သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းက႑စံုမွာ အရပ္ဘက္အဖဲြ႔ေတြ ပါ၀င္ခြင့္ရဖို႔ ေတာင္းဆို


ပထမအႀကိမ္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဖိုရမ္

လက္ရိွ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ကန္႔သတ္မႈမရိွပဲ က႑စံု ပါ၀င္ခြင့္ေပးဖို႔ အရပ္ဘက္အဖဲြ႕အစည္းေတြဖက္က ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံနဲ႔အၿပိဳင္ အရပ္ဘက္အဖဲြ႔အစည္း ဖိုရမ္က်င္းပႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွာ ေဆြးေႏြးေနၾကတဲ့ အရပ္ဘက္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားအႀကိဳဖိုရမ္ကေန အခုလို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာပါ။ စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ မဆုမြန္က တင္ျပေပးပါလိမ့္မယ္။

လက္ရိွအားျဖင့္ေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အရပ္ဖက္အဖဲြ႕အစည္းေတြအေနနဲ႔ အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ ပါ၀င္ခြင့္ရိွၿပီး၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥေတြမွာ လံုးလံုး ပါ၀င္ေဆြးေႏြး ပတ္သက္ခြင့္ မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း အစိုးရရဲ႕ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ပူးတဲြေကာ္မတီ UPDJC (Union Peace Dialogue Joint Committee) ဘက္က အခုလို ကန္႔သတ္မႈေတြ လုပ္ထားတာကို အရပ္ဖက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြဘက္က ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာလည္းပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ က႑စံုမွာ အရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြကို ပါ၀င္ပတ္သက္ခြင့္ေပးဖို႔ ဒီကေန႔ ေတာင္ႀကီးၿမဳိ႕မွာ က်င္းပၿပီးစီးသြားတဲ့ အရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းမ်ား အႀကိဳိဖိုရမ္ကေန ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကတာျ့ဖစ္ပါတယ္။

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ေပၚထြန္းလာေရး ၂၁ရာစုပင္လံုညီလာခံနဲ႔အၿပိဳင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ဖိုရမ္ေတြက်င္းပၿပီး ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ မူဝါဒေတြ ျဖစ္ေပၚေရး ပံ့ပိုးကူညီသြားဖို႔ ျပင္ဆင္ထားၾကတာပါ။ ဒီအတြက္လည္း တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္အသီးသီးက အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ကိုယ္စားလွယ္ ၇၀၀ေက်ာ္ တက္ေရာက္ေနတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အၾကိဳဖိုရမ္ကို ေတာင္ၾကီးၿမိဳ႕မွာ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၁ရက္ကေန႔က ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၃ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ တူညီသေဘာထားေတြကို ထုတ္ျပန္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီကေန႔ၿပီးဆံုးသြားၿပီျဖစ္တဲ့ ေတာင္ၾကီးၿမိဳ႕က အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း အၾကိဳဖိုရမ္ကေန ဆံုးျဖတ္ခ်ခဲ့တာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ပထမအၾကိမ္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ဖိုရမ္ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီက ကိုသြင္လင္းေအာင္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“UPDJC က အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဖိုရမ္အတြက္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ TOR (Terms of Reference) က ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြ မ်ားတယ္၊ အားမလိုအားမရျဖစ္တာေတြရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔က တဘက္ကလည္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕တာ၀န္ျဖစ္တဲ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕အသံကို အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ မူ၀ါဒတို႔မွာ ပါ၀င္သြားေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုတဲ့ အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ိဳးလုပ္ေဆာင္မလဲဆိုတဲ့နည္းလမ္းေတြ ရွာႀကံႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါရွာႀကံႏိုင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ Nation Building လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသားအသြင္လကၡဏာတည္ေဆာက္ေရးဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာရွိေနတဲ့ ကြဲျပားေနတဲ့ အင္အားစုေတြၾကားထဲမွာ ညီညြတ္မႈတည္ေဆာက္ၿပီးေတာ့ ၂၁ ပင္လံုနည္းလမ္းနဲ႔တင္ မဟုတ္ပဲနဲ႔ တျခားျဖစ္ႏိုင္သမွ်နည္းလမ္းေတြကေနၿပီးေတာ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာင္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကေန သြားမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီသေဘာထားေတြ အဓိက က်တယ္။”

အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပါဝင္မႈအခန္းက႑ဟာ အေရးၾကီးေၾကာင္းနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တိုက္ရိုက္ပါဝင္ေဆြးေႏြးခြင့္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ေရးေတြမွာပါ ပါဝင္ခြင့္ အသိအမွတ္ျပဳေပးဖို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြဘက္က လိုလားေၾကာင္းလည္း ကိုသြင္လင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔က အေၾကာင္းအရာအားလံုးေပးၿပီးေတာ့ မေဆြးေႏြးထားဘူးေလ။ ေလာေလာဆယ္မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ေျမယာနဲ႔ သံယံဇာတ ဆိုတဲ့ ၅ ခုရွိတယ္။ အဲဒီ ၅ ခုမွာ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက လူမႈေရးရယ္၊ စီးပြားေရးရယ္၊ ေျမယာနဲ႔ သံယံဇာတ ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ႀကီး ကိုေဆြးေႏြးခြင့္ရရွိတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ အဲဒီေအာက္ကမွ လူမႈေရးဆိုရင္ေတာ့ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးေပါ့၊ ဒုကၡသည္ကိစၥတို႔ ဒါမ်ိဳးပဲ ေဆြးေႏြးရတယ္။ စီးပြားေရးကိစၥဆိုရင္လည္း ဖက္ဒရယ္ေငြေၾကးသံုးစြဲမႈ ဒီတခုပဲ ေဆြးေႏြးရတယ္။ ေနာက္ ေျမယာနဲ႔ သံယံဇာတဆိုရင္လည္း အဲဒီ ေျမယာနဲ႔ သံယံဇာတကို က်ေနာ္တို႔ေဆြးေႏြးရတာမဟုတ္ပဲနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔၊သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ကာကြယ္ေရး အဲဒါမ်ိဳးေလးေတြပဲေဆြးေႏြးရတာ ဆိုေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔က မျဖစ္သင့္ဘူးေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္တို႔က ျပည္သူလူထုနဲ႔ ထိေတြ႔ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုက ဒီထက္ပိုတဲ့ ျပႆနာေတြ သူတို႔မွာ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ ရင္ဆိုင္ခံစားေနရာတာ၊ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီျပႆနာေတြ၊ ဒီဒုကၡေတြကေနၿပီးေတာ့ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ မူ၀ါဒေတြ သူတို႔မွာ ရွိဖို႔လိုတယ္။ ဒါေတြရွိဖို႔ဆိုရင္ ဒီေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က အေၾကာင္းအရာစံုေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုထားတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္အဲဒါက UPDJC ရဲ႕ TOR (Terms of Reference) မွာ ရမေနဘူး။”

အၾကိဳဖိုရမ္ၿပီးဆံုးတဲ့ေန႔ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔မွာပဲ ရန္ကုန္တုိင္းနဲ႔ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီးအပါအဝင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြဘက္ကလည္း သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားေၾကညာခ်က္ေတြကို အသီးသီးထုတ္ျပန္ပါတယ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ အစိုးရရဲ႕ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ UPDJC ရဲ႕လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြဟာ ကန္႔သတ္မႈေတြ မ်ားစြာရွိေနတဲ့အတြက္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီလုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို သူတို႔အေနနဲ႔အျပည့္အဝ မေထာက္ခံဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ၾကတာပါ။ ဒီသေဘာထားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲက တက္ေရာက္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေက်ာ္ရဲထက္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“UPDJC က ခ်မွတ္ေပးထားတဲ့ TOR (Terms of Reference) ကို သေဘာမက် ၾကဘူး။ ဒါက်ေနာ္တို႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲကမွ မဟုတ္ပဲနဲ႔ ဒီဖိုရမ္မွာပဲ က်ေနာ္တို႔ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၾကတဲ့အခါမွာ အမ်ားစုက အားလံုးနီးပါးက ဒီဟာကို ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ သေဘာတူၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က သေဘာထားေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္။”

လူထုရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚ လိုလားခ်က္၊ သေဘာထားဆႏၵေတြကို ထင္ဟပ္ေစတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြဘက္က က႑စံုပါဝင္ေဆြးေႏြးေဆာင္ရြက္ဖို႔နဲ႔ မည္သည့္အစုအဖြဲ႔ရဲ႕လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ိဳးကိုမွ မလိုလားပဲ လြတ္လပ္စြာရပ္တည္ၾကမွာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီအေနနဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို အျပန္အလွန္ေလးစားမႈနဲ႔ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြဘက္က တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG