သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္အေရး ICC စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖုိ႔ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ေလွ်ာက္ထား


ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ Fatou Bensouda 

ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ေမာင္းထုတ္ခံရတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈဆိုင္ရာခံုရံုး ICC က စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖို႔ ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ Fatou Bensouda က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch ၊ Amnesty International နဲ႔ MSF နယ္စည္းမျခားေဆးပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔တို႔လို ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ အဖြဲ႔ေတြရဲ့ အစီရင္ခံစာေတြကို ICC ရံုးကျပန္လည္သံုးသပ္ရာမွာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ကစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ရိုဟင္ဂ်ာ ၆သိန္း ၇ ေသာင္းေက်ာ္ဟာ နယ္စပ္ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္လို႔ ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန႔ ICC ကို တင္သြင္းတဲ့ သူမရဲ့့ ေလွ်ာက္ထားခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးက ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာဟာ လူမ်ိဳးစုလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားတဲ့ နမူနာတခု အျဖစ္ေျပာဆုိခဲ့သလို ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ကလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈအထိ က်ဳးလြန္ရာေရာက္ႏုိင္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ Rome Statute မွာ လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမဟုတ္ေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေတာ့ လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတာမို႔ အခုလို စံုစမ္းခြင့္ေပးဖို႔ ေလွ်ာက္ထားရေၾကာင္းလည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္အေနနဲ႔ အရင္က စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ Rome Statute ေခၚ ICC ကို မူလစတင္ ခဲ့တဲ့ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထုိးထားျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စံုစမ္းဖို႔ တရားေရးအရ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္ဆိုင္မႈ မရွိပါဘူး။ လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္းမရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေပၚ ICC က အေရးယူႏိုင္ဖုိ႔ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အဆိုျပဳႏုိင္ေပမယ့္လို႔လည္း ျမန္မာႏို္င္ငံအေပၚ အိမ္နီးခ်င္းတရုတ္ႏိုင္ငံက မလြဲမေသြ ဗီတိုအာဏာသံုး ပယ္ခ်ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ Rome Statute ကိုလက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံနဲ႔ လက္မွတ္ေရးထိုးမထားတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ျဖစ္ပြါးတဲ့ အေျခေနျဖစ္ေနတဲ့ အေပၚ ICC ခံုရံုးရဲ့ စစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ ေတာင္းခံျခင္းဟာ Rome Statute စာခ်ဳပ္နဲ႔ ကိုက္ညီ အႀကံဳးဝင္ၿပီး ICC ရဲ့ ဦးတည္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ဆိုးဝါးတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏုိင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္က အခုလို ရံုးေတာ္ကို ေလွ်ာက္ထားတာျဖစ္ေၾကာင္းေဖၚျပပါတယ္။

Rome Statute ရဲ့ အက္ဥပေဒ ၇ (၁) ဃ အရ လူမ်ိဳးစုကို အတင္းအဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းမႈကို ဟန္႔တားထားတဲ့ ICC ရဲ့ ရာဇဝတ္မႈ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္က ရိုဟင္ဂ်ာ လူဦးေရ ထက္ဝက္နီးပါးကို ရြာမီးရႈိ႕၊ ေသနတ္နဲ႔ပစ္၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြနဲ႔ အတင္းအဓမၼ ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေနတယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK အဖြဲ႔ကေတာ့ အခုလို ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈကို ႀကိဳဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ အေျခအေနကို ICC တရားရံုးတင္ဖုိ႔ မလုပ္ခဲ့သလို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ့ ဘယ္အဖြဲ႔ဝင္ကမွလည္း ေထာက္ျပ ေျပာဆိုတာမရွိပဲ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အစိုးရကို သူတို႔က်ဴးလြန္မႈေတြကေန လြတ္ကင္းေအာင္ လုပ္ေပးေနတယ္လုိ႔ အျပစ္တင္ခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG