သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဖဲြ႔စည္းပုံျပင္ေရး တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္


ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒစာအုပ္

ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဖို႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိအာဏာရပါတီ NLD အေနနဲ႔ အေျခခံ အခ်က္သံုးခ်က္ကို အရင္ဆံုး ျပင္ဆင္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ တခ်ိဳ႕နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြက အႀကံျပဳ ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းမတိုင္ခင္ အေျခခံဥပေဒကိုျပင္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္လို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ခ်င္းျပည္နယ္ခရီးစဥ္အတြင္း ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိစၥ ေျပာၿပီးတဲ့ေနာက္ အခုလို အၾကံျပဳၾကတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ထက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန သတင္းေပးပို႔ ထားပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဖြဲ႔စည္း ပံု ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီး ႀကိဳးစား လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ေျပာေပမယ့္ တကယ္တမ္း လုပ္သင့္တဲ့အေျခခံအခ်က္ေတြကို လုပ္ေဆာင္တာ မ်ိဳး မရွိဘူးလို႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ေထာက္ျပၾကတာပါ။ ျပည္သူေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ကို ျပန္႐ုပ္ သိမ္းႏုိင္ခြင့္၊ အေရးႀကီးတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ေကာက္ယူႏုိင္ခြင့္၊ ျပည္နယ္ နဲ႔တိုင္း လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ မဲအမ်ားဆံုးႏုိင္တဲ့ပါတီက ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို တိုက္႐ိုက္ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ ခြင့္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးမွာ အရင္ဆံုးစဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြက ျမင္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၃၉၆ (က) မွာ "လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တာဝန္မွ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းျခင္း" ဆိုတဲ့ အခန္းကို ထည့္သြင္းထားေပမယ့္ လက္ေတြ႔အသံုးခ်မယ့္ နည္းဥပေဒမရွိတာေၾကာင့္ တကယ္တမ္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္ကို တာဝန္က ႐ုပ္သိမ္းဖို႔ဆိုတာမျဖစ္ႏုိ္င္ေသးပါဘူး။ အဲဒီအပိုင္းမွာ လႊတ္ေတာ္က ေဆာင္ ရြက္တာ ရပ္တန္႔ေနသလို တခ်ိဳ႕ ဥပေဒေတြကို လူထုေထာက္ခံမႈ ရာခိုင္ႏႈန္း အတိအက်နဲ႔ ဆႏၵခံယူၿပီးေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေအာင္ ျပ႒ာန္းဖို႔လိုေၾကာင္း ကခ်င္အမ်ိဳးသားကြန္ဂရက္ပါတီ KNC ပါတီဥကၠ႒ ေဒါက္တာ အမ္ေကာန္လ ကေျပာပါတယ္။

“ျပည္ေထာင္စုမွာ NLD ကအမ်ားစုအႏိုင္ရလို႔ ၆၈% ရလို႔ဖြဲ႔ၿပီးဆိုရင္ ျပည္နယ္မွာလည္း အမ်ားစုေပါ႔ေနာ္ ဥပမာ USDP (ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီ) အမ်ားစုဆိုရင္ ျပည္နယ္အစိုးရကို USDP ဖြဲ႔ပေလ့ေစေလ။ မျပည့္မီဘူးဆိုရင္ အဲဒီမွာ collateral government ျဖစ္တာေပါ့ ေနာ္၊ ညြန္႔ေပါင္းျပည္နယ္ အစိုးရျဖစ္လာမယ္။ အဲဒီပံုစံသြားမွ က်ေနာ္တို႔က ေျပလည္မွာ conflict (သေဘာထား ကြဲလြဲမႈေတြ) က။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ centralization ပဲသြားေနတာ ဗဟို ခ်ဳပ္ကိုင္မႈပဲ ေျပးေနတာေလ။ ရခိုင္မွာဆိုရင္ ဦးညီပု NLD တေယာက္၊ ႏွစ္ေယာက္ ႏိုင္ၿပီး အမ်ားစုက (ရခိုင္အမ်ိဳး သားပါတီ) ANP။ ဒါေပမယ့္ ဦးညီပုကိုဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ခန္႔ၿပီး တိုက္႐ုိက္ control လုပ္တယ္။ ဒါေတြ က်ေတာ့ နည္းနည္း တမ်ိဳးေပါ႔ေနာ့။ ၂၀၁၅ ဒီ အတိုင္းသြားၿပီး ၂၀၂၀ က် မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ဒီဘက္ကေတာ့ သက္တမ္းႏုေသးလို႔ အစိုးရ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ဖို႔ ေဆာင္ရြက္တယ္ဆိုေပမယ့္ ၂၀၂၀ ဆိုရင္ ၅ ႏွစ္သက္တမ္းျဖတ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ မွာ ဒီဟာကိုျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒီ ၂၀၁၉ မွာ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ရေတာ့မယ္ေလ။ က်ေနာ္တို႔ အဲဒါလည္း လူထုက ေထာက္ျပဖို႔လိုတယ္။ လူထုက ေနရာတကာ ေခါင္းညိတ္ဖို႔ မလိုဘူး။”

ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ျပင္ဖို႔ခက္ခဲတဲ့အပိုင္းရွိသလို ျပင္ဆင္ဖို႔လြယ္တဲ့အပိုင္းေတြရွိၿပီး လက္ရွိအာဏာရပါတီ NLD အေနနဲ႔ ျပင္ဆင့္သင့္တဲ့ အပိုင္းမွာ ၾကန္႔ၾကာေနတာရွိသလို ႏုိင္ငံေရးအသိုင္းအဝန္းနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ မ်ိဳးလည္း မရွိေၾကာင္း ခ်င္းဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ CLD ပါတီဥကၠ႒ ဦးငိုင္ဆာခ့္ ကေျပာပါတယ္။

“အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြမွာ ဒီေရြးခ်ယ္ခံတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက တာဝန္ယူဖို႔၊ ၿမိဳ႕နယ္ေကာင္စီေတြမွာ ဆို အဲဒါေတြက ျပင္မယ္ ဆိုရင္ ပိုၿပီးလြယ္တဲ့အထဲမွာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ အခုထိ သံုးသပ္ရသေလာက္ NLD ကိုယ္တိုင္က ႀကိဳးစားအားထုတ္မွႈ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ သလဲဆိုတာကို က်ေနာ္ေတာ့ မၾကားေသးဘူး။ ဘယ္ ပုဒ္မကို ျပင္ခ်င္ပါတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ မွ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြေရာ တျခားအႏိုင္ရတဲ့ပါတီေတြေရာ၊ တိုင္းရင္းသားေတြေရာ၊ ေခၚယူ၊ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးတာလည္း မရွိေသးဘူး။ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္း ညႇိႏႈိင္း တယ္ ဆိုတာ က်ေနာ္ေတာ့ မၾကားေသးဘူးေပါ႔။ ဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႔ေရာ တျခား အႏုိင္ရပါတီေတြနဲ႔ေရာ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္မႈ မရွိဘဲနဲ႔ေတာ့ NLD ရတဲ့ လႊတ္ေတာ္ အမတ္တည္းနဲ႔ေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ဖို႔ဆိုတာ မလံုေလာက္ ပါဘူး။ မလံုေလာက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ဒီဟာကေတာ့ ျပင္ဆင္ဖို႔ ခက္ပါမယ္။ အခုထိ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈက မၾကားရဘူး။ ဒါေပမယ့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ခရီးစဥ္မွာ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က ေျပာတာ တခ်က္ရွိတယ္။ အဲဒါဘာလဲဆိုေတာ့ သူႀကိဳးစားေနပါတယ္ ဆိုတဲ့ ဟာကို ေျပာတယ္။ ဘယ္လိုပံုစံႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ဘယ္သူနဲ႔ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ဘယ္သူနဲ႔ တိုင္ပင္ထားသလဲ၊ ဘယ္အပိုဒ္ေတြလဲ၊ ဘယ္ပုဒ္မေတြလဲဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ မၾကားသိရေသးဘူးေပါ႔။”​

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ခ်င္းျပည္နယ္ခရီးစဥ္မွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူထုကိုေျပာၾကားတဲ့ေနရာမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲလြဲ ေနတဲ့ အေၾကာင္းကို ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသူ ေဒါက္တာ ရန္မ်ိဳးသိမ္းက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

“ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ခ်င္းျပည္နယ္ဟားခါးမွာ ေျပာ တာနဲ႔ ထန္တလန္မွာ ေျပာတာက နည္းနည္းကြဲလြဲေနတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဟားခါးမွာကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကို လုပ္ေနတယ္၊ တဆင့္ၿပီး တဆင့္လုပ္ရမယ္၊ ျပည္သူကိုခ်ျပၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈနဲ႔ လုပ္မယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထန္တလန္မွာ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကေန ေရြးခ်ယ္တဲ့သူကုိ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ အျဖစ္ ခန္႔အပ္ဖို႔ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ လုပ္ဖို႔ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေမးတဲ့အခါမွာေတာ့ သူက ဒီဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးကိစၥဟာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ကိစၥျဖစ္တယ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔လည္း မဆုိင္ဘူး၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရနဲ႔လည္း မဆိုင္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ သူျပန္ၿပီးေျဖခဲ့တာကို ေတြ႔ခဲ့ ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဆိုလိုခ်င္တဲ့သေဘာက လက္ရွိအေျခအေနမွာ လက္ရွိ အာဏာရ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တိတိ က်က် အစီအစဥ္ဆြဲထားတာ လမ္းျပေျမပံုဆြဲထားတာ စီမံခ်က္ခ်ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာမ်ိဳး ရွိေရာရွိရဲ႕လား လို႔ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိတယ္။”

လက္ရွိအစိုးရဟာတပ္မေတာ္နဲ႔အတူ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို လုပ္ေဆာင္ေန တာမို႔ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ ဒီအခ်က္ေတြကို ပူးေပါင္းျပင္ဆင္ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားေတြအားလံုးၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ဗီြအိုေအက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တဲ ့ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG