သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာျပည္တြင္း သတင္းသမားမ်ား ကူညီကာကြယ္ေရး အဖဲြ႔ ဖဲြ႔မည္


ျမန္မာျပည္တြင္း သတင္းသမားမ်ား ကူညီကာကြယ္ေရး အဖဲြ႔ ဖဲြ႔မည္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သတင္းဂ်ာနယ္အသီးသီးက သတင္းေထာက္ေတြကို အကာအကြယ္ အကူအညီေပးဖို႔ အဖဲြ႔တဖဲြ႔ကို ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ စာေပနဲ႔ စာနယ္ဇင္းအဖဲြ႔နဲ႔ သတင္းဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာေတြ စုစည္းၿပီး ဖဲြ႔စည္းႏိုင္ဖို႔ စတင္ လံုးပမ္းေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ စာေပသတင္းသမားေတြ အၾကား အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈေတြ တည္ေဆာက္လာႏိုင္မယ္ဆိုရင္ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပိုရလာႏိုင္တယ္လို႔ စာနယ္ဇင္းတာ၀န္ရိွသူအခ်ိဳ႕ ယူဆေပမဲ့ သတင္းစာနယ္ဇင္းသမားေတြကေတာ့ ဒီအဖဲြ႔ရဲ႕ လက္ေတြ႔ လုပ္ႏုိင္ေခ်ကိုပဲ သံသယနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ကိုသားညြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

သတင္းယူေနတဲ့သတင္းေထာက္ေတြကို အကူအညီ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ဖို႔ ဦးတည္ဖဲြ႔စည္းတဲ့ ဒီေကာ္မတီကိုေတာ့ Committee for Professional Conduct လို႔ အမည္ေပးထားပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ က်င့္၀တ္ဆိုင္ရာကို ထိန္းညိႇေပးမွာျဖစ္သလို တဘက္မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးသြားဖို႔လည္း ရည္ရြယ္ပါတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာေပနဲ႔စာနယ္ဇင္းအဖဲြ႔ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္သူ ကိုကို(စက္မႈတကၠသိုလ္) က ရွင္းျပပါတယ္။

“သတင္းမ်ားလိုက္ရာမွာ ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့အခက္အခဲေတြကို က်ေနာ္တို႔ ၀ိုင္း၀န္းကူညီေျဖရွင္းေပးဖို႔၊ အကယ္၍ သတင္းမ်ားရယူရမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တျခားေသာ အဲန္ဂ်ီအို ဒါမွမဟုတ္ တျခားေသာ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ၾကားထဲမွာ မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ နားလည္မႈလြဲမွားတာေတြ ျဖစ္ရင္လည္း ဒီေကာ္မတီအေနနဲ႔ ၀ိုင္း၀န္းၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လုိအပ္တာေတြ ညိႇႏိႈင္းေျဖရွင္းေပးဖို႔ပါ။”

အဲဒီေတာ့ ဒါက ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ႀကီးၾကပ္ၿပီး စီစဥ္တာဆိုေတာ့ တဘက္မွာ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ ခုနကေျပာတဲ့အခြင့္အလမ္းေတြ၊ အခြင့္အေရးေတြကို အကာအကြယ္ေပးမယ္ ဆိုေတာ့ နည္းနည္း conflict ျဖစ္မေနဘူးလား။ ဘယ္ေလာက္အထိ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္ပါ့မလဲ။ -

“ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန ပါေနတယ္လို႔ ေျပာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ independent ျဖစ္ပါ့မလားဆိုတာေတာ့ ေမးခြန္းေမးစရာ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဖြဲ႔ရမယ့္ကိစၥက သူ႔အရပ္နဲ႔သူ႔ဇာတ္ဆိုတဲ့သေဘာလည္း ျဖစ္တယ္ဗ်။ တခါတခါက်ရင္ ႏုိင္ငံတကာစံညႊန္းစံထားေတြနဲ႔ ခ်ိန္မယ္၊ အဲဒီ စံညႊန္းစံထားေတြနဲ႔က်မွပဲ က်ေနာ္တို႔ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ရႏိုင္ဖို႔က ေႏွာင့္ေႏွးသြားႏုိင္တယ္။ တဖက္ကလည္း အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမပါဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ တိုက္ရိုက္ အဖြဲ႔တခုကေန လံုး၀လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း တခုကေနၿပီးေတာ့ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ ေလာေလာဆယ္အေနအထားေတြမွာ ခက္ဦးမယ္ထင္ပါတယ္။”

ဒီေကာ္မတီကေနၿပီးေတာ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ တဦးခ်င္း လူမႈေရး၊ တျခား ရပိုင္ခြင့္ေတြကို ၀ိုင္း၀န္း ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ ဆိုေတာ့ တဖက္မွာ စာနယ္ဇင္းေလာကမွာျဖစ္ေနတဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္၊ ဆင္ဆာကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေရာ တစံုတရာ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းဖို႔ စဥ္းစားခ်က္ ရွိပါသလား။ -

“က်ေနာ္တို႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း လုပ္ယူရမယ့္ကိစၥတခုလို႔ ျမင္တယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲဒီဟာကို စလာ ကတည္းက က်ေနာ္တို႔က press freedom ကိစၥတို႔၊ censorship ကိစၥတို႔ဘာတို႔ဆိုတဲ့ ဟာေတြေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီလိုမ်ိဳး သြားေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးက ေပၚေပါက္လာဖို႔မလြယ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လုပ္လို႔ရသေလာက္ေလးနဲ႔ စလုပ္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈကိုလည္း ရဖို႔လိုတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ေပၚမွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္မယ့္ ဂ်ာနယ္ေလာကသားေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈလည္း လိုတယ္။ အဲဒီယံုၾကည္မႈ ႏွစ္ခုဟာ တကယ္ရလာၿပီဆိုရင္ ခုနကေျပာတဲ့ censorship ကိစၥတို႔၊ press freedom ကိစၥတို႔ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔က သိပ္ခက္ခဲလိမ့္မယ္ မထင္ဘူး။ တဦးနဲ႔တဦး တဖြဲ႔နဲ႔တဖြဲ႔ ယံုၾကည္ၾကဖို႔အတြက္ကို အရင္ဆုံး လုပ္ၾကရဦးမယ္။”

သတင္းေထာက္ေတြ အခြင့္အေရးနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ပိုရလာဖို႔ဆိုရင္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္နားလည္မႈရိွဖို႔ လိုတယ္လို႔ ကိုကို(စက္မႈတကၠသိုလ္) က ေျပာေပမဲ့ သတင္းသမားေတြကို တကယ္ပဲ ကူညီကာကြယ္ေပးႏိုင္မလား ဆိုတာကို သတင္းသမားေတြ စာနယ္ဇင္းသမား အေတာ္ မ်ားမ်ားကေတာ့ သံသယရိွေနဆဲပါ။ လက္ေတြ႔ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတာကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္းပါးေတြ ဆက္တိုက္ေရးလာတဲ့ ႐ုပ္ရွင္ ဒါ႐ိုက္တာခ်ိဳတူးေဇာ္က ေျပာပါတယ္။

“လုပ္ေပးခါမွပဲ လုပ္ေပးတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ လက္ခံရမွာပဲဗ်။ ေလာေလာဆယ္ အခု ကိုသားညႊန္႔ဦးနဲ႔ စကားေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္ အင္တာနက္သံုးမယ္ဗ်ာ။ က်ေနာ္ သံုးလို႔မရဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ့္ကို ေဖ့စ္ဘုက္ ပိတ္ထားတယ္။ က်ေနာ့္ရဲ႕ ေဖ့စ္ဘုက္ကို တိုက္ခိုက္ထားတာေပါ့။”

တျခား သတင္းေလာကသားေတြကေရာ အခုဖြဲ႔စည္းတဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုျမင္ၾကလဲခင္ဗ်။ -

“တခ်ိဳ႕လူေတြက ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္ေပးတာကိုပဲ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ဒါဟာ အရမ္းလုပ္ေပးတယ္လို႔ ျမင္တဲ့သူေတြ ရွိသလုိ တခ်ိဳ႕ က်ေနာ္တို႔ေပါ့ေနာ္ ဒီဘက္က က်ေနာ္တို႔လူေတြကေတာ့ ဒါက လုပ္ေပးတာမဟုတ္ဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ္တို႔ နဂိုကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ အခြင့္အေရးေလဗ်ာ။ ဘယ္သူကမွ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးကမွ က်ေနာ္တုိ႔ကို ပိတ္ပင္ပိုင္ခြင့္ကို မရွိတာဗ်။”

ဒါေပမဲ့ ခုနကေျပာသလုိေပါ့ သတင္းေထာက္ေတြအတြက္ တကယ္တမ္း ဘာမွ ရပ္တည္ေပးမယ့္ အဖြဲ႔အစည္း မရွိတာနဲ႔စာရင္ ဒီလိုအဖြဲ႔အစည္းေလးတရပ္ေပၚလာရင္ေရာ ပိုမေကာင္းလာႏိုင္ဘူးလား။ အဲဒီလိုေထာင့္ကေရာ ၾကည့္လို႔မရဘူးလား။ -

“အခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ သတင္းၾကည့္ေနရင္းနဲ႔ ေအာက္ကေန စာတမ္းေတြ ထိုးေနတယ္ဗ်ာ။ ျပည္သူ႔ အစိုးရတရပ္ ေပၚလာေတာ့မည္တို႔ဘာတို႔ေပါ့။ အဲဒီလိုမ်ိဳးဆိုရင္ ဒီသတင္းေထာက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဘာေတြထက္ကိုဗ်ာ၊ က်ေနာ္ ေျပာၿပီးၿပီပဲ ၁၉၄၈ ကေန ၁၉၆၉ ေလာက္ထိနဲ႔တူပါတယ္ဗ်ာ။ စာေပ စိစစ္ေရးတခုက လံုး၀မရွိခဲ့ဘူးဗ်။ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံထဲမွာ ျပည္သူ႔ဟစ္တိုင္တို႔လို ဟာမ်ိဳးကလည္း ရွိတယ္ဗ်။ လြတ္လပ္စြာ ေဟာေျပာပိုင္ခြင့္ဆိုတာလည္း ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခု တက္လာမယ့္အစိုးရသည္ ဖဆပလ ေလာက္ေတာင္မွ မေပးႏိုင္ရင္ ဒါကို ျပည္သူအစိုးရလို႔ ေခၚဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ ထင္တာပဲဗ်ာ။”

ဒီ အဖဲြ႔ျဖစ္ဖို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ စာေပနဲ႔စာနယ္ဇင္းအဖဲြ႔နဲ႔ သတင္းဂ်ာနယ္ေတြက သံုးပြင့္ဆိုင္ စီစဥ္ေနၾကတာ ျဖစ္ေပမဲ့ အဖဲြ႔ရဲ႕ တာ၀န္ရိွသူေတြ ေရြးျခယ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ သတင္းဂ်ာနယ္ဖက္က ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ပဲ အဓိကထားဖဲြ႔ဖို႔ သတင္းဂ်ာနယ္ဖက္က ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။ သတင္းဂ်ာနယ္ သမားေတြပဲ တာ၀န္ယူဖဲြ႔ဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြဖက္ကလည္း ခြင့္ျပဳထားၿပီျဖစ္တယ္လို႔ ဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္တဦးက ဗီြအိုေအကို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG