သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အီဂ်စ္အေျခအေန အေမရိကန္ အစိုးရ စိုးရိမ္တႀကီး ေစာင့္ၾကည့္

  • Dan Robinson
  • Michael Burmese

အီဂ်စ္အေျခအေန အေမရိကန္ အစိုးရ စိုးရိမ္တႀကီး ေစာင့္ၾကည့္

ရက္သီတင္းပတ္ တပတ္နီးပါးၾကာ လူထုဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံ အေျခအေနကို အေမရိကန္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barack Obama) နဲ႔ သမၼတ အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ေတြက အနီးကပ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနပါတယ္။ အီဂ်စ္အစိုးရ အေနနဲ႕လည္း ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ လိုအပ္မယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton) ကလည္း တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ဒန္ ေရာ္ဘင္စင္ (Dan Robinson) နဲ႔ မုိက္ကယ္ ဘုိးမန္း (Michael Bowman) တို႔က အီဂ်စ္ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ တုံ႔ျပန္မႈေတြကို သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံ ကိုင္႐ိုၿမိဳ႕နဲ႔ အျခားၿမိဳ႕ႀကီးေတြက လူထုဆႏၵျပပဲြ အေျခအေနေတြကို ႐ုပ္ျမင္သံၾကား လႊင့္ထုတ္ခ်က္ေတြ၊ အင္တာနက္ေတြကေန တကမၻာလံုး အခ်ိန္နဲ႔အမွ် လႊင့္ထုတ္ေနခ်ိန္မွာပဲ သမၼတ အိုဘားမားကလည္း ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြကို အေသးစိတ္ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ သမၼတ အိုဘားမားဟာ အီဂ်စ္က ေနာက္ဆံုးျဖစ္ထြန္းမႈ အေျခအေနေတြကို အဆက္မျပတ္ သတင္းရရိွေနတယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ အရာရိွတဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ စေနေန႔တုန္းကလိုေတာ့ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖဲြ႕၀င္ေတြနဲ႔ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ စည္းေ၀းတာမ်ဳိး တနဂၤေႏြေန႔မွာ မလုပ္ခဲ့သလို တစံုတရာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္တာလည္း မရိွခဲ့ပါဘူး။ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံဟာ တကယ္ေတာ့ အာရပ္ကမၻာမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အနီးကပ္ဆံုး မဟာမိတ္ႏိုင္ငံ တႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ဟိုအရင္ကတည္းက အားေပး တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္က အခုအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ထားတဲ့ အဲဒီ မူ၀ါဒကိုပဲ ထပ္ေလာင္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“က်မတို႔အေနနဲ႔ အီဂ်စ္မွာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈတရပ္ ျဖစ္လာတာ ျမင္လိုပါတယ္။ ဒီလို အသြင္ကူးေျပာင္းမႈေတြ လက္ေတြ႕လုပ္ႏိုင္မယ့္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ဳိးေတြ ျမင္လိုပါတယ္။”

ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္က Fox ႐ုပ္သံဌာနကို တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေျပာသြားတာပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္ အေနနဲ႔ လက္ရိွ အီဂ်စ္သမၼတ ဟုိ႔စ္နီ မူဘာရက္ (Hosni Mubarak) ကို ရာထူးက ႏႈတ္ထြက္ေပးဖို႔ ေျပာဆို တုိက္တြန္းတာေတာ့ မရိွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း အီဂ်စ္ရဲ႕ လက္ရိွ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ပံုစံေတြဟာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ရပ္တည္ ေတာင့္ခံသြားႏိုင္မယ့္ အေျခအေနမွာ မရိွေတာ့ဘူးလို႔ ေ၀ဖန္ပါတယ္။

“တည္ၿငိမ္မႈ ဆိုတာဟာ ဒီမိုကေရစီ၊ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခြင့္၊ စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းေတြ အေပၚမွာ တကယ့္ကို တည္မီွေနပါတယ္။ အီဂ်စ္ ျပည္သူလူထု လိုလားတဲ့၊ အီဂ်စ္ျပည္သူေတြနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အေျခအေန ပံုစံကို ေရာက္ဖို႔ အခု အခ်ိန္က်ေနပါၿပီ။”

အခုလို အေျပာင္းအလဲေတြလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းေပမဲ့ မင္းမဲ့စ႐ိုက္နဲ႔ အစြန္းေရာက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္က သတိေပး ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ အီဂ်စ္သံအမတ္ႀကီး ဆေမး ေရွာင္ကရီ (Sameh Shoukry) ကေတာ့ အီဂ်စ္ဟာ ခက္ခဲတဲ့ အခ်ိန္တခုကို ျဖတ္သန္းေနရၿပီ ဆိုတာကို လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အခုလို ဆႏၵျပမႈေတြ မတိုင္ခင္ကတည္းက အီဂ်စ္ဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္း ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရိွၿပီးသား ျဖစ္တယ္လုိ႔ ABC ႐ုပ္သံရဲ႕ This Week အစီအစဥ္မွာ ေျပာသြားပါတယ္။

“လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြက ခြင့္ျပဳၿပီးသားပါ။ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ ကတည္းက စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ရိွေနပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာလည္း ႀကီးမားတဲ့ ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ရခဲ့ပါတယ္။”

မူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာ သံုးသပ္သူေတြကေတာ့ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာ အခုလို မထင္မွတ္ပဲ ေပါက္ကဲြလာမႈေတြဟာ အေမရိကန္ သံတမန္ေရး အတြက္ေတာ့ တကယ့္ကို အကဲစမ္းခ်က္ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“အခုအေျခအေနမွာေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အေတာ္ႀကီး သတိထားၿပီး ကိုင္တြယ္ရပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ သမၼတ အိုဘားမား အစိုးရ အေနနဲ႔ ဒီ ေဒသတြင္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေပၚ ႐ႈျမင္ သေဘာထားမႈေတြ အေပၚမွာ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္ပူပန္ေနပါတယ္။”

အေမရိကန္ အေျခစိုက္ မူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာေရးအဖဲြ႕ (Stratfor) အဖဲြ႕က ရီဗာ ဘာလာ (Reva Bhalla) ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔ အီဂ်စ္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာဖို႔ တိုက္တြန္း ဖိအားေပးေနသလိုပဲ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အီဂ်စ္နဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ေပၚမလာဖို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနရတယ္လုိ႔ ဘာလာက ေျပာပါတယ္။

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံတြင္းမွာ လက္ရိွ လူထုဆႏၵျပမႈ အေျခအေနေတြနဲ႔အတူ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ ကင္းမဲ့လာေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုေရာ အျခားႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားကပါ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံကို မလိုအပ္ဘဲ ခရီးမသြားၾကဖို႔ သူ႕ႏိုင္ငံသားေတြကို တုိက္တြန္း အႀကံေပးထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG