သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အင္တာနက္သံုးစဲြမႈ လြတ္လပ္ခြင့္ (Internet Freedom) နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္္မာႏိုင္ငံဟာ ကမၻာ့ႏိုင္ငံ ၃၇ ႏိုင္ငံ အၾကား အီရန္ႏိုင္ငံၿပီးရင္ ေအာက္ဆံုးအဆင့္မွာ သတ္မွတ္ျခင္း ခံထားရပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ Freedom House ရဲ႕ ၂၀၁၁ ႏိုင္ငံတကာ အင္တာနက္လြတ္လပ္ခြင့္ အစီရင္ခံစာ ထဲမွာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဟာ အင္တာနက္သံုးစဲြတဲ့ အတိုက္အခံေတြကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ေနသလို အရပ္သားေတြအတြက္ အင္တာနက္သံုးစဲြမႈ ကန္႔သတ္တာေတြကို ပိုၿပီး စနစ္တက်လုပ္လာတယ္လို႔ ေဖာ္ျပ ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာ ေရးသားျပဳစုသူနဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုသားညြန္႔ဦးက တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္း အင္တာနက္သံုးစဲြမႈေတြ အရင္ကထက္ ပိုမ်ားလာတယ္ဆိုေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အင္တာနက္ သံုးစဲြမႈကို ကန္႔သတ္ပိတ္ဆို႔တာေတြ ပိုႀကီးလာတယ္လို႔ Freedom House အဖဲြ႔ႀကီးက သံုးသပ္ ထားပါတယ္။ စီးပြားေရးကိစၥေတြနဲ႔ အစိုးရ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရးအတြက္ အင္တာနက္ကို အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပိုသံုးလာေပမဲ့ တဖက္မွာ အတိုက္အခံေတြက အင္တာနက္ အသံုးမျပဳႏိုင္ေအာင္ ဥပေဒ ေတြနဲ႔တမ်ိဳး နည္းပညာနဲ႔တမ်ိဳး ပိတ္ပင္ ကန္သတ္မႈေတြ လုပ္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အရပ္ဖက္သံုးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဌာနသံုး အင္တာနက္၀န္ေဆာင္မႈ စနစ္ေတြကို ခဲြထုတ္လိုက္တာကုိ ေထာက္ျပ ပါတယ္။ Freedom House အဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာပါ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနကို ျပဳစုေရးသားသူ ကယ္လီဖိုနီးယားျပည္နယ္ ဘာကေလတကၠသိုလ္က ကိုမင္းဇင္က ႏိုင္ငံေရးအရ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူေတြကို ဖိႏွိပ္တားျမစ္မႈေတြ ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ဥပေဒကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဥပေဒမဲ့ လုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေလ၊ ပံုသ႑န္မ်ိဳးစံုနဲ႔ ဖိႏွိပ္မႈေတြကေတာ့ အင္တာနက္နယ္ပယ္မွာ ရွိတာေတြ႔ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အီလက္ထေရာနစ္ ဥပေဒေပါ့ေလ။ ဒီဥပေဒကို သံုးၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူေတြ၊ လူမႈေရးလႈပ္ရွားသူေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီဥပေဒအရဆိုရင္ လူတေယာက္ကို ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ကေန ၁၅ ႏွစ္အထိေတာင္ ခ်ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အေတာ္မ်ားမ်ားကို မၾကာခင္ကဆိုရင္ ဒီ အီလက္ထေရာနစ္ဥပေဒကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ႏွစ္ရွည္ခ်မွတ္တာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ ၂၀၀၉-၁၀ ခုႏွစ္ေတြမွာ အထင္အရွား က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အင္တာနက္ကို တိုးခ်ဲ႕ဖို႔ တဘက္က ႀကိဳးစား ေသာ္လည္း တဘက္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ကိစၥေတြမွာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ နယ္ပယ္မွာ မလုပ္ရဲမကိုင္ရဲေအာင္ လုပ္လာတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။”

ခုနကေျပာသလို အခုအစိုးရသစ္လည္း ေပၚလာၿပီ။ တဖက္မွာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ သူတို႔လုပ္ရမယ္ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ နည္းပညာဆိုင္ရာ တစံုတရာ ဖြင့္ေပးရမွာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ေရရွည္မွာ ဒီအင္တာနက္ကို ကန္႔သတ္တာ၊ ဆင္ဆာလုပ္တာေတြကို အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ႏိုင္ပါ့မလဲ။ -

“လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ နည္းပညာေတြ တိုးတက္လာတာက က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူေတြ၊ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆရသလို အျခားတဘက္မွာလည္း အစိုးရဖက္က ဒီနည္းပညာကိုသံုးၿပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားသူေတြ အတိုက္အခံေတြ ဖိႏွိပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ ၂၀၁၀ ေအာက္တိုဘာလကစၿပီး စစ္အစိုးရကေနၿပီး တိုင္းျပည္တျပည္လံုးရဲ႕ အင္တာနက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ ထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ႏွစ္ခုခြဲလိုက္ပါတယ္။ တခုက အရပ္သားေတြနဲ႔ ၀န္ႀကီးဌာနေတြသံုးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားတခုကေတာ့ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနကပဲ သံုးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍မ်ား တစံုတရာေပါ့ေလ၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ သံဃာ့အေရးေတာ္ပံုႀကီးလို ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္၊ အဲဒီတုန္းကေတာ့ တတိုင္းျပည္လံုးကို အင္တာနက္ကို သံုးပတ္ေလာက္နီးနီး ပိတ္လိုက္ရတာ ျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး တတိုင္းျပည္လံုး အင္တာနက္ အဆက္အသြယ္ကို ပိတ္စရာမလိုဘဲနဲ႔ တခုခုျဖစ္လာလို႔ရွိရင္ ဒီအရပ္သားေတြကို အရင္ပိတ္မယ္။ ဒီထက္ ပိုဆိုးလာရင္ စီးပြားေရးသမားေတြသံုးတဲ့ အင္တာနက္ကို ပိတ္မယ္။ ဒီထက္ပိုဆိုးလာရင္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြကို ပိတ္မယ္၊ ဒါေတြ အကုန္လံုး ပိတ္လိုက္ရင္ေတာင္မွ ကာကြယ္ေရးဦးစီးဌာနက စစ္တပ္အတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ အင္တာနက္ကို ပိတ္စရာမလိုဘဲ ဆက္ၿပီးေတာ့ သံုးလို႔ရတယ္။”

ေနာက္တခုက ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈက ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ သတိထားမိသေလာက္ အင္တာနက္ကေဖးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဖြင့္လာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သံုးစြဲမႈ အေျခအေနေရာ လြယ္လြယ္ကူကူ ရွိလား၊ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။ -

“အင္တာနက္သံုးစြဲမႈကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ မ်ားလာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးရတဲ့ ကိန္းဂဏန္းအရေတာ့ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူ ၄ သိန္းေလာက္ ရွိမယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူဟာ လူဦးေရနဲ႔တြက္ရင္ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ပဲ ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီး နည္းပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဟိုးအရင္ကနဲ႔ စာရင္ေတာ့ တိုးတက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုတုန္းကဆိုရင္ အင္တာနက္သံုးတဲ့သူက ေထာင္ဂဏန္း ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ အခုေတာ့ ပိုမ်ားလာတာေတြ႔တယ္။ ၄ သိန္းေလာက္ ျဖစ္လာတယ္ဆိုေတာ့။ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူေတြကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာပါတယ္။ ေနာက္တခုက လက္ကိုင္ဖုန္းေတြကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ အင္တာနက္ေတြကို ဘယ္ေလာက္ သံုးႏိုင္မလဲ။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အင္တာနက္ သံုးစြဲႏုိင္မႈ လြတ္လပ္မႈအတိုင္းအတာေပါ့၊ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္ရင္ အထူးသျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ ဘယ္လိုရွိပါလဲ။

“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အင္တာနက္ အသံုးျပဳမႈကေတာ့ စာရင္းမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ အခုက်ေနာ္တို႔ သုေတသနျပဳထားတဲ့အထဲမွာ အီရန္က အဆိုးဆံုးေပါ့ေလ။ အီရန္ၿပီးရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြထဲမွာဆိုရင္ ထိုင္းႏုိင္ငံက မၾကာခင္က အာဏာသိမ္းမႈေတြ၊ ရွပ္နီနဲ႔ရွပ္၀ါ ပဋိပကၡျဖစ္မႈေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈေတြေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာလည္း အင္တာနက္ အသံုးျပဳမႈေတြအေပၚမွာ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာ၊ တားျမစ္ တာ၊ ဘုရင္ကို ထိခိုက္မယ့္ဟာမ်ိဳးေတြ မေျပာရဘူး၊ မဆိုရဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ကန္႔သတ္တာေတြေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုးလာတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒသတြင္းမွာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဆိုးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။”

မၾကာခင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း လူထုလႈပ္ရွားမႈေတြမွာ အင္တာနက္ လူမႈကြန္ယက္ေတြကို အသံုးျပဳ တာေတြ ရွိတာေၾကာင့္ ဒီဂယက္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလည္း ရိုက္ခတ္မႈရိွပါတယ္။ အတိုက္အခံ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြဖက္က အင္တာနက္အသံုးျပဳၿပီး လႈပ္ရွားဖို႔ စဥ္းစားၾကသလို တဘက္မွာ အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္ကလည္း အင္တာနက္နည္းပညာကိုပဲ သံုးၿပီး ပိတ္ပင္မႈေတြ လုပ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ကိုမင္းဇင္က ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္မႈစနစ္ကို ဘယ္သူပိုင္တယ္၊ ဘယ္သူက အဓိက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသလဲဆိုတာ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္္မာအာဏာပိုင္ေတြဟာ ျပည္တြင္းမွာတင္မဟုတ္ဘဲ ျပည္ပက အတိုက္အခံ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ အတိုက္အခံ ဘေလာ့ဂ္ဆိုက္ေတြကို အင္တာနက္ကတဆင့္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ယံုၾကည္ရတဲ့ အေၾကာင္း Freedom House အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ အင္တာနက္ဆိုင္ရာ နည္းပညာရပ္ေတြ အတြက္လည္း ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ အစိုးရအရာရိွေတြကို စင္ကာပူ၊ ရုရွား၊ ေျမာက္ကိုရီယား ႏိုင္ငံေတြကို ပညာေတာ္သင္ ေစလြတ္ခဲတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံကလည္း အင္တာနက္ နည္းပညာ ဆိုင္ရာ အကူအညီေတြ ေပးေနတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ CPJ သတင္းေထာက္မ်ား ကာကြယ္ေရး အသင္းရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ကို ျပန္လည္ ကိုးကားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG