သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိ၀င္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္ စည္း႐ုံးမႈေတြ စတင္ခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ကစလုိ႔ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈေတြမွာ တားဆီး ကန္႔သတ္မႈတခ်ဳိ႕နဲ႔ အတုိင္းအတာ တခုအထိ လြတ္လပ္မႈ ရွိေပမဲ့လည္း ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ရွိတာကုိ ေတြ႔ရတယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ Carter Center က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ကာတာစင္တာဟာ ႏုိင္ငံတကာက ေရြးေကာက္ပြဲေတြ တရားမွ်တမႈ ရွိ-မရွိ ဆုိတဲ့အေပၚ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္လည္း လြန္ခဲ့တဲ့ လအနဲငယ္ကတည္းက အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အဖြဲ႔တခု ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈေတြအတြင္း သူတုိ႔ေတြ႔ရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ပါတီအသီးသီးက ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ တုိင္ၾကားခ်က္ေတြကုိ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပဖုိ႔ ၁၀ ရက္အလုိ - ေအာက္တုိဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ Carter Center က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္တာပါ။

စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔က စတင္ခဲ့တဲ့ ရက္ ၆၀ ၾကာ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ စည္းရုံးမႈေတြမွာ အတုိင္းအတာတခုအထိ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး လြတ္လပ္မႈ ရွိေပမဲ့လည္း တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ရွိေနတာကုိ ေတြ႔ရတယ္လုိ႔ Carter Center ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအစီအစဥ္က ပူးတြဲညြန္ၾကားေရးမွဴး တဦးျဖစ္သူ Jonathan Stonestreet က ဗီြအုိေအကုိ ေျပာပါတယ္။

“စုိးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အရာတခုကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ လႈပ္ရွားႏုိင္မႈမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့ကိစၥပါ။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ၊ ကန္႔သတ္ ခ်ဳပ္ျခယ္တာေတြ ရွိေနတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ စစ္တပ္ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီ၀င္တခ်ဳိ႕ကုိ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ တုိက္ခုိက္တယ္ဆုိတဲ့ တုိင္ၾကားမႈေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ရရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလုံးကုိ ၿခံဳၾကည့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ သိသာ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာေတြ မျဖစ္ေစဘဲ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအေပၚ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကုိ မွ်တစြာ ကုိင္တြယ္ အသုံးျပဳတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။”

အတုိက္အခံ NLD ပါတီကုိ ေထာက္ခံသူေတြ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း သူတုိ႔ထံ တုိင္ၾကားတာေတြလည္း ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“သူတုိ႔ကုိ ေထာက္ခံသူေတြ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရတယ္ဆုိၿပီး NLD ပါတီက က်ေနာ္တုိ႔ကုိ ၅ ႀကိမ္ တုိင္ၾကားထားပါတယ္။ တျခား တုိက္ခုိက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆုိတာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားသိရပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ထံကုိ တရား၀င္ တုိင္ၾကားလာၾကတဲ့သူေတြထဲမွာ NLD ပါတီအျပင္ USDP - ျပည္ေထာင္စုႀကံခုိင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီလည္း ပါပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကုိ ခ်ဳိးေဖာက္တာေတြပါ၊ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းေတြက တားဆီး ပိတ္ပင္တာမ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။”

NLD ပါတီကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ ကုိကုိးကၽြန္းကုိ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရး သြားဖုိ႔ အခက္အခဲ ႀကံဳခဲ့ရတာနဲ႔ ၿပိဳင္ဘက္ ႀကံ႕ခုိင္ေရးပါတီကေတာ့ ကုိကုိးကၽြန္းမွာ မဲဆြယ္စည္းရုံးဖုိ႔ အခက္အခဲ မရွိခဲ့ဘူးဆုိတဲ့ကိစၥကုိလည္း Carter Center အေနနဲ႔ တရား၀င္မဟုတ္တဲ့ တုိင္ၾကားစာ ရရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း တဘက္မွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ၊ လူထုအေျချပဳ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား အမ်ဳိးသားေရးနဲ႔ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ ေဟာေျပာစည္းရုံးမႈေတြ ရွိလာမွာကုိ စုိးရိမ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အဲဒီလုိ ေဟာေျပာ စည္းရုံးမႈေတြရွိတာကုိ မေတြ႔ရေသးဘူးလုိ႔ Jonathan Stonestreet က ေျပာပါတယ္။ Carter Center ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ အစုိးရထံ အႀကံျပဳခ်က္တခ်ဳိ႕ တင္ျပထားတာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔လည္း Jonathan Stonestreet က အခုလုိ ေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အစုိးထံကုိ တင္ျပထားတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ထဲမွာေတာ့ - ပထမတခုကေတာ့ အြန္လုိင္းေပၚမွာ သေရာ္စာေတြ တင္ျပခဲ့လုိ႔ဆုိၿပီး ဖမ္းဆီးခံထားရသူ ၂ ဦး ျပန္လြတ္ေပးဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။ အဲဒီလုိ ဖမ္းဆီး ၊ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈေတြ ေနာင္မွာ မျဖစ္ရေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြလည္း လုပ္သင့္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ - ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက တုိင္ၾကားလာတာေတြကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ မဲဆြယ္ စည္းရုံးတဲ့ေနရာမွာ ဘာသာေရးကုိ အသုံးခ်တာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔၊ မဲေပးခြင့္ရွိသူေတြ စာရင္းကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ ထုတ္ျပန္ေပးဖုိ႔၊ မဲေပးခြင့္ရွိသူေတြရဲ႕ စာရင္းကုိ ျပဳစုတဲ့ေနရာမွာ နည္းပညာပုိင္းဆုိင္ရာ အခက္အခဲရွိတာနဲ႔ အဲဒီ အခက္အခဲကုိ ဘယ္လုိ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းေနတယ္ဆုိတာကုိ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔၊ မဲရုံမွဴးေတြအေနနဲ႔ ျပည္တြင္းက ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေတြ မလုပ္ေဆာင္ပဲ လြတ္လပ္စြာ လာေရာက္ ေလ့လာခြင့္ ေပးသင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။”

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပက ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြကုိ ဖိတ္ေခၚထားေပမဲ့ စစ္တပ္အတြင္းက မဲရုံေတြကုိ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြ ၀င္ေရာက္ခြင့္မေပးဘူးဆုိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ကုိ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ျပည္တြင္း ႀကိဳတင္မဲေပးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔၊ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ ႀကိဳတင္မဲေပးမႈေတြနဲ႔႔ပတ္သက္လုိ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြ သိရွိႏုိင္ေအာင္ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္တယ္လုိ႔လည္း Carter Center က ေျပာပါတယ္။ Carter Center က အခုထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္မွာ အခ်ိန္မွီ ျပင္ဆင္လုိ႔ရႏုိင္တဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္လုိ႔ Jonathan Stonestreet က ေျပာပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြကုိ ကာတာစင္တာ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံ တုိက္ရုိက္ အသိေပး အေၾကာင္းၾကားတာမ်ဳိး လုပ္ခြင့္မရွိေပမယ့္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ မၾကာခန ေတြ႔ဆုံေလ့ရွိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးဆုံးသြားတဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာလည္း သူတုိ႔အဖြဲ႔က ေတြ႔ရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ အျပည့္အစုံကုိ Carter Center အေနနဲ႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္သြားမယ္လုိ႔ Jonathan Stonestreet က ေျပာပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG