သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူမဆန္စြာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ား တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ျပဌာန္းခ်က္ကုိ ျမန္မာအစိုးရက သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ လူမဆန္စြာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြကို တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ္ေပးဖို႔၊ ေနာက္ တရားဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူႏုိင္ဖို႔ကို အရင္ လုပ္ေဆာင္ရမယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔တခုက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈတခ်ိဳ႕ ရွိေနေသးတယ္ဆိုတာကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကလည္း လက္ခံထားၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းက လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အသိပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို မသိဂႌထိုက္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ တရားဥပေဒ ထိန္းသိမ္းေရး အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ အရပ္သားေတြကို ဖမ္း၀ရမ္းမပါဘဲ ဖမ္းဆီးတာေတြ၊ ေနာက္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားစဥ္အတြင္း လူမဆန္စြာ ႏွိပ္စက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း ဒီလို က်ဴးလြန္ၾကတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ အဖြဲ႔အစည္းဆိုင္ရာ စည္းကမ္းေတြနဲ႔ပဲ အေရးယူခံရၿပီး ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးယူခံရမႈကေန ကင္းလြတ္ေနၾကတယ္လို႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ AHRC က ေရွ႕ေနႀကီး ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာဆိုပါတယ္။

“ဥပမာအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ ပဲခူးၿမိဳ႕မွာ ေသဆံုးသြားတဲ့ ကိုဇင္ေအာင္ ကိစၥမွာဆုိလို႔ရွိရင္ အမႈေတာင္မွ မဖြင့္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ရဲစခန္းမွာ ဒီဓာတ္ဆီခိုးတယ္ဆိုတဲ့အမႈကို ေခၚယူစစ္ေဆးရင္းကေန လက္လြန္ၿပီးေတာ့ ကိုဇင္ေအာင္ ေသဆံုးသြားတာ။ အဲေတာ့ ေသဆံုးသြားတဲ့အတြက္ သူတို႔ ရဲစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအရ ခံုဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ လိုအပ္တဲ့ သက္ေသခံေတြ လာယူပါတယ္။ အဲ့လိုလာယူတဲ့အခါမွာ မိသားစု၀င္ေတြက ေျပာရင္ ေျပာတဲ့အတုိင္း မေရးဘဲ၊ သူတို႔ေရးခ်င္တာေတြ ေရးသြားၿပီးေတာ့ အတင္း လက္မွတ္ထုိးခိုင္းေနတာေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ အဲေတာ့ ႐ိုးသားတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြအေနနဲ႔က ဒီဥစၥာကို ျပင္ေပးပါ။ မျပင္ေပးႏုိင္ဘူး။ ရွင္တို႔ လက္မွတ္ထုိးေပးဖို႔ လိုတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ရဲစခန္းမွာ ေခၚယူလက္မွတ္ထုိးခိုင္းတဲ့ကိစၥ၊ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီးေတာ့ လက္မွတ္ထုိးခိုင္းသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ အဲေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ခံု႐ံုးေတြအေနနဲ႔ တိတိက်က် လိုက္နာမႈမရွိဘဲနဲ႔ မိမိရဲ႕ လူေတြ အျပစ္ဒဏ္မခံရဖို႔အတြက္ ကာကြယ္ေပးေနသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတာေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေတြဟာ မေကာင္းတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ အထူး က်ပ္မတ္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္သင့္တယ္ဆုိတာကို က်ေနာ္ေတာ့ အႀကံျပဳပါတယ္။”

အာဏာပိုင္တို႔ရဲ႕ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရခ်ိန္အတြင္း ေသဆံုးခဲ့ရတယ္ဆိုတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ၾကားသိထားတဲ့အေၾကာင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို အက်င့္အႀကံေတြက ႏုိင္ငံတ၀ွမ္း ျဖစ္ပြားေနတာ မဟုတ္ဘဲ ရဲဌာနတခ်ိဳ႕မွာသာ ျဖစ္ပြားေနတာလို႔ သူကေျပာၿပီး၊ က်ဴးလြန္ၾကတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြကို ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးမယူတာကိုေတာ့ မေတြ႔ရဘူးလို႔လည္း ဦးစစ္ၿမိဳင္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိရသေလာက္ေတာ့ အဲ့လို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားစဥ္ ေသဆံုးတယ္ဆုိတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္ၾကားခ်က္၊ တုိင္စာေတြမွာလည္း ပါတာ ေတြ႔ပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့တင္ က်ေနာ္ သတိျပဳမိတာ တခ်က္က ဆရာ၀န္ရဲ႕ ေဆးစစ္ခ်က္က အဓိက က်ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဆရာ၀န္ရဲ႕ ေဆးစစ္ခ်က္အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ဥပေဒအရ အေရးယူတဲ့အပိုင္းက ထိေရာက္မႈ ျပင္းထန္မႈက အဲ့ဒီမွာ ကြာျခားသြားပါတယ္။ အေရးမယူတာမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ မေတြ႔ပါဘူး။ ဟို အေရးယူတာမ်ိဳးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေလ့ရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ဆရာ၀န္ရဲ႕ မွတ္ခ်က္က အဓိကက်ပါတယ္။”

CAT လို႔ေခၚတဲ့ လူမဆန္စြာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ျပဌာန္းခ်က္ကုိ ျမန္မာတို႔ လက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နဲ႔ ညိႇႏိႈင္းေနၾကတာမွာ တကယ္တမ္း အေကာင္အထည္ေဖာ္လိုစိတ္နဲ႔ အာဏာပိုင္တို႔ဘက္က လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ AHRC က ေရွ႕ေနႀကီး ဦးမင္းလြင္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

“အဲေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ ေဒါက္တာေအာင္မိုးညိဳ တင္သြင္းတဲ့အခါမွာ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေတြက လာေရာက္ ရွင္းလင္းတယ္။ ရွင္းလင္းတဲ့အခါမွာ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ညိႇဳးႏြမ္းတဲ့အထိ လုပ္ေဆာင္တာမရွိပါဘူး။ ႀကိမ္ဒဏ္ေပးတာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ပယ္ဖ်က္ထားပါတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ လာေရာက္ ရွင္းလင္းတာရွိတယ္။ အဲ့ဒီလိုေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ႀကိမ္ဒဏ္ေပးျခင္းဥပေဒကို ပယ္ဖ်က္ထားျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ အဲ့ဒီလိုေျပာၿပီးေတာ့ ေနာက္တလေလာက္ေနမွ ႀကိမ္ဒဏ္ေပးျခင္းဥပေဒကို တရား၀င္ ပယ္ဖ်က္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ လက္မွတ္ထုိးမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဒီဥစၥာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ေတာ္ေတာ္ ေယာင္တိေယာင္၀ါး ျဖစ္ဦးမယ့္ အေျခအေနျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ျမင္တယ္။”

ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္လက္ခံလာေအာင္ အသိပညာေပး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုတယ္ဆုိတာကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္ကလည္း အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။

“ဆုိေတာ့ ဒီ torture နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ အသိပညာ ေပးတာေလးကေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေလး ႏွံ႔ႏွံ႔စပ္စပ္ေလး လုပ္ဖို႔ လိုေနေသးတယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ဒီလို ျမင္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ ရဲေတြအတြက္ေပါ့ေနာ္ ဆရာ။

ေျဖ။ ။ “အဓိကကေတာ့ ရဲရယ္၊ တပ္ရယ္၊ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ အက်ဥ္းဦးစီးရယ္ေပါ့”

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအေပၚ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ေသးဘူးလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္က ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG