သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


အာဆီယံကိုယ္စားျပဳၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအေရးမွာ ဦးေဆာင္ပါဝင္ဖုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က မႏွစ္က ေမတၱာရပ္ခံဖူးပါတယ္။ NLD အစိုးရဖြဲ႔ၿပီး ႏွစ္လအၾကာ ျမန္မာျပည္ကိုလာရင္း ပန္ၾကားသြားတာျဖစ္လို႔ NLD အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ေထာက္ခံသူေတြအတြက္ စိတ္ၾကည္ႏူးစရာ ျဖစ္ရပါတယ္။ ေနာက္မၾကာပါဘူး၊ လာအိုႏုိင္ငံ ဗီရန္ရွင္းၿမိဳ ႔ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံဖုိရိမ္ (ASEAN Forum) မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို “ရာသက္ပန္ အာဆီယံဆု” ခ်ီးျမွင့္ျပန္ပါတယ္။ မေလးရွားအေျခစိုက္ Asian Strategy and Leadership Institute ပုဂၢလိကအဖြဲ႔က ခ်ီးျမွင့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔အတူ “ရာသက္ပန္ အာဆီယံဆု” ခ်ီးျမွင့္ခံရသူကေတာ့ ကေမာၻဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္ နဲ႔ မေလးရွား ဒုဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚစုကိုယ္စား ဝန္ႀကီးေဒါက္တာသန္းျမင့္က ဆုကို လက္ခံရယူပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီအေရးမွာ အစဥ္အလာႀကီးမားတဲ့ ေဒၚစုကို အာဆီယံေခါင္းေဆာင္လုပ္ဖို႔ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာၾကားၿပီ မၾကာမီမွာ အာဏာရွင္ဟြန္ဆန္နဲ႔ မထင္ရွားတဲ့ မေလးရွား ဒုဝန္ႀကီးနဲ႔အတူ “ရာသက္ပန္အာဆီယံဆု” ခ်ီးျမွင့္တဲ့ မေလးရွား ပုဂၢလိအဖြဲ႔ရဲ ႔ အျပဳအမႈကို မေက်နပ္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

အာဆီယံအတြက္ ဘာမွမလုပ္ရေသးခင္မွာ “ရာသက္ပန္ဆု” ခ်ီးျမွင့္ခံရတာဟာ ျပည္သူ႔အစိုးရကို ေထာက္ခံႀကိဳဆိုၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ သက္ဆိုးရွည္တာကို ဆန္႔က်င္တဲ့သေဘာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဆီယံအသင္းထဲ ေရာက္သြားရင္ အာဆီယံ ပံုစံအတိုင္း အစည္းအေဝးေပါင္းေထာင္ခ်ီ က်င္းပေနရတာနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္တာမ်ားပါတယ္။ “ျပည္တြင္းေရးမွာ မစြက္ဖက္ေရး” ဆိုတဲ့ မူအရ ကိုယ္မႀကိဳက္တဲ့ကိစၥကို ေဘးဖယ္ထားတာဟာ အာဆီယံ ဓေလ့ပါ။ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားက အာဆီယံ အေရးလို႔ ယူဆထားတဲ့ ရခိုင္ရိုဟင္ဂ်ာ ျပႆနာေတာင္ အာဆီယံ ထပ္သီးအစည္းအေဝးပြဲမွာ ေခါင္းေထာင္ႏုိင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဆီယံဝန္ႀကီးမ်ား အစည္းအေဝးမွာ အားလံုးသေဘာတူမွ ဆံုးျဖတ္ႏုိင္တာမို႔ ဥကၠ႒ အခန္းက႑ဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။ အာဆီယံဥကၠ႒ရဲ ႔ အစီအစဥ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို စာေရးၿပီး ေဖာ္ျပတာ မဟုတ္လို႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရဟာ ရုိဟင္ဂ်ာကိစၥကို ေဘးဖယ္ထားႏိုင္္ခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚစု ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ျဖစ္လာေတာ့ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြ ဝိုင္းဝန္းတိုက္တြန္းလို႔ ဒီဇင္ဘာ (၁၉) ရက္မွာ အစည္းအေဝး က်င္းပဖုိ႔ သေဘာတူပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ား အလြတ္ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခအေနကို ေဒၚစု က ရွင္းပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရ လုပ္ပံုဟာ ေႏွးေကြးေၾကာင္း မေလးရွားဝန္ႀကီးက ေဝဖန္ၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူအဖြဲ႔ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခိုင္းဖို႔ အႀကံေပးပါတယ္။ ေဒၚစုကလည္း ရလဒ္ေကာင္းရရွိဖို႔အတြက္ အခ်ိန္ယူရေၾကာင္း ေျဖပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ စားသံုးကုန္ပစၥည္း တင္ေဆာင္တဲ့ မေလးရွား ေထာက္ပံ့ေရးသေဘၤာကို လာခြင့္ျပဳပါတယ္။ မေလးရွား ေထာက္ပံ့ေရးပစၥည္းကို ျမန္မာဘက္မွာေရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာေရာ ျဖန္႔ေဝပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပႆနာဟာ ဗမာစစ္အစိုးရေခတ္မွာ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေပၚေပါက္ခဲ့ေပမယ့္ အာဆီယံအသင္းဟာ ေဝဖန္ရႈတ္ခ်တာမ်ဳိး မလုပ္ပါဘူး။ အခုမွ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ေရးႀကီးခြင္က်ယ္လုပ္လာလို႔ အလြတ္သေဘာနဲ႔ ေဆြးေႏြးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပႆနာကိုင္တြယ္ပံုဟာ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကထက္ ပိုမိုေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာေပမယ့္ အႏွစ္သာရကေတာ့ အတူတူ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး ပထဝီ မေျပာင္းသလို၊ ႏုိင္ငံျခားေရးလမ္းစဥ္လည္း မေျပာင္းႏုိင္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ မနီလာမွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံမွာ ေဒၚစုဟာ အင္ဒိုနီးရွားသမၼတနဲ႔ အလြတ္ေတြ႔ဆံုၿပီး ရခိုင္ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥကို နာရီဝက္ေလာက္ ေဆြးေႏြးေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဟာ ဒီကိစၥကို စိုက္လိုက္မတ္တတ္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေဒၚစု ရွင္းျပတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။

ဧၿပီလေႏွာင္းပိုင္း က်င္းပတဲ့ မနီလာ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံမွာ ရခုိင္ရိုဟင္ဂ်ာ ျပႆနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေနျပန္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ညီလာခံအၿပီး ထုတ္ျပန္တဲ့ အာဆီယံဥကၠ႒ရဲ ႔ (၂၅) မ်က္ႏွာ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဒသဆိုင္ရာ ျပႆနာကို ေဖာ္ျပေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥကိုေတာ့ ခ်န္လွပ္ထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥကို ေဒသဆိုင္ရာ ျပႆနာအျဖစ္ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားက ယူဆၾကေပမယ့္ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံက အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိတ္သုဥ္းေနၿပီလို႔ Human Rights Watch အဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပႆနာမွာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee နဲ႔ NLD အစိုးရတို႔ သေဘာထားကြဲလြဲေနပါတယ္။ အရင္ အစိုးရေဟာင္း သံုးသြားခဲ့တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာေတြကိုပဲ NLD အစိုးရက ဆက္သံုးေနလို႔ စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔ Yanghee Lee က ဆိုပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာကို စစ္တပ္က ကိုင္ထားတာမို႔ ရခိုင္ကိစၥမွာ စစ္တပ္နဲ႔ NLD သေဘာထားခ်င္း တူသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ ႔ ဦးတည္ခ်က္ကို ပ်က္ျပားေစမယ့္ ႏိုင္ငံျခားေရးလမ္းစဥ္မ်ဳိးကို စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေဝဖန္သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG