သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူအခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး အစီရင္ခံစာ ျမန္မာပယ္ခ်


ျမန္မာ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္း

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ OHCHR မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာဟာ တဖက္သတ္ဆန္ၿပီး၊ အစီရင္ခံစာပါ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း ဂ်ီနီဗာ ဆုိင္ရာ ျမန္မာ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက တုံ႔ျပန္ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းေရးကိစၥမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ နည္းပညာ အကူအညီေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ သံအမတ္ႀကီးက တိုက္တြန္း ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က စုစည္းတင္ျပပါတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်ီနီဗာမွာ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၅ ကေန မတ္လ ၂၂ ရက္ေန႔ထိ က်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အႀကိမ္(၄၀) ေျမာက္ ညီလာခံမွာ ျမန္မာအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၉ ႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးက Michelle Bachelet ကိုယ္တိုင္ မတ္လ (၂၀)ရက္ေန႔က အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းခဲ့တာပါ။

သူ႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာထဲမွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကပ္အတည္းကို ျမန္မာအစိုးရက ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိသလို၊ သူ႔ရံုး အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီနဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ ခဲ့တယ္လို႔ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေ၀ဖန္ေျပာဆို သြားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး Bachelet ရဲ႕အစီရင္ခံစာဟာ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ႀကဳိးပမ္း အားထုတ္မႈေတြကို လ်စ္လွ်ဴရႈထားေၾကာင္း ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ဂ်ီနီဗာညီလာခံမွာ တုံ႔ျပန္ေျပာဆို လို္က္ပါတယ္။

“ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာဟာ တစ္ဖက္လူေတြက ေျပာၾကားခ်က္ အေပၚမွာသာ အေျခခံထားတာ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ လြန္စြာမွ ဝမ္းနည္း မိပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာဟာ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈထားၿပီး၊ ျမန္မာရဲ႕ထင္သာျမင္သာတဲ့ တိုးတက္မႈေတြ ကိုလည္း လ်စ္လ်ဴရႈထားပါတယ္။ ေျမျပင္က ရႈပ္ေထြးမႈေတြနဲ႔ စိန္ေခၚခ်က္ေတြကို ေကာင္းစြာ နားလည္ျခင္း မရွိဘူးဆိုတာ ဒီအစီရင္ခံစာက ျပသေနသလို၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစုံ ဘာသာေပါင္းစုံ စုေပါင္းေနထိုင္တဲ့ ျမန္မာလို ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ ဒီမိုကေရစီ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေထာင္ေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးမွာ မွ်တမႈနဲ႔ အားလုံးပါဝင္ခြင့္ ရွိေရးဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။”

ကိုဖီအာနန္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္တခ်ဳိ႕ကို ျမန္မာအစိုးရဘက္က ကနဦးေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပမယ့္ ျပႆနာ အရင္းအျမစ္ကို ေျဖရွင္းဖို႔ အႀကံျပဳထားတဲ့ အခ်က္အမ်ားစုကိုေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔ Michelle Bachelet ရဲ႕အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ခုလို တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

“ ရခိုင္ျပည္နယ္က လူထုအားလုံးအတြက္ ေရရွည္တည္တံ့ႏိုင္မယ့္ ေျဖရွင္းမႈမ်ဳိးရဖို႔ ကတိကဝတ္ ျပဳထားသလို၊ ကိုဖီအာနန္အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္အမ်ားစုကိုလည္း စီမံခ်က္တစ္ခုအေနနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါတယ္။ ဒါကို အရွိန္အဟုန္ ျမႇင့္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္၊ IDP စခန္းေတြ ပိတ္သိမ္းေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး စတဲ့နယ္ပယ္(၅)ခုမွာ ဦးစားေပး ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ARSA အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ႀကိဳတင္အကြက္ခ် တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ ခံစားေနရတဲ့ အသိုက္အဝန္း အားလုံးအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္ရၿပီး၊ စိစစ္ၿပီးသား ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြကို ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔ၾကား သေဘာတူညီခ်က္ ေတြနဲ႔အညီ ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက အဆင္သင့္ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳ ေျပာၾကားလိုပါတယ္။”

အဲဒီထဲမွာ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေနရပ္ျပန္လာခ်င္တဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ (၄၄၄)ဦး အပါအဝင္ စိစစ္ၿပီးသား ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ႏိုင္ရန္ဖို႔ ပူးတြဲလုပ္ငန္းအဖြဲ႔ အစည္းအေဝးကို ဧၿပီလထဲမွာက်င္းပႏိုင္ေအာင္ ၿပီးခဲ့တဲ့လထဲမွာ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ကို အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ သာယာဝေျပာဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျမႇင့္တင္ေရးကိုလည္း လူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီးက သူ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ အဆိုးျမင္တဲ့ မွတ္ခ်က္ျပဳ ေဖၚျပခဲ့ျခင္းကို စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ ေနရပ္ျပန္လာမယ့္ သူေတြအတြက္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့-ပတ္ဝန္းက်င္ ဖန္တီးေပးေရးကို UNDP ၊ UNHCR အပါဝင္ အာဆီယံနဲ႔ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔လည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ မၾကာေသးမီက အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးေရး၊ ဝင္ေငြတိုးပြား ေစေရးနဲ႔ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးရည္႐ြယ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဖိုရမ္ကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ လူမႈအသိုက္အဝန္း စည္းလုံးညီၫြတ္မႈ ပုိၿပီးခိုင္မာေစမယ့္ စီမံကိန္းေတြ အမ်ားအျပား အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္က ျပည္သူအားလုံး သာယာ ဝေျပာေစဖို႔ လုပ္ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျမႇင့္တင္ေရးကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူက တာဝန္မဲ့ အဆိုးျမင္တဲ့မွတ္ခ်က္ ျပဳခဲ့တာမ်ဳိးအတြက္ စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။”

ျမန္မာ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္း ေနာက္ထပ္ေျပာၾကားတဲ့အထဲမွာ ကုလ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ FFM ကို ကနဦး ဖြဲ႔စည္းခဲ့စဥ္ကတည္းက လက္မခံခဲ့သလို၊ FFM ရဲ႕တဖက္သတ္ အစီရင္ခံစာကိုလည္း အရင္ကေရာ အခုပါ ျပတ္သားစြာ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ ေျပာင္းလဲမႈမရွိဘူးလို႔ သံအမတ္ႀကီးက ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထား ရွိမယ္ဆိုရင္ ဥပေဒအရ အေရးယူသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္အားလုံးကို စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ ႏိုင္ေရးအတြက္ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ မၾကာေသးမီကလည္း တပ္မေတာ္က စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေၾကာင္း၊ အစိုးရအေနနဲ႔ အဲဒီကိစၥေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ ဆႏၵရွိသလို၊ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္းလည္းရွိေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ ICC လိုမ်ဳိး ႏိုင္ငံတကာတရားစီရင္ ေရးကို ေရွးရႈေစမယ့္ မည္သည့္ႀကိဳးပမ္းမႈ မ်ိဳးကိုမဆို ျပင္းထန္စြာ ပယ္ခ်ေၾကာင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

ျမန္မာအေနနဲ႔ ကုလလူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး႐ုံး OHCHR နဲ႔ ျပန္လည္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ အသင့္ရွိတယ္ဆိုတာကုိ ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားလိုေၾကာင္း၊ OHCHR ကေန မႏွစ္က အဆိုျပဳထားတဲ႔အတုိင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ နည္းပညာ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြေပးဖို႔ မဟာမင္းႀကီးအား တိုက္တြန္းေၾကာင္း ဂ်ီနီဗာ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG