သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒဏ္ခတ္ အေရးယူထားတာေတြကို အေမရိကန္က ေလာေလာဆယ္႐ုပ္သိမ္းေပးဖို႔ အစီအစဥ္ မရွိေသးဘူး ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြထဲမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ ဒီမုိကေရစီေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မျဖစ္ေသးတာက အဓိက အေၾကာင္းျပခ်က္တခုျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကို သက္ေသျပဳ ေထာက္ခံတဲ့ အစီရင္ခံစာတေစာင္ မၾကာေသးခင္ကပဲ ထြက္လာတာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီညႊန္းကိန္းဟာ ၁၆၃ မွာရွိေနတာကို ေတြ႔ရပါ တယ္။ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၆၇ ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအဆင့္အတန္းကို သုေတသန ျပဳစုၿပီး အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ တာကေတာ့ The Economist မဂၢဇင္းရဲ႕ သုေတသနအဖြဲ႔ခြဲတခုျဖစ္တဲ့ The Economist Intelligence Unit (EIU) ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံ ၁၆၇ ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအဆင့္အတန္းကို အမ်ဳိးအစားေတြ ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားတာမွာ ဒီမိုကေရစီ အျပည့္အ၀ရွိတဲ့ႏုိင္ငံေတြ၊ အျပစ္အနာအဆာ ရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုးတဲ့ႏုိင္ငံေတြ၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ တပါတီ ဒါမွမဟုတ္ အာဏာရွင္စနစ္ ေရာေထြး က်င့္သံုးတဲ့ႏုိင္ငံေတြ၊ အာဏာရွင္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ႏုိင္ငံေတြဆိုၿပီး အတန္းအစားေလးခုနဲ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေတာ့ အာဏာရွင္အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။

ဒီမုိကေရစီအဆင့္အတန္းကို စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ငါးခုနဲ႔ တိုင္းတာၿပီး ညႊန္းကိန္း သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္ၿပီး ေတာ့ စုစုေပါင္းအမွတ္ ကို ၁ ကေန ၁၀ ထိ ေပးတာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ ၁ ဒႆမ ၇၇ မွတ္ ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို လူထုဆႏၵခံယူပြဲလုပ္ၿပီး အတည္ျပဳျပဌာန္းခဲ့၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပခဲ့ၿပီးေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရက သူတို႔ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီေရး လမ္းျပေျမပံု အဆင့္ခုနစ္ဆင့္ကို ဆက္တိုက္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တယ္ဆိုေပမဲ့ အဲဒီ ျဖစ္ရပ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲဲ႕ ဒီမုိကေရစီအဆင့္အတန္းမွာ ဘယ္လို အေျပာင္းအလဲမွ မျဖစ္ေစခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာပါပဲ။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီအဆင့္အတိုင္းပဲရွိခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ဒီမိုကေရစီ အဆင့္အတန္း ဘာမွ အေျပာင္းအလဲမရွိခဲ့ပါဘူး။ ထူးျခားခ်က္တခုအေနနဲ႔ ေတြ႔ရတာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈ တိုုင္းတာခ်က္ကို ရမွတ္ ၅.၆၃ ေပးထားတာပါပဲ။ ဒါဟာ အစီရင္ခံစာထဲမွာပါတဲ့ ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ အေတာ္ေလးျမင့္တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။ ႏုိင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈဆိုတာကေတာ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအသိေရခ်ိန္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ ဘယ္ေလာက္ တိမ္းညႊတ္မႈရွိတယ္ ဆိုတာကို တိုင္းတာခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံထက္ ဒီမုိကေရစီအဆင့္အတန္း နိမ့္က်တဲ့ႏုိင္ငံက ေလးႏုိင္ငံပဲရွိၿပီး အဲဒီႏုိင္ငံေတြကေတာ့ ဥဇဘက္ကစၥတန္၊ တာခ္ေမနစၥတန္၊ ခ်ာ့ဒ္နဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီအျပည့္အ၀ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ထိပ္တန္းငါးႏုိင္ငံကေတာ့ ေနာ္ေ၀း၊ အိုက္စ္လန္၊ ဒိန္းမတ္၊ ဆြီဒင္နဲ႔ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

EIU အဖြဲ႔ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီတိုင္းတာခ်က္ စံႏႈန္းအရဆိုရင္ ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ ထက္၀က္ဟာ ဒီမိုကေရစီ အဆင့္အတန္း တမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ ေနထုိင္ေနၾကရတယ္ဆိုေပမဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကတည္းကေနဆိုရင္ တကမာၻလံုးမွာ ဒီမိုကေရစီအဆင့္ က်ဆင္းလာေနတယ္လို႔ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္အတြက္ ဒီမုိကေရစီညႊန္းကိန္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG