သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ-အိႏၵိယ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈ ေရွ႔အလားအလာ


ျမန္မာ-အိႏၵိယ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈ ေရွ႔အလားအလာ

ေအာက္တုိဘာ ၁၇၊ ၂၀၁၁-စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈေတြ တုိးျမႇင့္သြားဖုိ႔ ျမန္မာနဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ သေဘာတူ လုိက္ၾကပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရသစ္ ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္နဲ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ၄ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြ တုိးျမႇင့္မယ့္ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ခ်စ္ၾကည္ေရး အလည္အပတ္ ခရီးစဥ္လုိ႔ ဆုိေပမဲ့လည္း၊ ေနာက္ထပ္ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံတခုျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ နီးစပ္မႈ ရွိတယ္လုိ႔ အမ်ားက ယုံၾကည္ထားၾကတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႔ ၾသဇာအရွိန္အ၀ါေတြ ေလ်ာ့ပါးေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေျခလွမ္းတလွမ္း အျဖစ္နဲ႔လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ျမင္ေနၾကတာပါ။ အိႏၵိယ-ျမန္မာ အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ေရွ႔အလားအလာေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ရွာေဖြေရးနဲ႔ ပုိက္လုိင္း တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔နဲ႔ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈေတြ အရွိန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ စတာေတြ အပါအ၀င္ စီးပြားေရး သေဘာတူညီမႈေတြ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယသမၼတ ပရတိပ ပေတး (Pratibha Patil) ရဲ႔ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ေရး အလည္အပတ္အျဖစ္ သြားေရာက္တာ ျဖစ္တယ္ဆုိေပမဲ့၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက ကုန္သြယ္ေရး၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးနဲ႔ စြမ္းအင္ က႑ေတြက ၀န္ႀကီးေတြ အမ်ားစု လုိက္ပါသြားၾကတဲ့ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း စီးပြားေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြကုိ သေဘာတူညီခဲ့ ၾကတာပါ။

အိႏၵိယႏုိင္ငံက ႀကီးထြားလာေနတဲ့ သူ႔ရဲ႔ စီးပြားေရးအတြက္ စြမ္းအင္လုိအပ္ခ်က္ကုိ ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔နဲ႔ ထုတ္ကုန္ေတြအတြက္ ေစ်းကြက္ခ်ဲ႔ထြင္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔လည္း ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေရာက္လာေစဖုိ႔နဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြ တုိးျမႇင့္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းေနခ်ိန္မွာ အခုလုိ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးခ်ဲ႔သြားမယ့္ အလားအလာေတြကုိ ေတြ႔ျမင္လာရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ Macquarie တကၠသုိလ္က စီးပြားေရးပညာရွင္ ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ (Sean Turnell) ကေတာ့၊ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာ ၂ ႏုိင္ငံစလုံးမွာ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ အေျခခံက်တဲ့ အက်ဳိးစီးပြားေတြ ရွိေနၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံကေန အခြင့္အလန္းေတြ ႀကီးႀကီးမားမားရေအာင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ႀကိဳးစားလိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႔ ေလာင္းရိပ္ေအာက္ကေန ထြက္ဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္ေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ လတ္တေလာ ၂ ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးဟာ အင္မတန္ ေနာက္တန္း ေရာက္ေနေပမဲ့ ေရွ႔ေလွ်ာက္ အိႏၵိယဘက္က ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ လာႏုိင္သလုိ၊ အနာဂတ္မွာ အႀကီးအက်ယ္ တုိးတက္လာတာမ်ဳိး ေတြ႔ရလိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးခ်ဲ႔တယ္ဆုိတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရး က႑ေတြမွာ သိသိသာသာ ေတြ႔ျမင္ေနၾကရတာပါ။ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြအရ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ဘ႑ာေရး ကာလအတြင္း ၂ ႏုိင္ငံၾကား အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္မႈ တန္ဘုိးဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက အိႏၵိယကုိ တင္ပုိ႔တဲ့ ပမာဏဟာ သန္းေပါင္း ၈၇၀ ေက်ာ္ ရွိသလုိ၊ အိႏၵိယဘက္က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တင္ပုိ႔ေနတဲ့ ကုန္ပစၥည္း တန္ဘုိးကေတာ့ သန္းေပါင္း ၁၉၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က အဓိကအေနနဲ႔ ပဲအပါအ၀င္ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ သစ္ေတာ ထြက္ကုန္ေတြကုိ တင္ပုိ႔ေနတာ ျဖစ္သလုိ၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ဘက္ကေတာ့ ေဆးနဲ႔ ေဆးဘက္ဆုိင္ရာ ပစၥည္းေတြ အဓိက တင္သြင္းေနတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ သန္းေပါင္း ၄,၄၀၀ အထိရွိေနတဲ့ ေနာက္ထပ္ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိေတာ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံက မမွီေသးပါဘူး။ ဒီလုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း စီးပြားေရးအရ အခုိင္အမာ ေျခကုတ္ေနရာ ယူထားတဲ့အတြက္ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာ ၂ ႏုိင္ငံ စလုံးမွာ စိတ္မသက္သာစရာ အေျခအေနေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔လည္း အကဲခတ္ေတြက ျမင္ပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႔ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေနဇင္လတ္ ကေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႔ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈေတြ ရွိေနတယ္ ဆုိတာကုိ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆုိခဲ့သလုိ၊ ဒီအေျခအေနကုိ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ထိန္းညႇိဖုိ႔ လုိအပ္ေနတယ္လုိ႔လည္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။
“ေယဘုယ်အားျဖင့္ကေတာ့ ဒီအျမင္ကေတာ့ မွန္တဲ့အျမင္ပါပဲ။ ေစ်းေရာင္းရင္ေတာင္မွ ေဖာက္သည္တေယာက္တည္း အေပၚမွာ လုံး၀ဥသုံသြားမွီတယ္ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ အႏာၱရာယ္ရွိတယ္ေပါ့။ ေဖာက္သည္မ်ားေလ ပုိေကာင္းေလေပါ့၊ ဒီသေဘာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က တႏုိင္ငံတည္းေပါ့ဗ်ာ၊ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ အရင္တုန္းကေတာ့ အိမ္နီးနားခ်င္း ႏုိင္ငံမွာ ကုိယ္နဲ႔အဆင္ေျပေျပ ဆက္ဆံတဲ့ ႏုိင္ငံကေတာ့ တ႐ုတ္ပဲရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့၊ တ႐ုတ္ဘက္ကေတာ့ အထူးသျဖင့္ Business ties (စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈေတြ) ကေတာ့ မ်ားသြားတာေပါ့ဗ်ာ။ သုိ႔ေသာ္လည္း သဘာ၀တရား အရကေတာ့ ရွိတဲ့ႏုိင္ငံေတြ အကုန္လုံးနဲ႔ေတာ့ ရသေလာက္ ဆက္ဆံမႈေတြကေတာ့ ရွိရမွာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ သာမာန္ဆက္ဆံမႈအျပင္ Business (စီးပြားေရးေတြ) ရွိလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ ပုိၿပီးေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ။ ဆက္ဆံေရးက ပုိၿပီးခုိင္ၿမဲသြားတာေပါ့။”

အိႏၵိယႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ဗိရွႏူး ပရာကတ္ရွ္ (Vishnu Prakash) ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ေနတာမ်ဳိး မရွိဘူးလုိ႔ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေရာက္ေနတုန္းမွာပဲ သတင္းေထာက္ေတြကုိ ေျပာခဲ့တာပါ။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံအတြက္ ကုန္သြယ္ဘက္ အျဖစ္နဲ႔သာမက တျခားတုိင္းျပည္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ရာမွာ အခရာက်တဲ့ တုိင္းျပည္တခု ျဖစ္တာမုိ႔ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးျမႇင့္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ေနတာသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံတည္းကသာ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ ကုန္းပုိင္းမွာ နယ္နမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနတဲ့ အေရွ႔ေတာင္အာရွ တုိင္းျပည္တခုပါ။ ဒီကေနမွ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႔ေတာင္အာရွ၊ အာဆီယံ ေဒသတခုလုံးအတြက္ တံခါးေပါက္ အျဖစ္နဲ႔လည္း ဆက္သြယ္ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္းဂ္မုိဟန္ဆင္း (Manmohan Singh) နဲ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ နယူးေဒလီၿမိဳ႔ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆုံၿပီး ပူးတဲြ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ စြမ္းအင္က႑မွာ ဖူလုံမႈရွိေစဖုိ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ပုိမုိလုပ္ေဆာင္မယ့္ အေၾကာင္း အေလးထား ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႔ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏကေတာ့ ဒီႏွစ္လယ္ပုိင္းအထိ ေဒၚလာ ၁၈၉ သန္းေလာက္ ရွိေနၿပီး၊ ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ ထဲမွာေတာ့ အဆင့္ ၁၃ ေနရာမွာသာ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမွာ ထိပ္ဆုံးမွာ ေရာက္ေနတာကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက ျမစ္ဆုံ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကုိ ဆုိင္းငံ့ထားဖုိ႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္ မၾကာေသးခင္တုန္းကပဲ ေၾကညာလုိက္တဲ့ေနာက္ ဒီလုပ္ငန္းမွာ ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံ စုိက္ထုတ္ထားတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အေခ်အတင္ ျဖစ္စရာေတြလည္း ႀကံဳေနရတာပါ။ ဒီအတြက္ အခုအခါ အိႏၵိယႏုိင္ငံသာမက ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းနဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတြမွာ ျမန္မာအစုိးရက ပုံစံသစ္နဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္လာေလမလား ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔ လုိလာၿပီလုိ႔ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ Macquarie တကၠသုိလ္က စီးပြားေရးပညာရွင္ ပါေမာကၡ တာနဲလ္ ကသုံးသပ္ပါတယ္။
“ျမစ္ဆုံ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းကုိ ဆုိင္းငံ့ထားဖုိ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေၾကညာခဲ့တာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေတြ ဆက္ဆံေရးအေပၚ အားလုံးက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ ဒီလုိ အိႏၵိယနဲ႔ ဆက္ဆံေရး သာမက အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတုိ႔လုိ တျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးတက္လာမလား ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔ ေကာင္းတယ္လုိ႔လည္း က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားစုကေတာ့ အေျခခံအေဆာက္အအုံ လုပ္ငန္းေတြမွာ ျဖစ္ၿပီး ကုန္းလမ္း၊ ေရလမ္း၊ ဆိပ္ကမ္း တည္္ေဆာက္ေရး စီမံကိန္းေတြအတြက္ ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ေခ်းငွားသြားဖုိ႔ အတြက္လည္း သမၼတဦးသိန္းစိန္ ရဲ႔ ခရီးစဥ္ အတြင္း အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ အိႏၵိယရဲ႔ အကူအညီနဲ႔ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁၂၀ တန္ဘုိးရွိတဲ့ စစ္ေတြ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းကုိ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏွစ္လယ္ပုိင္းမွာ စတင္ အသုံးျပဳႏုိင္ေအာင္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အၿပီးသတ္ဖုိ႔ အတြက္လည္း ေဆြးေႏြး သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆိပ္ကမ္း တည္ေဆာက္ ၿပီးစီးသြားရင္ေတာ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံ အေရွ႔ေျမာက္ပုိင္းက ကုန္းတြင္းပိတ္ ျပည္နယ္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုလားတန္ျမစ္ ေရလမ္းေၾကာင္းကတဆင့္ အေရွ႔အာရွ ေဒသကုိ ဆက္သြယ္ဖုိ႔ လမ္းပြင့္သြားမွာ ျဖစ္သလုိ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာလည္း ပုိၿပီးတြင္က်ယ္လာစရာ အလားအလာေတြ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG