သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ျမန္မာျပည္မွာ လက္နက္္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားတဲ့ေဒသေတြကို Asia Foundation သုေတသီအဖြဲ႔က ၂၀၁၆ မွာ စစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလမွာ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ (၁၄) ခု အနက္ (၁၁) ခုမွာ လက္နက္ကိုင္ လႈပ္ရွားမႈရွိေၾကာင္း The Contested Areas of Myanmar ဆိုတဲ့ စာမ်က္ႏွာ (၁၄၀) အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၿမိဳ ႔နယ္ေပါင္း (၃၃၀) အနက္ (၁၁၈) ခုမွာ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္တဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ရွိေနပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ဆိုရင္ ေနျပည္ေတာ္လို၊ ရန္ကုန္လို ေနရာမ်ဳိးနဲ႔ ကီလိုမီတာ တစ္ရာေလာက္သာ ကြာေဝးတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေပါင္း (၂၀) ေက်ာ္ ရွိတဲ့အနက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲဖို႔ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးထားတာက (၈) ဖြဲ႔ ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးလို႔ တိုးတက္မႈ ရွိေပမယ့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနဆဲမို႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္မႈကို ခက္ခဲေစပါတယ္။ အစီရင္ခံစာကို ႏွစ္ပိုင္းခြဲ တင္ျပထားပါတယ္။ အပိုင္း (၁) မွာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ အေျခအေနကို သံုးသပ္ၿပီး မျဖစ္ပြားတဲ့ေဒသေတြရဲ ႔ လူမႈစီးပြားေရး အေျခအေန ကြာျခားပံုနဲ႔ ႏုိင္ငံျခား အကူအညီအေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။ အပိုင္း (၂) မွာ ႏိုင္ငံျခားကူညီေထာက္ပံ့မႈရဲ ႔ အက်ဳိးသက္ေရာက္ပံုကို ရွင္းျပထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေဒသအေၾကာင္း အစီရင္ခံစာကို VOA က ႏွစ္ပိုင္းခြဲၿပီး တင္ျပပါမယ္။ လြတ္လပ္ေရးရစဥ္က စခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ အခုထိ အရွိန္မေသေသးပါဘူး။ ၿမိဳ ႔နယ္ (၁၀၀) ေက်ာ္က လူဦးေရ (၁၂) သန္းေက်ာ္ဟာ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ကို ခံေနရတုန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅-၁၆ မွာ ၿမိဳ ႔နယ္ (၆၃) ခုမွာ တုိက္ပြဲ (၁၀၀၀) ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ရွမ္းနဲ႔ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ တသိန္းနီးပါး ရွိပါတယ္။ ေသဆံုးသူ (၆၀၀) နဲ႔ ဒဏ္ရာရသူ (၇၀၀) ေက်ာ္ရွိၿပီး တဝက္နီးပါးဟာ အရပ္သားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရတပ္မွာ အင္အား ႏွစ္သိန္းခြဲကေန သံုးသိန္းအထိ ရွိႏိုင္ၿပီး၊ အင္အား ငါးေထာင္ေက်ာ္တဲ့ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔က ငါးဖြဲ႔ ရွိပါတယ္။ အစိုးရတပ္ လက္ေအာက္ခံ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ (၂၃) ဖြဲ႔နဲ႔ ျပည္သူ႔စစ္ (၁၅) ဖြဲ႔ကိုေတာ့ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ မသတ္မွတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္ေရးအရ အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာခဲ့တဲ့ အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အၾကား ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ႏုိင္ဖို႔ အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။ စစ္ေရးမလုပ္ရင္ တျပည္လံုး ထိန္းမႏုိင္သိမ္းမရ ျဖစ္ကုန္မယ္လို႔ စစ္တပ္က ယူဆပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ဘက္ကလည္း အစိုးရတပ္ရဲ ႔ ဖိႏိွပ္မႈနဲ႔ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ခ်ဳပ္မႈကိုိ ဆန္႔က်င္တာဟာ မွန္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြဟာ သူတုိ႔ ႀကီးစိုးရာေဒသကို ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး စင္ၿပိဳင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ တည္ေထာင္ပါတယ္။ အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ဟာ မိမိ ခ်ဳပ္ကိုင္ရာေဒသက သဘာဝသယံဇာတကိုလည္း အသံုးျပဳပါတယ္။ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကိုသာ အဓိက ထားၾကပါတယ္။ အစိုးရက ဖြဲ႔ထားတဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္နဲ႔ ျပည္သူ႔စစ္ဟာလည္း ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကိုသာ အာရံုျပဳပါတယ္။

ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးၿပီး အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ နယ္နမိတ္ မသတ္မွတ္ဘဲ နားလည္မႈနဲ႔ သြားလာလႈပ္ရွားၾကပါတယ္။ အေရွ ႔ေတာင္ပိုင္းေဒသမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ရဲ ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ရၿပီးမွ အစိုးရလုပ္ငန္းကို လုပ္ႏုိင္တာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ အစိုးရေက်ာင္းရွိသလို၊ တုိင္းရင္းသားေက်ာင္းလည္း ရွိပါတယ္။ အစိုးရကို ေျမခြန္ေဆာင္ရသလို၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ကိုလည္း ဆက္ေၾကးေပးရတာမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။ နယ္စပ္နဲ႔ နီးေလေလ ဗဟိုအစိုးရရဲ ႔ ထိေရာက္မႈ အားနည္းေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရး နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဟာ အျပန္အလွန္ အမီွျပဳေနတယ္ဆိုၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းကို နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီးဌာနက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ေဒသမွာ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအထူးစီမံကိန္း (၂၄) ခုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအေကာင္အထည္ေဖာ္ရံုနဲ႔ ေရရွည္ခံမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရႏိုင္တာ ထင္ရွားပါတယ္။ စီးပြားေရး အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ၊ တင္းမာမႈေတြ မ်ားလာၿပီး ပဋိပကၡ ပိုျဖစ္တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္း မရွိတဲ့ အေျခအေန ေရာက္ေနပါတယ္။ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ အေပၚစီးရတာမ်ဳိး ရွိလာေပမယ့္ ပဋိပကၡကို အဆံုးသတ္ၿပီး နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္း ကန္ထရိုက္ ရရွိေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း ရရွိေရးအတြက္ ပဋိပကၡ ျဖစ္လာပါတယ္။ အစိုးရတပ္ကလည္း ပိုၿပီးေတာ့ စီးပြားရွာလာပါတယ္။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ေနတုန္း ပဋိပကၡ ျပန္ျဖစ္တဲ့ေနရာေတြ ရွိလာပါတယ္။ အစိုးရတပ္ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သြားတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြထဲမွာလည္း ပဋိပကၡ ရွိလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတာဟာ အညံ့ခံတာနဲ႔အတူတူျဖစ္ၿပီး ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဆိုတာ ဗဟိုအစိုးရရဲ ႔ ကိုယ္က်ဳိးရွာလုပ္ငန္းသာ ျဖစ္္တယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တခ်ဳိ ႔က ယူဆလာၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူမယ့္ အစိုးရအစီအစဥ္ကို အယံုအၾကည္မရွိတဲ့ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြရွိေၾကာင္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ ေဒသမ်ား (၁) မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ေရွ ႔အပတ္ အပိုင္း (၂) မွာ ႏုိင္ငံျခားအကူအညီအေၾကာင္း တင္ျပသြားပါမယ္။

XS
SM
MD
LG