္ၿပီး မည္သူမဆိုၾကည့္နုိင္တဲ့ အင္တာနက္ေပၚက အခ်က္အလက္ေတြကို အေျခခံၿပီး ERI အဖြဲ ့က သုေတသနျပဳထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းမွာက ေရနံနဲ ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ ့ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ စီမံကိန္းေတြေဆာက္လုပ္တုိင္း ေဒသခံျပည္သူေတြ အေပၚ လူ ့အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ အၿမဲလိုလို ျဖစ္ေပၚေနတာေၾကာင့္ ေနာ္ေ၀းအစိုးရရဲ ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္နွံမႈ ေတြဟာ သူတို ့ကိုယ္တ္ုိင္ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနရာေရာက္ေနတယ္လို ့ ERI အဖြဲ ့က ကိုနုိင္ထူးကေထာက္ျပပါတယ္။

“သူတို ့ရဲ ့ guideline ထဲမွာေျပာထားတာကေတာ့ သူတို ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွထားတဲ့ ကုပဏီေတြက လူအခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အက်ိဳးျဖစ္ေနတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒါေတြရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ သူတို ့ဘက္ကေျပာတာကေတာ့ သူတုိ ့ ပိတ္ဆံေတြျပန္ရုတ္သိမ္းမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ monitor လုပ္မွာေပ့ါေနာ္။ monitor ဆိုတာက ကုပဏီေတြေရွ ့ဆက္လုပ္ငန္းေတြမွာ အဲဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ မရွိေအာင္ ဘယ္လုိမ်ိဳးတားဆီးရမလဲႀကိဳးစားလုပ္ရမယ္ဆိုတာပါ။”

ေနာ္ေ၀းအစိုးရဟာ သူတို ့ ေရနံနဲ ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ ့ကရတဲ့ ေငြေတြကို ၁၉၉၀ ခုနွစ္ကတည္းက ပင္စင fund တခုကို ေထာင္ၿပီး ကမာၻ၀ွမ္းမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလာခဲ့တာပါ။ ေနာ္ေ၀းအေနနဲ ့ ဘယ္လိုကုပဏီမ်ိဳးမွာပဲ ရင္းႏွီးျမွဳပ္နွံရမယ္ဆိုတဲ့ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ကို ၂၀၀၂ ခုနွစ္က ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီစည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ကိုလိုက္နာမႈရွိ မရွိအကဲျဖတ္ဖို ့ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ သီသန္ ့လြတ္လပ္တဲ့ အကဲျဖတ္တဲ့ အဖြဲ ့တဖြဲ ့ကို ဖြဲ ့စည္းခဲ့ပါတယ္။ ခုေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာကိုမထုတ္ျပန္မီကတည္းက ဒီအကဲျဖတ္အဖြဲ ့ကို တင္ျပခဲ့ေပမယ့္လည္း မတံု ့ ျပန္ခဲ့တာေၾကာင့္ ခုလို အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ ေတြကို မွတ္တမ္းတင္ၿပီးေတာ့ အစီရင္ခံစာကိုထုတ္ျပန္ရတာျဖစ္တယ္လို ့ ကိုနုိင္ထူး ကေျပာပါတယ္။

“ဒီ report မတုိင္ခင္ ဒီႏွစ္အေတာအတြင္းမွာ အဲဒီ ethical ေကာ္မတီအဖြဲ ့၀င္ေတြနဲ ့ေတြ ့ၿပီး က်ေနာ္တို ့ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာေရေရရာရာ ဘာမွတံု ့ျပန္မႈမရွိတာေၾကာင့္ ဒီ report ကို ထုတ္ေ၀ ရတာျဖစ္ပါတယ္။”

တဆက္ထဲမွာပဲ ျမန္မာျပည္တြင္း စစ္ေရးပဋိပကၡေဒသေတြမွာ လူမႈေရးအကူအညီေတြကို ေပးေနတဲ့ Partners Relief and Development ဆိုတဲ့အဖြဲ ့က Steve Gumaer က ျမန္မာျပည္တြင္း ေရနံနဲ ့သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ ့စီမံကိန္းႀကီးေတြ ေဆာက္လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ခါနဲ ့ ေဆာက္လုပ္ေနတဲ့အခါတိုင္းမွာ လူ ့အခြင့္ အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ေတြ ့ေနရတယ္လို ့ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို ့အဖြဲ ့သားေတြ သြားခဲ့တဲ့ ေနရာတုိင္း အခ်ိန္တုိင္း ခုသီတင္းပတ္အတြင္းမွာေတာင္ စီမံကိန္းႀကီးေတြ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ ့ တိုက္ရိုက္ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ လံုၿခံဳေရးအတြက္ နယ္ေျမစိုးမိုးမႈရဖို ့ျဖစ္ေစ က်ဴးလြန္တဲ့ လူ ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ေတြ ့ရပါတယ္။ ေဒသခံေတြကို အတင္းအဓမၼ ေျပာင္းေရႊ ့မႈေတြ၊ အဓၶမလုပ္အားေပးခုိင္းေစမႈေတြ၊ လက္နက္ေတြသယ္ခုိင္းတာေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ့ ျဖစ္ေနတာပါ။”

ခုဒီအစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာျပည္တြင္း ေရနံနဲ ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ ့ဂ႑ေတြကိုပဲ ေလ့လာထားတာျဖစ္ပါတယ္။ တျခားစီးပြားေရးဂ႑ေတြမွာ ေနာ္ေ၀းအစိုးရရဲ ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြရွိုနုိင္ေသးတယ္လို ့လည္း ကိုနုိင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

“ေနာ္ေ၀းအစိုးရဟာ သူ ့ရဲ ့ပိတ္ဆံေတြကို တကမာၻလံုးက ကုပဏီေပါင္း ၈၀၀၀ မွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ထားတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာက်ေနာ္တို ့ ၁၅ ခုေျပာသည့္တုိင္ေအာင္ ဒါေရနံနဲ ့သဘာဓာတ္ေငြ ့ဂ႑မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္။ တျခားေရကာတာစီမံကိန္းတို ့၊ မိုင္းစီမံကိန္းတို ့ က်ေနာ္တို ့မသိတဲ့ ကုပဏီေတြ အမ်ားႀကီးရွိနုိင္ေသးတယ္။”

အရင္ကျမန္မာနုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြရွိခဲ့တဲ့ Dutch အစိုးရဟာဆိုရင္လည္း ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ သံဃာ့ လႈပ္ရွားမႈအတြင္း စစ္အစိုးရက ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵျပေနသူေတြကို အင္အားသံုးႏွိပ္ကြတ္ခဲ့တဲ့ေနာက္ Dutch အစိုးရဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းက သူတို ့ရဲ ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြကို ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းသြားခဲ့တယ္လို ့လည္း ကိုနုိင္ထူးကေျပာပါတယ္။

ေနာ္ေ၀းအစိုးရကဖြဲ ့ထားတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့အကဲျဖတ္အဖြဲ ့က ေနာ္ေ၀းရဲ ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ကို လိုက္နာမႈရွိမရွိ အကဲျဖတ္ရတာျဖစ္ၿပီး၊ ကိုက္ညီမႈမရွိတာေတြေတြ ့တယ္ဆိုရင္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနကို တင္ျပရတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကမွတဆင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာနက သူတို ့ရဲ ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြကို ရုတ္သိမ္းရမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ရမလားဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG