သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အဂတိလုိက္စားမႈ ပေပ်ာက္ေရး ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုတဲ့ NLD အစုိးရသစ္က ေငြေၾကး လက္ေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့ မီဒီယာကုမၸဏီႀကီး တခုကို ပညာေပး အသိေပးတဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္႐ွားသူေတြက ႀကဳိိဆိုလိုက္ၾကၿပီး၊ အဂတိလုိက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ရာမွာ အႏၱရာယ္ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ႀကဳံလာႏုိင္တယ္လို႔လည္း သတိေပးလိုက္ၾကပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုဉာဏ္၀င္းေအာင္က တင္ျပထားပါတယ္။

သႀကၤန္ကာလအတြင္း အစုိးရပိုင္း အဆင့္ျမင့္အရာ႐ွိ တဦးကို က်ပ္ေငြ သိန္း ၅၀ လက္ေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့ မီဒီယာကုမၸဏီႀကီးတစ္ခုကို သမၼတ႐ုံးဝန္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္အရဆိုၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔႐ုံးက ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔စြဲနဲ႔ ပညာေပးအသိေပးတဲ့ အေၾကာင္းၾကားစာ တေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့တာပါ။ ရ႐ွိခဲ့တဲ့ သိန္း ၅၀ ကိုေတာ့ ေႏြရာသီ ႐ွားပါးေသာက္သုံးေရ ရ႐ွိေရး ေဆာင္႐ြက္ဖုိ႔ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနကို လႊဲေျပာင္းေပးသြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အစိုးရသစ္အျဖစ္ တာ၀န္ယူၿပီး ၃ ပတ္ေလာက္အၾကာမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး အခုလို ေဆာင္ရြက္လာတာအတြက္ ၀မ္းေျမာက္မိတယ္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အင္ဒီးယားနား ျပည္နယ္က ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူ ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ ဒီသတင္းၾကားၾကားခ်င္း အင္မတန္မွ ႏွစ္ၿခိဳက္မိတယ္လို႔ ေျပာပါရေစ။ အေျခခံကေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈ သို႔မဟုတ္ လာဘ္ေပးမႈအေပၚမွာ လက္ေတြ႔က်တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္တခု နမူနာတခုအေနနဲ႔ လုပ္လိုက္တာရယ္၊ ေနာက္ ဒုတိယတခ်က္က ဒီရတဲ့ေငြကိုလည္း တကယ့္ကို ဖုတ္ပူမီးတိုက္ လိုေနတဲ့ ေရရရွိေရးကို သံုးမယ္လုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၂ ခုဟာေတာ့ က်ေနာ္ ႏွစ္ေထာင္းအားရ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

အဂတိလိုက္စားမႈ အေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ႔ Transparency International အဖဲြ႔ရဲ႕ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာအရ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆၈ ႏုိင္ငံထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဂတိလုိက္စားမႈ အေျခအေနက အဆင့္ ၁၄၇ ေအာက္ပိုင္းမွာ ရွိေနတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ အဂတိ တုိက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဥပေဒျပဌာန္းခဲ့တာမ်ဳိး ႐ွိေပမဲ့ ၿပီးျပည့္စုံျခင္း မ႐ွိေသးဘူးလို႔ ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အာ႐ွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မ႐ွင္ AHRC က ေ႐ွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ျမင္ပါတယ္။

“အခု ျပဌာန္းထားတဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒဆုိတာက ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္း ျပဳစုေရးေကာ္မတီကေနၿပီးေတာ့ တင္သြင္းလာတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို တင္သြင္းၿပီးတဲ့အခါမွာ သမၼတကေနၿပီးေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ဆိုၿပီးေတာ့ အခ်က္ ၁၇ ခ်က္နဲ႔ ျပင္ခိုင္းတယ္။ ျပင္ခိုင္းတဲ့ဥစၥာကို လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌျဖစ္တဲ့ ဦးေရႊမန္းတုိ႔က လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ဆုိတဲ့ေနရာမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ ဆုိတာေလးကိုပဲ ျပင္လုိက္တယ္။ အဲဒီမွာ အဂတိလိုက္စားတယ္ဆုိတဲ့ အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ခ်က္ ပါမလာဘူးျဖစ္တယ္။ ပါမလာတဲ့အခါက်ေတာ့ အေရးယူဖုိ႔ရာအတြက္ ေတာ္ေတာ္ခဲယဥ္းတဲ့ ျပႆနာျဖစ္လာတယ္။”

ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္အဆင့္ဆင့္က လာဘ္စားတာေတြ ႐ွိသလို၊ စီမံကိန္းလုပ္ငန္းေတြရဖုိ႔ လုပ္ငန္း႐ွင္ႀကီးေတြက အာဏာပုိင္အဆင့္ဆင့္နဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြကို လာဘ္ထိုးခဲ့ၾကတာပါ။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ရာမွာ လုပ္ငန္း႐ွင္ ခ႐ိုနီႀကီးေတြ အခြန္ေ႐ွာင္ေနတဲ့ ကိစၥအပါအဝင္ ေငြေၾကးခ၀ါခ်တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကိုပါ ကိုင္တြယ္ဖို႔ လုိတယ္လို႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ တုိက္ဖ်က္တဲ့ဥပေဒမွာ တဆက္တည္း ပါေနတာက ေငြေၾကးခ၀ါခ်တဲ့ကိစၥရပ္ေတြေရာ၊ ဘဏ္ကိစၥရပ္ေတြေရာ၊ ပါေနတဲ့ကိစၥမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ အဲေတာ့ အဲဒီလိုမ်ိဳး ကိစၥရပ္ေတြမွာ အခြန္ေရွာင္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ဆုိရင္ ေကာ္မတီေတြ ဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနတာထက္စာရင္ အထူး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေအာက္မွာပဲ ဒီဥစၥာေတြကို စီမံခန္႔ခြဲသြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ လွ်င္ျမန္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္လိ့မ္မယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္တယ္။”

အရင္အစိုးရလက္ထက္ေတြမွာ သေႏၶတည္ခဲ့တဲ့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ အဂတိလိုက္စားမႈေတြကို ကိုင္တြယ္ရာမွာ NLD အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ စိုးရိမ္ဖြယ္ အႏၱရာယ္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္လာရႏိုင္တယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာ တင့္ေဆြက သုံးသပ္ပါတယ္။

“ေရရွည္အတြက္ ေမွ်ာ္ကိုးၿပီးေတာ့ ကိုယ္က်ိဳးအတြက္ တနည္းအားျဖင့္ ကိုယ့္အုပ္စုအက်ိဳးအတြက္ ကိုယ့္လူတန္းစားတခု အက်ိဳးအတြက္ လုပ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြ အေျမာက္အမ်ား ရွိပါတယ္။ အဲဒီဟာေတြကို ကိုင္တြယ္တဲ့ေနရာမွာ အႏၱရာယ္ႀကီးတယ္။ အႏၱရာယ္ဆုိတာ ေနာက္ဆံုး အကုန္ေျပာရရင္ အသက္အႏၱရာယ္အထိ တခ်ိဳ႕ေတြ ရင္ဆုိင္ရႏုိင္တာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္တခါ ႏုိင္ငံေရးအႏၱရာယ္ေပါ့။ သူတို႔က အုပ္နဲ႔အင္းနဲ႔ဆုိေတာ့ သူတို႔ကလည္း ဒီဟာကို မၿပိဳပ်က္ေအာင္ မနည္းပါးေအာင္ ႀကိဳးစားၾကမွာပဲ။ အဲေတာ့ အားၿပိဳင္မႈ အႀကီးစားေတြ ျဖစ္လာစရာ အေၾကာင္းရွိတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံက အဂတိလိုက္စားတဲ့ ဌာနေတြထဲမွာ တရားေရးဌာနလည္း ပါဝင္ၿပီး တရားသူႀကီးေတြက အဓိက ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ဒါကိုလည္း ကိုင္တြယ္ေျဖ႐ွင္းဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေ႐ွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

“ဒီတရားေရးဆုိင္ရာကိစၥ လာဘ္စားျခစားမႈေတြကိုလည္း ထိေရာက္စြာ အေရးယူမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီတရားသူႀကီးေတြ ကိုယ္တုိင္ကိုလည္း အထူး ပညာေပးဖို႔ လိုတယ္။ သတိေပး ဟန္႔တားတာမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္တယ္။”

အဂတိလိုက္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္တဲ့အခါ ျပည္သူလူထုနဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈ အေရးႀကီးသလို၊ နယ္ပယ္အသီးသီးက ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ စား၀တ္ေနေရး ဖူလုံခိုင္မာလာဖို႔ အတြက္လည္း အစိုးရဘက္က ျပန္လည္ ေထာက္ပံ့ေပးဖို႔ လုိတယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက အႀကံျပဳၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG