သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ဳိးေရးခဲြျခားၿပီး၊ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အသံုးခ်တဲ့ အေျခအေနေတြဟာ လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လို႔ Freedom House ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက သတိေပး ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္ ပိုၿပီး ႀကီးမားလာတာေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံသားလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္အတန္းဟာ အဆင့္ ၅ ကေန ၆ အထိ က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ ဇန္န၀ါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနွစ္ Freedom House အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြကို စိတ္မ၀င္စားေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရဘက္က တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က တင္ျပထားပါတယ္။

တကမၻာလုံးကို လႊမ္းၿခဳံၾကည့္ရင္ ၂၀၁၄ ခုနွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံေရးလုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးေတြဟာ က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ Freedom House လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာတ၀ွမ္းႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အဖဲြ႔က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီမိုကေရစီ စံႏႈန္းေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္အတြင္း အႏၱရာယ္ေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေနတဲ့ အစီရင္ခံစာအရ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုေတြရဲ႕ ေဖာက္ခဲြတိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ ရက္စက္တဲ့နည္းေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ဟာ အဆိုးရြာဆံုးႏွစ္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉၅ ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဒသ ၁၅ ခုက ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း အေျခအေနေတြကုိ ေလ့လာျပဳစုထားတဲ့ Freedom House ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ လြတ္လပ္ခြင့္ အျမင့္ဆုံးအျဖစ္ အဆင့္ ၁ ကေန အနိမ့္ဆုံး ၇ အထိ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အဆိုးရြားဆံုးအဆင့္မွာ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံကေတာ့ ဆီးရီးယား ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း မနွစ္က သတင္းေထာက္ေတြကုိ ဖမ္းဆီးတာ၊ ေထာင္ခ်တာေတြ အပါအ၀င္ မီဒီယာအေပၚ ကန္႔သတ္မႈေတြေၾကာင့္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္ ၅ ကေန အဆင့္ ၆ အထိ က်ဆင္းသြားခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အခုလို က်ဆင္းသြားတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Freedom House ေျပာခြင့္ရ Billy Ford က အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္က တိုးတက္မႈေတြ ရွိခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈ အဆင့္ေတြဟာ ရပ္တန္႔ေနပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း အေျခအေနေတြဟာ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ေနတာပါ။ အထူးသျဖင့္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပထားတာက ၂၀၁၂ မွာ စာေပစိစစ္ေရးအဖဲြ႔ကို ဖ်က္သိမ္းတာ၊ ၂၀၁၄ မွာ သတင္းမီဒီယာ ဥပေဒျပဌာန္းတာ၊ သတင္းယူတဲ့ေနရာမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးတာေတြရွိေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ႐ုိေသေလးစားမႈအေၾကာင္းျပၿပီး အေရးယူဖမ္းဆီးတာေတြ၊ ေနာက္ ဥပေဒအေၾကာင္းျပၿပီး ယူနတီနဲ႔ ဒီဗီြဘီသတင္းေထာက္ေတြ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်တာ၊ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီး ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြဟာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားေစပါတယ္။

Freedom House အစီရင္ခံစာမွာ အခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ စိတ္မ၀င္စားေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြတ္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“Freedom House တုိ႔ ဘာတို႔ဆုိတာက တုိင္းတာတာက လြတ္လပ္မႈတခုတည္းနဲ႔ တုိင္းတာတာကိုး။ ရရွိေနတဲ့ သတင္းေတြထဲက အရည္အေသြးတို႔ က်င့္၀တ္တို႔နဲ႔ တုိင္းတာတာမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ စိတ္မ၀င္စားပါဘူး။ က်ေနာ္စိတ္၀င္စားတာက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ျပည္သူေတြ သူတို႔ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အေရးကို က်င့္သံုးႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ သတင္းေတြ၊ ဘယ္ေလာက္ က်င့္၀တ္နဲ႔ညီတဲ့ သတင္းေတြ ရေနတာကို ရေနသလဲဆုိတာပဲ က်ေနာ္ စိတ္၀င္စားပါတယ္။”

အခုလို ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္အေပၚ Freedom House အဖဲြ႔က တုံ႔ျပန္ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ေနတယ္ဆိုရင္လည္း တိုးတက္တဲ့အေၾကာင္း၊ ဆုတ္ယုတ္မႈေတြရွိရင္လည္း ဆုတ္ယုတ္ေနတဲ့အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက အခ်က္အလက္ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေထာက္ျပထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ Billy Ford က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျပန္ၿပီး သံုးသပ္တဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ဳိးေရးခဲြျခားတာေတြ၊ လူအမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာေတြ အထူးအခြင့္အေရးေပးတာေတြ၊ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အသံုးခ်တာေတြဟာ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတခုလံုးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာပါ။ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးအေနနဲ႔ အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြကို သေဘာမတူဘူးဆိုတာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ မထူးဆန္းပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ မွန္ကန္တိက်ေအာင္ ေလ့လာစုေဆာင္းခဲ့တာပါ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မႏွစ္ကစၿပီး သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းသြားတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကိုလည္း The Voice အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မင္းေဆြက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ Freedom House တို႔ ဘာတို႔ရဲ႕ သေဘာကေတာ့ မီဒီယာေတြ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ အကဲျဖတ္တာကိုး။ တျခားဟာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ မီဒီယာသမားေတြကို တရားစြဲဆုိခံရတဲ့ကိစၥေတြ၊ ေထာင္ခ်ခံရတဲ့ကိစၥေတြ ဒီကိစၥေတြ ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ေနာက္တပိုင္းကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမီဒီယာေလာကထဲမွာ ဥပေဒ ၅ မ်ိဳးေလာက္ ျဖစ္ေနတာကိုး။ ဒီ ၅ မ်ိဳးကလည္း တနည္းမဟုတ္ တနည္း သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို သြယ္၀ိုက္ ၿခိမ္းေျခာက္သလို ျဖစ္ေနတယ္။ တဘက္မွာလည္း ဒီသတင္းသမားေတြ ေထာင္က်တဲ့ကိစၥေတြ အေရးယူခံရတဲ့ကိစၥေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ က်သြားတာကေတာ့ မဆန္းပါဘူး။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူနည္းစု ႐ုိဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြဟာလည္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ခဲြျခားဆက္ဆံခံရမႈေတြ ရွိေနသလုိ၊ ကုိးကြယ္တဲ့ဘာသာ ကူးေျပာင္းတာ၊ ဘာသာျခားနဲ႔ လက္ထပ္တာေတြကုိ ကန္႔သတ္မယ့္ ဥပေဒေတြ ေရးဆဲြ အဆုိျပဳ ထားတာေတြဟာလည္း မူဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး အစြန္းေရာက္၀ါဒကုိ တရား၀င္ေအာင္ လုပ္ေပးသလုိ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ၂၀၁၅ ခုနွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္တဲ့ Freedom House အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG