သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး စစ္တပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ခုိင္ၿမဲ

  • Ron Burmese

ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး စစ္တပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ခုိင္ၿမဲ

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ စစ္အစိုးရက ႏုိင္ငံပုိင္ပစၥည္း အေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ပုဂၢလိကလက္ထဲ လႊဲေျပာင္း ေရာင္းခ်ေပးေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒီေရာင္းခ်မႈဟာ ႏုိင္ငံပိုင္ ပစၥည္းေတြကို စစ္အစိုးရေနာက္လုိက္ စီးပြားေရးသမားေတြ လက္ထဲ ေျပာင္းေပးလုိက္ၿပီး တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာထက္ မပိုဘူးလို႔ ေ၀ဖန္သူေတြက မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ ရြန္ေကာ္ဘန္ (Ron Corben) သတင္းေနာက္ခံ ေဆာင္းပါး ေပးပို႔ထားတာကို မမုိးျဖဴက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရး လက္၀ါးႀကီးအုပ္ ခ်ယ္လွယ္ခံထားရတဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး အာရွမွာ အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္ေတြထဲက တခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း စစ္အစိုးရကေတာ့ တုိင္းျပည္ပုိင္ဆုိင္မႈရဲ႕ ၉၀% ေလာက္ကုိ ေရာင္းစားတာမ်ဳိး အပါအ၀င္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က တုိင္းျပည္က ပုိင္ဆုိင္တဲ့ ေလဆိပ္ေတြ၊ အေဆာက္အဦးေတြ၊ ဓာတ္ဆီဆုိင္နဲ႔ သေဘၤာဆိပ္နဲ႔နီးတဲ့ ေျမကြက္ႀကီးေတြ အပါအ၀င္ စီးပြားေရး ပိုင္ဆုိင္မႈေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ကို အစုိးရက ထုတ္ေရာင္းလုိက္ၿပီလုိ႔ ရန္ကုန္က သတင္းမီဒီယာေတြက ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယား အေျခစုိက္ Leopard Capital ဆုိတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းရဲ႕ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဒါက္ဂလပ္စ္ ကေလတန္ (Douglas Clayton) က ျပည္သူပုိင္ အခန္းက႑ကေန ပုဂၢလိကပုိင္ လုပ္တာဟာ စီးပြားေရးအရ ပိုၿပီး ထိေရာက္မႈရွိတဲ့ ေျခလွမ္းတခု လွမ္းလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“ဒီလို စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကေန ေနာက္ထပ္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖုိ႔ အရွိန္ ပုိရလာပါလိမ့္မယ္။”

ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ အခုလို ပုဂၢလိကပိုင္ လုပ္တာဟာ လက္ရွိ စစ္အစိုးရရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ တစိတ္တပုိင္းသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ အျမင္အရ အခု ပုဂၢလိကပိုင္ ေပးလုိက္တဲ့ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈေတြဟာ စစ္အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ လက္ထဲကို ေရာက္သြားတာသာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ် မက္ကြာရီ တကၠသိုလ္ (Macquarie University) က စီးပြားေရး ပညာရွင္ အဲလစ္စန္ ဗစ္ကရီ (Alison Vicary) ကေတာ့ အခုလို ေ၀ဖန္ သုံးသပ္ပါတယ္။

“ႏုိင္ငံပိုင္ ပစၥည္းေတြ ပုဂၢလိက က႑ကို အႀကီးအက်ယ္ ေရာင္းခ်ေပးေနတာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္က စစ္အစိုးရကို ေထာက္ခံ အားေပးခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးသမားေတြကုိ အစိုးရက ျပန္ၾကည့္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဥပမာ ႏုိင္ငံပိုင္ ေလယာဥ္ကြင္းကို ေရာင္းေပးလုိက္တာဟာ စစ္အစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တႀကိတ္တည္း တဉာဏ္တည္း လုပ္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးသမားေတြကိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အစုိးရ အေနနဲ႔ ဒီစီးပြားေရးသမားေတြကို အိတ္ထဲထည့္ စည္း႐ုံးထားဖုိ႔ လုပ္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ ထင္ရွားပါတယ္။ ေနာင္အနာဂတ္မွာ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲဖို႔ ဆုိတာက ေနာက္ကိစၥတခုပါ။”

အခုလုိ ေရာင္းလိုက္တဲ့ ႏုိင္ငံပုိင္ ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္တဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြထဲမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အၿငိမ္းစားလစာ ရန္ပုံေငြေတြကို ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္းလုိ၊ ႏုိင္ငံပိုင္ပစၥည္း ေရာင္းလို႔ရတဲ့ ရန္ပုံေငြေတြကို ႀကီးၾကပ္ရတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပုိင္လီမိတက္လို စစ္တပ္ရဲ႕ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြပါ ပါေနတယ္လို႔ တခ်ဳိ႕ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။

“အခုလုပ္တဲ့ ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳလုပ္မႈေတြက ျပည္သူေတြရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈကို စစ္အစိုးရနဲ႔ ႀကံ့ခုိင္ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အပါအ၀င္ စစ္အစိုးရေနာက္လုိက္ စီးပြားေရးသမားေတြရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈ ျဖစ္လာေအာင္ ေျပာင္းလုိက္တာပါပဲ။”

ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္း ေရးသားေနတဲ့ ဘာေတးလ္ လင့္တနာ (Bertil Lintner) ကလည္း ဒီပုဂၢလိကပုိင္ လုပ္မႈေတြဟာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေနာက္လုိက္ေတြ အတြက္ပဲ ဆုိတာ ေထာက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုပ္ရပ္က ပုဂၢလိက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ဖို႔ လမ္းဖြင့္ေပးလုိက္တယ္လို႔ေတာ့ ယူဆပါတယ္။

“စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းသစ္ေတြ ေပၚလာၿပီလို႔ လူေတြက ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရး အေျခအေနက သိပ္ကို ဆုိးေနတာေၾကာင့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြေတာ့ လုပ္ဖုိ႔ လိုပါလိမ့္ဦးမယ္။”

ေဟာင္ေကာင္မွာရွိတဲ့ တရားမ၀င္ ေငြလႊဲေျပာင္းမႈ ႏွိမ္နင္းေရး အႀကံေပးအဖြဲ႕က ပီတာ ဂယ္လုိ (Peter Gallo) ကေတာ့ အခုလို ပုဂၢလိကပိုင္ လုပ္ေပမဲ့လည္း ႏုိင္ငံျခားက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရးလုပ္မယ္ဆုိရင္ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႔ လုိမယ္လုိ႔ သတိေပးလုိက္ပါတယ္။

“လက္ေတြ႕ျပႆနာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြပါပဲ။ ဒီမုိကေရစီနည္းက် တင္ေျမႇာက္တဲ့ အစိုးရ ဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ ခ်ဳိးေဖာက္လုိ႔ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်တာကို ခံရမွာပါ။”

လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားတက္ႂကြသူ ဒက္ဘီ စေတာ့တ္ဟာ့တ္ (Debbie Stothard) ကေတာ့ ဒီေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစုရဲ႕ ဘ၀တုိးတက္ဖုိ႔ ဘာမွ လုပ္မေပးႏုိင္ပါဘူးလို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း အခုလို မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္က ျပည္သူ အမ်ားစုဟာ လွ်ပ္စစ္မီး၊ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေသာက္ေရ၊ အေျခခံ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရး ခံစားခြင့္ေတြ ဘာမွ မရွိၾကပါဘူး။ အခုလို ျပည္သူေတြရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈေတြကို စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သူတုိ႔ေနာက္လုိက္ေတြရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈအျဖစ္ ေျပာင္းလုိက္တာဟာ ခုနေျပာတဲ့ အေျခခံအခြင့္အေရး မရတဲ့ ျပည္သူအမ်ားစုအတြက္ ဘာအက်ဳိးမွ မရွိပါဘူး။”

ျမန္မာ့အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က လႊတ္ေပးတာနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတာေတြဟာ ႏုိင္ငံေရးအရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ တခ်ဳိ႕ကို လုပ္တာျဖစ္တယ္လုိ႔ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ယူဆပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေပါင္း ၂,၀၀၀ ေက်ာ္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ဆက္ရွိေနတဲ့ အခ်က္နဲ႔ စစ္အစိုးရက စီးပြားေရးကို ဆက္ၿပီး လက္၀ါးႀကီး အုပ္ထားတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ အာဆီယံက ေျပာတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ တခ်ဳိ႕ ဆုိတာဟာ စစ္မွန္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္ဖို႔ တကယ့္လက္ေတြ႕မွာ အမ်ားႀကီး လုိေနပါေသးတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြက ေထာက္ျပ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG