သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

EU သံအမတ္ႏွင့္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းျခင္း အပိုင္း(၁)


ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဥေရာပသံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt ႏွင့္ VOA ေတြ႔ဆံု

ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေပးထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူး အခြင့္အေရးေတြ အီးယူ ဥေရာပ သမဂၢ ဘက္က ရုပ္သိမ္းမယ္ မရုတ္သိမ္းဘူး ဆိုတာဟာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစုံတရာ မခ်ရေသးသလို ေရွာင္လြဲႏုိင္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဥေရာပသံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt က ေျပာပါတယ္။ သံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt ကို VOA ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ အယ္ဒီတာ ဦးသိန္းထိုက္ဦး ေတြ႔ဆုံေမျမန္းထားတဲ့ ပထမပိုင္းကို နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ EU ဥေရာပသမဂၢအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔တဖြဲ႔ ေစလႊတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ျမန္မာႏိိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးအရ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ဖို႔ စဥ္းစားေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိရပါတယ္။ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ အီးယူက လႊတ္မယ့္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔၊ ဒီအဖြဲ႔ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သိခ်င္ပါတယ္။

သံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt ။ ။ ပထမအေနနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔လာေရာက္မယ့္ ရည္ရြယ္ခ်က္က ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ တျခား ျမန္မာႏုိင္ငံ တျခားေနရာတြမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သြားေရာက္ ေလ့လာအကဲျဖတ္ဖို႔ပါ။ ေသျခာတာက ဥေရာပသမဂၢဘက္က ဘယ္လုိပဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခ် ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ လက္ေတြ႔ ပကတိျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ေသေသခ်ာခ်ာအေကာင္းဆုံးနားလည္ၿပီး ဒါကို အေျခခံၿပီးမွ ဆုံးျဖတ္မွာပါ။ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ လာေရာက္တာဟာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးဖို႔ျဖစ္သလို၊ အေျခအေန အစစ္အမွန္ကို မသိေသးဘဲနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစုံတရာခ်မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တခုက်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္ေရးဆုိတာကို မေဆြးေႏြးၾကပါဘူး။ အီးယူဘက္က ေလာေလာဆယ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေထာက္ပ့ံကူညီ ေပးထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူးအခြင့္အေရးကို ျပန္ရုတ္ သိမ္း ႏိုင္ေျခကိုပဲ ေဆြးေႏြးတာပါ။ Sanction ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈဆိုတာက တမ်ဳိးပါ။ ပို႔ကုန္ေတြကို တားျမစ္တာ၊ ပိတ္ပင္တာမ်ဳိးပါ၊ ဒါမ်ဳိးကို က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ အီးယူဘက္က ျမန္မာႏုိင္ငံအေနာက္ပိုင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္တဲ့သူ၊ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဳးလြန္သူေတြကို အေရးယူဖို႔ တေလွ်ာက္လုံး ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ သံအမတ္ႀကီးေျပာသလို ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ဒါေပမဲ့ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူးအခြင့္အေရး ခံစားခြင့္ကို ရုတ္သိမ္းတာမ်ဳိဆုိရင္ ေရာ ဘယ္လုိ သက္ေရာက္မႈ ရွိမလဲ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနာက္ဘက္ျခမ္းနဲ႔ တျခားေနရာေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ရႈတ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ တကယ္တမ္း ကူညီရာ ေရာက္ႏိုင္ပါ႕မလား။

သံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt ။ ။ ဘယ္လုိသက္ေရာက္မလဲလို႔ ခင္ဗ်ားေမးလို႔ ေျပာရရင္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူးကင္းလြတ္ခြင့္ GSP စေပးခဲ့တာ ေၾကာင့္ ရခဲ့တဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကို ျပန္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ပူးေပါင္းကူညီ ေထာက္ခံတဲ့ အေနနဲ႔ အီးယူေစ်းကြက္ထဲကို အခ်ဳိးက် မဟုတ္ဘဲ အျပည့္အ၀ တင္ပို႔ခြင့္ EU ဘက္က ၂၀၁၃ မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေပးခဲ့တာပါ။ အဲဒီကေန ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ပို႔ကုန္ ပမာဏ ပိုမ်ားလာခဲ့ၿပီး၂၀၁၃ မွာကတည္းက ယူရိုသန္း ေလးရာဖိုးရွိခဲ့ပါတယ္။ အခုဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အီးယူနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး အပိုေငြ ယူရိုသန္း တေထာင္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြက အမ်ားစုပါ။ ဒီႏွစ္ ပထမ ေျခာက္လပတ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပို႔ကုန္ဟာ အထည္နဲ႔ ခ်ည္ထည္လုပ္ငန္းက ေလးဆယ္ရာခုိင္ႏုံး တုိးလာခဲ့ပါတယ္။ အက်ဳိးေက်းဇူး ရခဲ့တာေတြကို က်ေနာ္ တရား၀င္ မွတ္တမ္းအေနနဲ ေျပာခ်င္တာက ျမန္မာႏုိင္ငံကို ကုန္သြယ္ခြင့္လမ္း အျပည့္အ၀ ဖြင့္ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးႏုိင္ခဲ့တယ္၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ အလုပ္အကိုင္ေတြ ရခဲ့တယ္။ ဥေရာပကို တင္ပို႔တဲ့ အလုပ္ရုံေတြမွာ စြမ္းအင္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံခန္႔ခြဲတာမ်ဳိး၊ အလုပ္ခြင္ ၀န္းက်င္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိးေတြလည္း ရလာပါတယ္။ ဥေရာပ ေစ်းကြက္ကို တင္ပို႔ေနတဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြအတြက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဒါေတြက ရလာခဲ့တဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ အရင္းအႏွီးပါ။ ဒီေတာ့ ကုန္သြယ္ေရး အထူးအခြင့္အေရး လက္လႊတ္ရမယ္ဆုိရင္ ဘယ္လုိ သက္ေရာက္မႈ ရွိမလဲ၊ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းဖို႔ နည္းနည္းခက္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္ခြင့္ အထူးအခြင့္အေရး လက္လႊတ္ရတယ္ဆုိတာက ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္တာမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ပို႔ကုန္ေတြေပၚ အေကာက္ခြန္ လုံး၀ မယူတဲ့ အေနအထားကေန ျမန္မာႏုိင္ငံက ပို႔ကုန္ေတြအေပၚ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္း ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္း အေကာက္ခြန္ေကာက္တာမ်ဳိးပါ။ ဥေရာပ ေစ်းကြက္မွာ အခြန္ကင္းလြတ္ၿပီး ပို႔ခြင့္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဥေရာေစ်းကြက္မွာ ျမန္မာပို႔ကုန္ေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္သလဲဆုိတဲ့ အေပၚ မူတည္ပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးခဲ့တဲ့ ကိစၥေျပာလုိ႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း ကုန္သြယ္ခြင့္အထူးအခြင့္အေရးေတြ ဆုံးရႈံးမယ္ဆုိရင္ သာမန္ျပည္သူေတြကို ထိခိုက္မွာ စိုးရိမ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ဘူးပါတယ္။ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရုံေတြမွာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အလုပ္သမားေတြ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားႏုိင္တာကို စိုးရိမ္တာမ်ဳိးပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာ တခ်ဳိ႕သူေတြ၊ Amnesty International လို အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ပစ္မွတ္ထားအေရးယူတာမ်ဳိးပဲ ေတြ႔ခ်င္တယ္လို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။ ဒါကိုဘယ္လုိ တုန္႔ျပန္ပါမလဲခင္ဗ်ား။

သံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt ။ ။ ပထမအေနနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢက ပစ္မွတ္ထားအေရးယူတာေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ လက္နက္တင္ပို႔မႈ ပိတ္ပင္ခဲ့တယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဓိက တာ၀န္ရွိတဲ့ စစ္တပ္ သူေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ထုတ္ေဖၚခဲ့တယ္။ လက္နက္တင္ပို႔မႈ ပိတ္ပင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းပိုၿပီးက်ယ္ျပန္႔တဲ့ အေရးယူမႈေတြလုပ္ခဲ့တယ္။ စစ္တပ္ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ရပ္ဆုိင္းခဲ့တယ္။ ဒီလိုပူးေပါင္းမႈက ဥေရာပနဲ႔ ျမန္မာတပ္မေတာ္ စစ္မႈထမ္းေတြအခ်င္းခ်င္း ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးႏုိင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ကမွ စခဲ့တာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အက်ုိးဆက္အျဖစ္ ဒီလိုပူးေပါင္းမႈကို က်ေနာ္တုိ႔ ရပ္ဆုိင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါ႕အျပင္ စစ္ဆင္ေရးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈကို အဓိက က်ဳးလြန္တယ္လုိ႔ သတ္မွတ္တဲ့သူ ရ ေယာက္ကို အမည္နဲ႔ထုတ္ေဖၚ အေရးယူခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အေစာဆုံး ပထမတုန္႔ျပန္မႈက ပစ္မွတ္ထား အေရးယူမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ နားလည္ဖို႔ အေရးႀကီးတာက ဥေရာပသမဂၢဟာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမး္ကို အေျခခံဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တာ၀န္ရွိတဲ့ ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးက ကမာၻတ၀ွမ္းႏုိင္ငံေတြ၊ ဖြံၿဖိဳးမႈ ေနာက္က်တဲ့ ႏုိင္ငံေတြ အားလုံးကို ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူးအခြင့္အေရး အက်ဳိးခံစားခြင့္ေတြေပးႏုိင္တယ္။ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္က ရိုးရိုးေလး၊ တခုတည္းပါ။ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားဖို႔ပဲလို႔ ေျပာထားပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာေနတာေတြဟာ ကုလသမဂၢ သေဘာတူညီခ်က္ရဲ႕ လိုက္နာရမယ့္ အဓိက အခ်က္ေတြ၊ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရး သေဘာတူညီခ်က္၊ ကေလးမ်ားအခြင့္အေရး ကာကြယ္ဖုိ႔ သေဘာတူညီခ်က္၊ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး သေဘာတူညီခ်က္၊ ILO နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္၊ ဒီ လိုက္နာဖို႔ တာ၀န္ရွိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြဟာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းကို ေလးစားတဲ့ ႏုိင္ငံအားလုံး ေတာင္းဆိုခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ပင္မ သေဘာတူညီခ်က္ေတြပါ၊ လိုက္နာတဲ့ အေျခအေနဟာ ၿပီးျပည့္စုံရမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ မေတာင္းဆုိပါဘူး။ ပင္မ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကိုေတာ့ေလးစားဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိတာပါ။ ဒီစည္းမ်ဥ္းေတြကို လုိက္နာဖို႔ EU ကုန္သြယ္ေရးအရာရွိေတြရဲ႕ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေစလႊတ္ဖို႔ တာ၀န္ရွိလာတာပါ။ က်ေနာ္ေျပာသလို ဒီအေျခအေနမွာ ဘာေကာက္ခ်က္မွေတာ့ မခ်ရေသးပါဘူး။ အခုအေနထားအထိ ခ်ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္က ေစာင့္ၾကည့္ေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေစလႊတ္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ပိုတိုးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ေတာင္းဆုိထားတာပါ။ ဒီအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အထူးအခြင့္အေရးေတြ ရုတ္သိမ္းတာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအေျခအေနကို ေရွာင္ရွားႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ရိုးရိုးသားသား ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အီးယူ သံအမတ္ႀကီး Kristian Schmidt နဲ႔ VOA ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္း ဒုတိယပိုင္းကို မနက္ျဖန္မွာ ရႈ႕စားႏုိင္ပါတယ္။

အီးယူ သံအမတ္ၾကီး Kristian Schmidt နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္း (၁)
please wait

No media source currently available

0:00 0:06:28 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG