သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ ဖိအားေပး


ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကေလးမ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္အေပၚ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ရာ ေရာက္တဲ့အထိ ျမန္မာလုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက လုပ္ေဆာင္ ေနတယ္လို႔ ဆိုျပီး ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီအေျခအေနေတြကို အဆံုးသတ္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက တုိက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အသို္င္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔လည္း ဒီအေျခအေန ရပ္တန္႔ေအာင္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ျပင္းထန္တဲ့ဖိအားေတြ တစုတစည္းတည္း ေပးသြားဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ မခင္ျဖဴေထြးက အျပည့္စံုတင္ျပေပးပါမယ္။

ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ Fortify Rights နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Holocaust Memorial ျပတိုက္ တို႔ ပူးေပါင္းျပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူစလင္ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာတေစာင္ ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္ရာမွာ - ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ရာ ေရာက္တဲ့အထိ ဆုိးရြားတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Fortify Rights အဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Amy Smith က ခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဆုိးရြားတဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ တႏွစ္ၾကာ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ လူေတြကို အစုလိုက္ သတ္ျဖတ္ခံရတာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုရင္လည္း အုပ္စုလိုက္ မတရားျပဳက်င့္ခံရတာေတြ၊ ေက်းရြာေတြ ရြာလံုးကၽြတ္ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံရတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ခဲ့တာကို က်မတို႔ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ဒါေတြက ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတုန္းက တၾကိမ္နဲ႔ အခုေနာက္ထပ္ ဒီႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ တၾကိမ္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြကို သုေတသန လုပ္ထားတာပါ။ က်မတို႔ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ရာ ေရာက္တဲ့အထိ ဆိုးရြားတဲ့လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။”

အလားတူပဲ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch အဖြဲ႔ကလည္း ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ လူမ်ိဳးစုအလုိက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရျပီး ဒီအထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳက်င့္တာကို နည္းလမ္းတခုအျဖစ္နဲ႔ စနစ္တက် က်ဴးလြန္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ Human Rights Watch အဖြဲ႔က သုေတသီ Sky Wheeler ကေျပာပါတယ္။

“လူမ်ိဳးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားဖို႔ ၾကိဳးစားတဲ့ေနရာမွာ သံုးတဲ့ နည္းလမ္းတခုကေတာ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳက်င့္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး၊ မိန္းခေလးငယ္ေတြနဲ႔ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း တခုလံုးကို ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္သြားေအာင္၊ ကိုယ့္အိမ္ကို မျပန္ရဲေလာက္ေအာင္ သူတို႔စိတ္ထဲ အာ႐ံုထဲမွာ ေမ့ေပ်ာက္မရႏိုင္တဲ့ ေၾကာက္ရြံ႕ ထိတ္လန္႔မႈေတြ ခံစားရေအာင္ လုပ္တာပါ။”

ဆုိးရြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က စနစ္တက် က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ အမ်ားအျပား ရွိတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆိုေနတာပါ။ ရခိုင္အၾကံေပး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအးလြင္ကေတာ့ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔သာ အေျခအေနမွန္ကို အတိအက် ေျပာႏိုင္မွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ သြားရတဲ့ အခ်ိန္ကာလလည္း တိုတယ္ ၊ ဟုတ္၏ မဟုတ္၏ ဆိုၿပီးေတာ့လုပ္နိုင္တဲ့ Mechanism ယႏၱယားကလည္း က်ေနာ္တို႔မွာ မရွိဘူး။ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါကို က်ေနာ္တို႔က ဟုတ္၏ မဟုတ္၏ ဆိုၿပီးေတာ့ ယတိျပတ္ ေျပာဖို႔အတြက္ အင္မတန္ကို ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွိင္ထဲမွာ ဘာအၾကံျပဳထားသလဲဆိုေတာ့ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ တခုေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္ လုိ႔ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံျခားက လာရမယ္လို႔၊ ျပည္တြင္းကလာရမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔မေျပာဘူး။ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ တရပ္လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွင္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီအတိုင္းပဲ က်ေနာ္ထပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ အေျခအေနေတြ အဆံုးသတ္ေအာင္ ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ျပီး တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ႏိုင္ငံတကာ အသို္င္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔လည္း ဒီအေျခအေန ရပ္တန္႔ေအာင္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ျပင္းထန္တဲ့ဖိအားေတြ တစုတစည္းတည္း ေပးသြားရလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ Amy Smith က ခုလို ေျပာပါတယ္။

“ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ စကားလံုးေတြနဲ႔ ေ၀ဖန္ေန႐ံုနဲ႔မျပီးဘဲ၊ ဒီခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ေအာင္ နည္းလမ္းရွာေဖြျပီးေတာ့ လက္ေတြ႔က်က် ဖိအားေပး လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့သလို၊ အဓိကက်တဲ့ အစိုးရ အရာရွိေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုျပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ေအာင္၊ တာ၀န္ခံမႈရွိေအာင္ ဖိအားေပး ေျပာဆိုခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြ ခ်က္ခ်င္း ရပ္တန္႔ဖုိ႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို သူ႔အေနနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရကိုေရာ၊ တျခား ကမၻာတ၀ွမ္းက အစိုးရေတြကိုပါ တုိက္တြန္း ေျပာဆိုႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈ အေျခအေနေတြနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထဲ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ အထိ အေျခအေနေတြဟာ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ အရာေရာက္တာေၾကာင့္ အဓိက တာ၀န္ရွိသူေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ လက္နက္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈေတြ ပိတ္ပင္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြကို တုိက္တြန္းထားပါတယ္။ လက္ရွိ အေျခအေနကို ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ ခံု႐ံုးတင္ႏုိင္တဲ့အထိ ၾကိဳးပမ္းသြားဖို႔လည္း သူတို႔က တိုက္တြန္းေျပာဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG