သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္သူေတြ ဘာေၾကာင့္ စိတ္၀င္စားမွဳ နည္းသလဲ


၂၀၁၇ခုနွစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြမွ မဲဆႏၵရွင္မ်ား

ႏိုင္ငံေတာ္ ဘ႑ာကေန က်ပ္ေငြ ၁ ဒသမ ၆ ဘီလ်ံေက်ာ္ အကုန္အက် ခံျပီး က်င္းပေပးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျပီးစီးသြားခဲ့ပါျပီ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၉ ေယာက္ ေရြးခ်ယ္ေပးခဲ့တာမို႔ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဟာ အမတ္ တစ္္ေယာက္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ေရး အတြက္ က်ပ္ေငြ ၈၄ သန္းေက်ာ္ သံုးစြဲခဲ့တဲ့ သေဘာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲျပီးတဲ့ေနာက္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အရေရာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရပါ အခုၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမွဳနည္းတယ္၊ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္က စ တြက္ရင္ အရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၄ ၾကိမ္မွာ ထက္ မဲေပးတဲ့သူ အရည္အတြက္နည္းတယ္ စတဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြကို ေတြ႕ၾကရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပည္သူေတြ ဘာေၾကာင့္ စိတ္၀င္စားမွဳနည္းရသလဲ၊ မဲေပးတဲ့သူ အရည္အတြက္လည္း ဘာေၾကာင့္ နည္းရသလဲ၊ တဆက္တည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ဘယ္လို ျဖစ္သင့္သလဲ ဆိုတာ ခုတစ္ပတ္ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ မီဒီယာေတြက ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ သတင္းေတြမွာေရာ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာပါ ဒီ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမွဳ နည္းတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ ေပၚထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ ကိုယ့္နာမည္ မဲစာရင္းေတြမွာ ပါမပါ သြားၾကည့္ဖို႔ထက္၊ မဲေပးခြင့္ သက္ေသခံ ကဒ္ျပားေတြ သြားထုတ္ဖုိ႔ထက္၊ မဲသြားေပးဖို႔ထက္ ေန႔တဓူ၀ စား၀တ္ေနေရး ျပသနာကိုပဲ အာရံုစိုက္ေနၾကလို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဘက္ စိတ္မ၀င္စားၾကတာလို႔ ဆုိပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ ျပည္သူေတြဟာ ငါတုိ႔ မဲသြားေပးလည္း ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး၊ ငါတုိ႔ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ စီးပြားေရး အခက္အခဲ ျပသနာလည္း ေျပလည္သြားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယူဆေနၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

တကယ္လည္း အဲဒီ ေလ့လာ သတင္းေဖာ္ျပခ်က္ေတြ အရပဲ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အံ့အားသင့္ေလာက္စရာ မဲေပးမွဳ နည္းတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မဲဆႏၵနယ္ အားလံုးကို ပ်မ္းမွ် တြက္ခ်က္ရင္ မဲလာေပးတဲ့သူ အရည္အတြက္ဟာ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူရဲ႕ ၃၇ ရာခုိင္ႏွဳန္း နီးပါးပဲ ရွိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အရင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ၁၉၉၀ တုန္းက ၇၂ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္၊ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၇၇ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္၊ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၆၈ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္နဲ႔ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၇၀ ရာခုိင္ႏွဳန္း နီးပါး ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက မဲေပးသူ ၃၆ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္တုိင္း လွိဳင္သာယာ ျမိဳ႕နယ္မွာေတာ့ အခု ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးသူ ၁၂ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္ပဲ ရွိျပီး သံုးပံု ႏွစ္ပံုေလာက္ေတာင္ က်ဆင္းသြားတာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို မဲေပးသူ နည္းသြားတဲ့ အခ်က္ဟာ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ ျပဳလုပ္ရတဲ့ ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ အေပၚ သေဘာထား၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ အမတ္ေလာင္းေတြအေပၚ သေဘာထား စတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆ ႏိုင္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ဟာ အမတ္ေလာင္းေတြထဲကေန အမတ္တစ္ေယာက္ကို ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ ဆုိရင္ အဲဒီ အမတ္ေတြကမွ တဆင့္ သမၼတ ကို ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ျပီး၊ သမၼတ ကမွ ၀န္ၾကီးေတြခန္႔ အစိုးရဖြဲ႕တာမ်ိဳးပါ။ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္း အဆင့္ ဆုိရင္လည္း ေရြးခ်ယ္ေပးလိုက္တဲ့ အမတ္ေတြထဲက တစ္ေယာက္ကို သမၼတ က ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ တုိက္ရိုက္ခန္႔တာ ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ အမ်ားစုမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ သမၼတ တစ္ေယာက္ကို တုိက္ရုိက္ မဲေပး ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳး၊ တိုင္း သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အၾကီးအကဲ ကို တုိက္ရိုက္ ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳး၊ ျမိဳ႕ေတာ္၀န္ကို တုိက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္လိုက္ရင္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြား၊ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားျပီးရင္ ဘာလုပ္တယ္ မလုပ္ဘူး ဘာသတင္းအစအန မွ မၾကားရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေရြးခ်ယ္ပြဲ သက္သက္ကို စိတ္မ၀င္စားၾကတာမ်ိဳးပါ။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက အံုးအံုးၾကြက္ၾကြက္ မဲေပးခဲ့ၾကတာက အဲဒီလို မဲထည့္ေပးလိုက္ရင္ တုိင္းျပည္မွာ အစိုးရ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္၊ အဲဒီ အေျပာင္းအလဲဟာ ကိုယ့္ဘ၀ ကိုပါ ေျပာင္းလဲႏုိင္တယ္ ဆုိျပီး ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ကေတာ့ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္အမတ္၊ ဘယ္ပါတီကိုပဲ မဲေပးေရြးခ်ယ္သည္ျဖစ္ေစ၊ အစိုးရအဖြဲ႕ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး ဆုိတာကို သိထားတဲ့အတြက္လည္း မဲေပးဖို႔ ဆႏၵ မရွိၾကတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ ျပသနာတစ္ခုက ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ အေနအထားပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အဲဒီ ပါတီေတြရဲ႕ ခံယူပံုေၾကာင့္၊ မဲဆြယ္စည္းရံုးမွဳေတြ အားနည္း၊ အဲလို အားနည္းခ်က္ကေန တဆင့္ ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမွဳ နည္းရတာလည္း ပါပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၉၀ ေက်ာ္ထဲမွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ပါတီေပါင္း ၂၄ ပါတီနဲ႔ တစ္သီးပုဂၢလေတြ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲကမွ အင္န္အယ္လ္ဒီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ၊ ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ၊ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ၊ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ နဲ႔ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ဒီမိုကေရစီပါတီ (ကယားျပည္နယ္) က အမတ္ေတြ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ ခံရပါတယ္။ က်န္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ ၁၉ ပါတီက အမတ္ေတြ တစ္ေယာက္မွ အေရြးခ်ယ္ မခံရပါဘူး။ တကယ့္တကယ္လည္း အဲဒီ ပါတီ ထဲက အမ်ားစုၾကီးဟာ သူတုိ႔ပါတီကို သူတုိ႔ မယံုၾကည္သလို၊ မဲေပးမယ့္ ျပည္သူေတြကိုလည္း ယံုၾကည္မွဳ မရွိၾကပါဘူး။ ငါတို႔ ၀င္အေရြးခံလည္း ငါတုိ႔ကို မဲထည့္မယ့္သူ နည္းနည္းပါးပါးပဲ ရွိလိမ့္မယ္၊ ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ စိတ္ပါလက္ပါ မဲဆြယ္တာမ်ိဳး မလုပ္ၾကပါဘူး။ ပါတီ ရံပံုေငြကို အဲဒီ အမတ္ေလာင္း တစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႕ မဲဆြယ္ပြဲမွာ အသံုးျပဳဖို႔ စိတ္မ၀င္စားၾကပါဘူး။ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမွဳ အရွိန္ ျမင့္တက္ မလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ျပသနာ တစ္ခုက ႏိုင္ငံေရးပါတီ အမ်ားစုၾကီးရဲ႕ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို မေလးနက္ျခင္း ကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားမွဳ က်ဆင္းေစပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ျဖစ္တာမို႔၊ ျပည္သူေတြအၾကား ဒီမိုကေရစီ စိတ္ဓာတ္ ရွင္သန္ အားေကာင္းလာေအာင္၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မွဳကသာ အရာရာကို အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစတယ္ ဆိုတာကို သိရွိနားလည္လာေအာင္၊ ဒီမုိကေရစီ ယဥ္ေက်းမွဳ ထြန္းကားလာေအာင္ အႏုိင္ရသည္ျဖစ္ေစ၊ အႏိုင္မရသည္ျဖစ္ေစ ျပည္သူလူထုကို စည္းရံုးဆြဲေဆာင္တဲ့ သေဘာ၊ ကိုယ့္ပါတီကို ေထာက္ခံလာေအာင္ လုပ္တဲ့သေဘာနဲ႔ ၾကိဳးၾကိဳးစားစား ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ မဲဆြယ္ စည္းရံုးသင့္တာမ်ိဳးပါ။ ဒါေပမယ့္ ပါတီအမ်ားစုၾကီးကေတာ့ အဲလို မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

ေနာက္ဆံုးျပသနာက ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ လႊတ္ေတာ္အမတ္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္ကို အျပည့္အ၀ နားမလည္ၾကျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အမတ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံျပီးရင္ လႊတ္ေတာ္ထဲသြား၊ လႊတ္ေတာ္ အလုပ္ေတြပဲ လုပ္ရမယ္လို႔ နားလည္ၾကျခင္းပါ။ တကယ္ေတာ့ အမတ္ေတြဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္တာမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမမွာ ရံုးခန္းေတြဖြင့္၊ ျပည္သူလူထု လိုအပ္ခ်က္ကို အကူအညီေပးတဲ့ ကိစၥမ်ိဳး အမ်ားၾကီး လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ ျပည္သူေတြေလးစားတဲ့၊ ျပည္သူေတြအၾကား ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ အမတ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဲလို အမတ္ေတြ ေပၚေပါက္လာရင္ တစ္ဖက္မွာလည္း ျပည္သူေတြက အမတ္ေရြးခ်ယ္ပြဲကို သမန္ကာရွန္ကာ သေဘာမထားပဲ အေလးအနက္ မဲေပး ေရြးခ်ယ္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ေနမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG