သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏိုဝင္ဘာ ေရြးေကာက္ ပြဲ ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား လိုလားခ်က္ မျပည္႔ႏိုင္


ေရြးေကာက္ပြဲ မဲေပးနည္း သရုပ္ျပေနသည့္ျပည္သူမ်ား (ေအာက္တိုဘာ ၁၈ ၊ ၂၀၁၀)

၂၀၁၅ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတုိင္းအတြက္ အေရးႀကီးေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားေတြ လိုလားတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြကို ျပည့္၀ေစမွာ မဟုတ္ပဲ၊ တိုင္းရင္းသားေတြ တန္းတူအခြင့္အေရးရဖို႔ ဆိုရင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးဖို႔နဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးဖို႔ စတဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို အဓိက လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုေနတယ္လို႔ ေဒသတြင္းမွာ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ စုစည္းထားတဲ့ Burma Partnership အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ သတင္း အျပည့္အစံု ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုရဲေခါင္က ေျပာျပပါမယ္။

ႏို၀င္ဘာလမွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရရဲ႕ ၄၀ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြက ဘယ္လိုျမင္သလဲ၊ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ တိုင္းရင္းသားေတြ အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါသလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Burma Partnership အဖြဲ႕က တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းၿပီး၊ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ရဳွေထာင့္ကေန သံုးသပ္ ေရးသားထားတဲ့ အစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ကို ေသာၾကာေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

Burma Partnership အဖြဲ႕ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္အရ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တုိင္း အတြက္ အေရးႀကီးေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားေတြ လိုလားတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြကို ျပည့္၀ေစမွာ မဟုတ္ပဲ၊ တိုင္းရင္းသားေတြ တန္းတူ အခြင့္အေရးရဖို႔ ဆိုရင္ ၂၀၀၈ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ကိုပါ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲမွ ျဖစ္မယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားေတြက ယူဆၾကတဲ့အေၾကာင္း Burma Partnership အဖြဲ႕က Alex Moodie က ေျပာပါတယ္။

”ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခ်င္း၊ ရွမ္း ရခိုင္ ကရင္၊ မြန္၊ ပအို႔၊ ကခ်င္ စတဲ့ တိုင္းရင္းသား ပါတီ၁၈ခုနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္း ၄၀ေက်ာ္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္ေတြ အရ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔ေတြဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တန္းတူ အခြင့္အေရး၊ ဖက္ဒရယ္ပံုစံ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္နဲ႔ ကိုယ့္ပိုင္ ျပဒါန္းခြင့္ေတြ လိုခ်င္တဲ့ေနရာမွာ အားလံုး တူညီတဲ့ သေဘာထားရွိၾကတာ ေတြ႔ၾကပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ျပည္နယ္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ တိုင္းရင္းသား လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိတဲ့ ကိစၥေတြကို ကိုယ္တိုင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီး၊ မူ၀ါဒေတြ အတည္ျပဳ ျပဒါန္းႏိုင္ေလာက္ေအာင္ လံုေလာက္တဲ့ အခြင့္အာဏာ မရွိပဲ၂၀၀၈ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ အခြင့္အာဏာ အားလံုး ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို ေပးအပ္ထားတယ္။ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး ေတြရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဟာ အနိမ့္ဆံုးအဆင့္မွာပဲ ရွိေနပါတယ္။ ဒါဟာ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူမႈအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ တန္းတူအခြင့္အေရးမရွိဘူးလို႔ ယူဆၾကတဲ့ အဓိကအခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒီအစီရင္ခံစာအရ တိုင္းရင္းသား အမ်ားစုဟာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို စိတ္မဝင္စားၾကသလို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္လည္း ႀကီးႀကီးမားမားမထားၾကေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းကေတာ့ ေဒသျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ရဲ႕ စား၀တ္ေနေရး လို ပိုအေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥေတြ မေျပလည္ေသးလို႔ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြထဲမွာဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ပါတီ (USDP) အေပၚ မယံုၾကည္မႈနဲ႔ သေဘာမေတြ႔မႈေတြ ရွိေနတာ ေတြ႔ရၿပီး၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) နဲ႔ ပတ္သက္လို႕ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး၊ တိုင္းရင္းသားေတြ အခြင့္အေရး ပိုရလာဖို႔ အမွန္တကယ္ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္မယ့္ ပါတီ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာကို ယံုၾကည္ စိတ္ခ်မႈမရွိၾကဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အလားတူပဲ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြအေပၚ ယံုၾကည္အားထားမႈ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရခဲ့ရင္ေတာင္မွ ထိေရာက္တဲ့ အေျပာင္း အလဲေတြ ျဖစ္လာဖို႔ လုပ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိမရွိ ဆိုတာအေပၚ မူတည္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာလို တိုင္းရင္းသားပါတီက အမတ္ေနရာအမ်ားစု အႏိုင္ရၿပီး ျပည္နယ္ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္မွ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ အခန္က႑က ႏိုင္ငံေရးမွာေရာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါ ၀င္ပါေနတာကို ေျပာင္းလဲႏိုင္မွာ မဟုတ္တဲ့ အခ်က္ကိုလည္း သိထားၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္အရ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ နဲ႔ ဖက္ဒရယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ေတြရရွိဖို႔ ဆိုရင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နဲ႔တင္ မလံုေလာက္ပဲ၊ ျမန္မာအစိုးရရ႕ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ အသားေပးတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ရွိေနတာရယ္၊ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြ နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ေက်ာ္ၾကာ စစ္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ စစ္တပ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ အလြန္အမင္းေနရာေပးထားတာရယ္ စတဲ့ အခ်က္ေတြကို အေၿခခံ အက်ဆံုးအေနနဲ႔ ေျပာင္းလဲဖို႔လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ တိုင္းရင္းသားေတြ တန္းတူအခြင့္အေရးရဖို႕ အဓိက အတားအဆီးျဖစ္ေန တဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခုကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ ဘယ္လိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္သင့္ဖို႕ တယ္ဆိုတာကိုလဲ Burma Partnership အဖြဲ႕က Alex Moodie ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

”တစ္ခုကေတာ့ ျမန္မာ စစ္တပ္ကို အရပ္ဖက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ထားရွိဖို႕နဲ႕ ဒုတိယ အခ်က္ကေတာ့ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးဖို႕ပါပဲ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ တိုင္းရင္းသားေတြ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိဖို႕ အတား အဆီးေတြျဖစ္ေန တဲ့ အခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိဖို႔ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ေတြကို လံုေလာက္တဲ့ အခြင့္အာဏာ ေပးအပ္သင့္ပါတယ္။”

Burma Partnership အဖြဲ႕ကို ေဒသတြင္းက ျမန္မာအေရးလွဳပ္ရွားေနတဲ့ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ စုစည္းၿပီး ညီညႊတ္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာခ်မွတ္ လွဳပ္ရွားဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ၂၀၀၆ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ Asia-Pacific Peoples’ Partnership on Burma (APPPB)အျဖစ္ ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG