သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

COVID-19 ေၾကာင့္ စက္ရုံေတြပိတ္ရင္ နစ္နာေၾကးရဖုိ႔ အလုပ္သမားေတြ လုိလား


မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔တုန္းက ရန္ကုန္တြင္ အလုပ္သမားမ်ား ဆႏၵျပစဥ္

(Zawgyi/Unicode)

COVID-19 ကပ္ေရာဂါအၾကပ္အတည္းနဲ႔အတူ လူစုလူေ၀းေတြ အလုပ္ရံုေတြကို လူခဲြဖို႔လုပ္ေနရခ်ိန္မွာ၊ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းက စိုးရိမ္စရာအေျခအေနတရပ္ကတာ့ လူဦးေရ ၅ သိန္းေလာက္ရိွတဲ့ စက္မႈဇံုအလုပ္သမားေတြအေရးကိစၥျဖစ္ပါတယ္။

အလုပ္ေတြပိတ္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔အတြက္ ဥပေဒအရ ခံစားခြြင့္ အျပည့္အ၀ရရိွဖို႔ ေတာင္းဆိုေနသလို၊ အလုပ္ရွင္က အလုပ္ရံုပိတ္ၿပီး လစာမေပး ထြက္ေျပးသြားတာေၾကာင့္ အလုပ္သမားဆႏၵျပမႈေတြကလည္း ရန္ကုန္ဆင္ေျခဖံုးေတြမွာ ႀကံဳေနရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေဇာ္ထက္ စံုစမ္းေမးျမန္းထားပါတယ္။

COVID-19 ေရာဂါပိုး စိုးရိမ္ရတဲ႔အေျခအေနေၾကာင့္ အစိုးရရံုးဝန္ထမ္း၊ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေတြ ေနအိမ္ကေန အလုပ္လုပ္ေနရတဲ႔အခ်ိန္၊ ဧျပီလ တလ စက္ရံုပိတ္ၿပီး လစာခံစားခြင့္ေတြရဖို႔ အလုပ္သမားေတြဘက္က ေတာင္းဆိုမႈေတြရိွေနပါတယ္။ အစိုး၊ အလုပ္ရွင္ ထပ္ျပီးညွိႏႈိင္းလို႔ မေျပလည္ဘူးဆိုရင္ ေတာင္းဆိုမႈေတြက ဒီထက္ပိုျပီးက်ယ္ျပန္႔လာႏိုင္တယ္လို႔ အလုပ္သမားသမဂၢေတြက ေျပာပါတယ္။

အလုပ္သမားဥပေဒအရဆိုရင္ ဒီလိုပိတ္တဲ႔အခါမွာ အလုပ္သမားေတြက မူရင္းလုပ္ခလစာရဲ႕ ပမာဏ တစံုတရာကို အစိုးရလူမ ႈဖူလံုေၾကးအျဖစ္ရရိွမွာျဖစ္ၿပီး၊ အလုပ္ရွင္ဘက္ကေတာ့ က်န္ပမာဏကို ေထာက္ပံ့ေပးရမွာပါ။ ဒီအတြက္လည္း အလုပ္သမားေတြဘက္က အလုပ္ရွင္ေတြကို ညိႈႏိႈင္းေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္ကေရာ အစိုးရဘက္ကပါ စက္ရံုေတြပိတ္ဖို႔ လိုလားဟန္မျပေသးပါဘူး။

ေရာဂါပိုးကူးစက္ပ်ံႏွံ႔ လာမွာစိုးတာေၾကာင့္ အျခားအလုပ္ခြင္ေတြနည္းတူ၊ စက္ရံုေတြကို ဧၿပီလတလ ပိတ္ေပးဖို႔နဲ႔ အဲဒီကာလအတြင္း သူတို႔ခံစားခြင့္ေတြ အျပည့္အ၀ရရိွဖို႔ အလုပ္သမားေတြက ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ အစိုးရဘက္က စက္ရံုေတြပိတ္ဖို႔ တရား၀င္ေၾကညာခ်က္မ်ိဳးထြက္ေစဖို႔ အလုပ္သမားေတြဘက္က လိုလားေနပါတယ္။

“ တကယ္လို႔ ဒီေၾကညာခ်က္ေတြ ထြက္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ႔ ဒါေတြက ျပီးသြားမွာပါ။ မထြက္လာဘူး ဆုိရင္ေတာ႔ ပိုျပီးေတာ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖစ္လာႏို္င္တဲ႔ အေနအထားေတာ႔ ရွိတာေပါ႔။ အခု က်န္းမာေရးေၾကာင့္ ပိတ္ရမယ္္ဆိုရင္ လူမႈဖူလံုေရး ရန္ပံုေငြထဲက ၆၀% ေပးဖို႔ဆိုတာ သေဘာထား ရွိျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္က ဒီဟာကို သူတို႔ဘက္က၊ ပံုမွန္အေျခအေနမွာ ဆိုရင္ေတာင္ ေပးရမယ့္ တာဝန္ရွိတယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အလုပ္သမားေတြကို ဧျပီလတလစာအတြက္ တိုက္တိုက္တြန္းတြန္း ေျပာေနတာျဖစ္ပါတယ္၊ ျဖစ္လာမယ္လို႔ ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ CTUM ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္နဲ႔ ျမန္မာႏို္င္ငံ ကုန္ထုတ္ႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ အလုပ္သမားမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚခိုင္ဇာေအာင္ ေျပာသြားတာပါ။

မတ္လ ၂၅ရက္ ေနျပည္ေတာ္မွာ အစိုးရ၊ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား သံုးပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲမွာ စက္ရံုေတြယာယီပိတ္ျပီး အလုပ္သမားေတြရဲ႕ ‘ အိမ္မွာေန ခြင့္’ ကို အေရးၾကီးကိစၥ အေနနဲ႔ သတ္မွတ္ေပးဖို႔ အလုပ္သမားသမဂၢေတြက ေတာင္းဆိုခဲ႔ပါတယ္။

စက္ရံုေတြပိတ္တဲ႔ကိစၥဟာ အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမား ႏွစ္ဘက္ ညွိႏႈိင္းမႈ အေပၚမွာပဲ မူတည္ေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဝန္ၾကီးဌာန၊ အလုပ္သမားေရးရာဆိုင္ရာ အျမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးမ်ိဳးေအာင္က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

ဒီေဆြးေႏြးပြဲဟာ အေျဖတစံုတရာ မရဘဲ ၿပီးဆံုးသြာတယ္လို႔ အလုပ္သမားေတြဘက္က ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ အျမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးမ်ိဳးေအာင္ကေတာ႔ စက္ရံုေတြ ပိတ္ဖုိ႔၊ မပိတ္ဖို႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ အလုပ္ရွင္ေတြက တခ်ိဳ႕က ကုန္ၾကမ္းေတြလည္း ရွိေသးတယ္ေပါ႔၊ ေျပာခ်င္တာက အလုပ္ရွင္က ပိတ္ခ်င္တဲ႔သူကေတာ႔ ခံစားခြင့္ေတြေပးျပီး ပိတ္ေနၾကျပီ။ ကုန္ၾကမ္းရွိတဲ႔သူေတြကေတာ႔ လည္မယ္ေပါ႔။ အလုပ္သမားေတြကေတာ႔ ပိတ္ေပးဖို႔ Lock down လိုဟာမ်ိဳးေတြလုပ္ေပးဖို႔ ဟာမ်ိဳးေတြ ပါတာေပါ႔။ အဲဒါကေတာ႔ ေနာက္ဆံုးေတာ႔ အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမားညွိပါ။ တခ်ိဳ႕က အလုပ္ရွင္ေတြက်ေတာ႔ stay home leave လိုဟာမ်ိဳး ဥပေဒအရ with pay ေခၚတာေပါ႔ လုပ္ခလစာနဲ႔ေပးၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕အလုပ္ရွင္ေတြက် partial တဝက္ႏႈန္း ေပးလို႔ရမလား ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္က လူမႈဖူလံုေၾကးတို႔ ဘာတို႔ အလုပ္သမားဝန္ၾကီးဌာနက ဘာကူညီမလဲ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးၾကေသးေတာ႔ ေနာက္ဆံုးအခ်ဳပ္ကေတာ႔ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား ညွိႏႈိင္းလိုက္ပါ။ သူတို႔အခ်င္းခ်င္း ညွိတဲ႔အေပၚမွာ အခရာက်တယ္။”

COVID-19 ေရာဂါေၾကာင့္ ျပည္တြင္းက ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြလည္း ထိခိုက္ခဲ႔ျပီး ကုန္ၾကမ္းျပတ္လပ္ခဲ႔လို႔ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံု ၁၅ခုေလာက္ အျပီးရပ္နားသြားရပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာပဲ လုပ္သားေလ်ွာ့ခ်တတာမ်ိဳး တရားမဝင္ပိတ္သိမ္းတဲ႔ စက္ရံုမ်ိဳးေတြလည္းရွိေနျပီး၊စက္ရံုကိုပိတ္ လစာလည္း မေပးပဲ ေရွာင္ေျပးသြားတဲ့ စက္ရံုပိုင္ရွင္ေတြလည္း ရိွေနပါတယ္။ ဒီေန႔မွာပဲ အဲလိုအထည္ခ်ဳပ္စက္ရံု ၂ခုက ဝန္ထမ္းေတြဟာ လစာမေပးဘဲ ထြက္ေျပးသြားတဲ႔ စက္ရံုပိုင္ရွင္ကိစၥကိုေျဖရွင္းေပးဖို႔ ရန္ကုန္တိုင္းအစိုရရံုးေရွ႕သြားၿပီး ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.................

COVID-19 ကြောင့် စက်ရုံတွေပိတ်ရင် နစ်နာကြေးရဖို့ အလုပ်သမားတွေ လိုလား

(Unicode)

COVID-19 ကပ်ရောဂါအကြပ်အတည်းနဲ့အတူ လူစုလူဝေးတွေ အလုပ်ရုံတွေကို လူခွဲဖို့လုပ်နေရချိန်မှာ၊ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းက စိုးရိမ်စရာအခြေအနေတရပ်ကတာ့ လူဦးရေ ၅ သိန်းလောက်ရှိတဲ့ စက်မှုဇုံအလုပ်သမားတွေအရေးကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်တွေပိတ်မယ်ဆိုရင် သူတို့အတွက် ဥပဒေအရ ခံစားခွင့် အပြည့်အဝရရှိဖို့ တောင်းဆိုနေသလို၊ အလုပ်ရှင်က အလုပ်ရုံပိတ်ပြီး လစာမပေး ထွက်ပြေးသွားတာကြောင့် အလုပ်သမားဆန္ဒပြမှုတွေကလည်း ရန်ကုန်ဆင်ခြေဖုံးတွေမှာ ကြုံနေရပါတယ်။ ဒီအကြောင်းကိုဇော်ထက် စုံစမ်းမေးမြန်းထားပါတယ်။

COVID-19 ရောဂါပိုး စိုးရိမ်ရတဲ့အခြေအနေကြောင့် အစိုးရရုံးဝန်ထမ်း၊ ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းတွေ နေအိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်နေရတဲ့အချိန်၊ ဧပြီလ တလ စက်ရုံပိတ်ပြီး လစာခံစားခွင့်တွေရဖို့ အလုပ်သမားတွေဘက်က တောင်းဆိုမှုတွေရှိနေပါတယ်။ အစိုး၊ အလုပ်ရှင် ထပ်ပြီးညှိနှိုင်းလို့ မပြေလည်ဘူးဆိုရင် တောင်းဆိုမှုတွေက ဒီထက်ပိုပြီးကျယ်ပြန့်လာနိုင်တယ်လို့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေက ပြောပါတယ်။

အလုပ်သမားဥပဒေအရဆိုရင် ဒီလိုပိတ်တဲ့အခါမှာ အလုပ်သမားတွေက မူရင်းလုပ်ခလစာရဲ့ ပမာဏ တစုံတရာကို အစိုးရလူမ ှုဖူလုံကြေးအဖြစ်ရရှိမှာဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်ရှင်ဘက်ကတော့ ကျန်ပမာဏကို ထောက်ပံ့ပေးရမှာပါ။ ဒီအတွက်လည်း အလုပ်သမားတွေဘက်က အလုပ်ရှင်တွေကို ညှိုနှိုင်းနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလုပ်ရှင်တွေဘက်ကရော အစိုးရဘက်ကပါ စက်ရုံတွေပိတ်ဖို့ လိုလားဟန်မပြသေးပါဘူး။

ရောဂါပိုးကူးစက်ပျံနှံ့ လာမှာစိုးတာကြောင့် အခြားအလုပ်ခွင်တွေနည်းတူ၊ စက်ရုံတွေကို ဧပြီလတလ ပိတ်ပေးဖို့နဲ့ အဲဒီကာလအတွင်း သူတို့ခံစားခွင့်တွေ အပြည့်အဝရရှိဖို့ အလုပ်သမားတွေက မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဒီအတွက် အစိုးရဘက်က စက်ရုံတွေပိတ်ဖို့ တရားဝင်ကြေညာချက်မျိုးထွက်စေဖို့ အလုပ်သမားတွေဘက်က လိုလားနေပါတယ်။

“ တကယ်လို့ ဒီကြေညာချက်တွေ ထွက်လာတယ်ဆိုရင်တော့ ဒါတွေက ပြီးသွားမှာပါ။ မထွက်လာဘူး ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးတော့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အနေအထားတော့ ရှိတာပေါ့။ အခု ကျန်းမာရေးကြောင့် ပိတ်ရမယ်ဆိုရင် လူမှုဖူလုံရေး ရန်ပုံငွေထဲက ၆၀% ပေးဖို့ဆိုတာ သဘောထား ရှိပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်ရှင်က ဒီဟာကို သူတို့ဘက်က၊ ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ဆိုရင်တောင် ပေးရမယ့် တာဝန်ရှိတယ်လေ။ ဒါကြောင့်မို့ အလုပ်သမားတွေကို ဧပြီလတလစာအတွက် တိုက်တိုက်တွန်းတွန်း ပြောနေတာဖြစ်ပါတယ်၊ ဖြစ်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။”

မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ် CTUM ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်ထုတ်နှင့် စက်မှုလက်မှု အလုပ်သမားများ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်ခိုင်ဇာအောင် ပြောသွားတာပါ။

မတ်လ ၂၅ရက် နေပြည်တော်မှာ အစိုးရ၊ အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်သမား သုံးပွင့်ဆိုင်ဆွေးနွေးပွဲမှာ စက်ရုံတွေယာယီပိတ်ပြီး အလုပ်သမားတွေရဲ့ ‘ အိမ်မှာနေ ခွင့်’ ကို အရေးကြီးကိစ္စ အနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေက တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

စက်ရုံတွေပိတ်တဲ့ကိစ္စဟာ အလုပ်ရှင်နဲ့ အလုပ်သမား နှစ်ဘက် ညှိနှိုင်းမှု အပေါ်မှာပဲ မူတည်ကြောင်း အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ အလုပ်သမားရေးရာဆိုင်ရာ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးမျိုးအောင်က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

ဒီဆွေးနွေးပွဲဟာ အဖြေတစုံတရာ မရဘဲ ပြီးဆုံးသွာတယ်လို့ အလုပ်သမားတွေဘက်က ဝေဖန်ကြပါတယ်။ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးမျိုးအောင်ကတော့ စက်ရုံတွေ ပိတ်ဖို့၊ မပိတ်ဖို့နဲ့ ပတ်သက်လို့ အခုလိုပြောပါတယ်။

“ အလုပ်ရှင်တွေက တချို့က ကုန်ကြမ်းတွေလည်း ရှိသေးတယ်ပေါ့၊ ပြောချင်တာက အလုပ်ရှင်က ပိတ်ချင်တဲ့သူကတော့ ခံစားခွင့်တွေပေးပြီး ပိတ်နေကြပြီ။ ကုန်ကြမ်းရှိတဲ့သူတွေကတော့ လည်မယ်ပေါ့။ အလုပ်သမားတွေကတော့ ပိတ်ပေးဖို့ Lock down လိုဟာမျိုးတွေလုပ်ပေးဖို့ ဟာမျိုးတွေ ပါတာပေါ့။ အဲဒါကတော့ နောက်ဆုံးတော့ အလုပ်ရှင်နဲ့ အလုပ်သမားညှိပါ။ တချို့က အလုပ်ရှင်တွေကျတော့ stay home leave လိုဟာမျိုး ဥပဒေအရ with pay ခေါ်တာပေါ့ လုပ်ခလစာနဲ့ပေးကြတယ်။ တချို့အလုပ်ရှင်တွေကျ partial တဝက်နှုန်း ပေးလို့ရမလား ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း နိုင်ငံတော်က လူမှုဖူလုံကြေးတို့ ဘာတို့ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ဘာကူညီမလဲ ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးကြသေးတော့ နောက်ဆုံးအချုပ်ကတော့ အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်သမား ညှိနှိုင်းလိုက်ပါ။ သူတို့အချင်းချင်း ညှိတဲ့အပေါ်မှာ အခရာကျတယ်။”

COVID-19 ရောဂါကြောင့် ပြည်တွင်းက ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေလည်း ထိခိုက်ခဲ့ပြီး ကုန်ကြမ်းပြတ်လပ်ခဲ့လို့ အထည်ချုပ်စက်ရုံ ၁၅ခုလောက် အပြီးရပ်နားသွားရပါတယ်။

ဒီအချိန်မှာပဲ လုပ်သားလျှော့ချတတာမျိုး တရားမဝင်ပိတ်သိမ်းတဲ့ စက်ရုံမျိုးတွေလည်းရှိနေပြီး၊စက်ရုံကိုပိတ် လစာလည်း မပေးပဲ ရှောင်ပြေးသွားတဲ့ စက်ရုံပိုင်ရှင်တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီနေ့မှာပဲ အဲလိုအထည်ချုပ်စက်ရုံ ၂ခုက ဝန်ထမ်းတွေဟာ လစာမပေးဘဲ ထွက်ပြေးသွားတဲ့ စက်ရုံပိုင်ရှင်ကိစ္စကိုဖြေရှင်းပေးဖို့ ရန်ကုန်တိုင်းအစိုရရုံးရှေ့သွားပြီး တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။

XS
SM
MD
LG