သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ ၃,၇၀၀ ေက်ာ္ ေျမျမႇဳပ္ မုိင္း ေၾကာင့္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရ


ျမန္မာျပည္ဟာ ကမၻာမွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ေသဆံုးမႈ တတိယေျမာက္ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္တယ္လို႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ကြဲေစေသာ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး (LCM) အဖြဲ႔က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

စစ္တပ္၊ အျခား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း အပါအဝင္ အစိုးရက ထုတ္ျပန္တဲ့ တိက်တဲ့ စာရင္းသာရွိရင္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ေသဆံုး အခုထက္ ပိုမ်ားႏိုင္တယ္လို႔ LCM အဖြဲ႔က ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရး သုေတသီ ယက္စ္ဟူဟြာ မိုဆာ-ပူအန္စူဝမ္ က ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ မျမင့္ျမင့္ခိုင္ က တင္ျပထားပါတယ္။

၁၉၉၉ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္အထိ ျမန္မာျပည္မွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးသူနဲ႔ ဒဏ္ရာရသူေပါင္း အနည္းဆံုး ၃,၇၀၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ကြဲေစေသာ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး (LCM) အဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး သုေတသီ ယက္စ္ဟူဟြာ မိုဆာ- ပူအန္စူဝမ္က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေရအတြက္ဟာ ရရွိထားတဲ့ အမႈ တခုခ်င္းစီအရ ေရတြက္ထားတဲ့ စာရင္းျဖစ္ၿပီး တကယ္က ဒီထက္ ပိုမ်ားႏိုင္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ LCM စာရင္းဇယားေတြကို ၿခံဳငံုၾကည့္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကမာၻေပၚမွာ တတိယေျမာက္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ထိခုိက္ေသဆံုးသူ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ အာဖဂန္နစၥတန္နဲ႔ ကိုလံဘီယာကေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ ပထမနဲ႔ ဒုတိေနရာကို အၿမဲယူထားေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာနဲ႔ အဲဒီႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား ကြာျခားခ်က္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ႏိုင္ငံက အစိုးရေတြက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း အသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္းစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီး ျဖစ္သလို ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြ ထပ္မခ်ေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ရရွိထားတဲ့ စာရင္းေတြဟာ မွန္ကန္တိက်တဲ့ စာရင္းမဟုတ္သလို စာရင္းေကာက္ယူလို႔ ရသေလာက္ ကိန္းဂဏန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္မွန္ကန္တဲ့ စာရင္းသာရလို႔ရွိရင္ အခုထက္ပိုမ်ားႏိုင္ပါတယ္။”

LCM အဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာ့ကာကြယ္ေရးႏွင့္ စစ္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးစက္ရံု (ကပစ) က မိုင္းရွာစက္ ကိရိယာနဲ႔ ရွာလို႔မရတဲ့ ပလတ္စတစ္မိုင္း အပါအဝင္ ျဖန္႔ထြက္ လူသတ္မိုင္းနဲ႔ နင္းမိုင္းေတြကို ထုတ္လုပ္တာေတြ ရွိသလို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ KIO နဲ႔ ဝ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ UWSA အပါအဝင္ အျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ထုတ္လုပ္တာေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ၂၀၁၂ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ စတင္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၄၄၈ ဦးရွိသလို ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလမွာ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္မွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းရွင္းလင္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဖာ္ျပထားေပမဲ့ ၿပီးျပည့္စံုမႈမရွိဘူးလို႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး သုေတသီက ေျပာပါတယ္။

“ဒီစာခ်ဳပ္ထဲမွာ မိုင္းေတြ ထပ္မခ်ေတာ့ဘူး။ မိုင္းေတြ ရွာေဖြဖြဲ႔စည္းမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ ပါတယ္။ ဒီဟာကို ႀကိဳဆိုရမွာျဖစ္ေပမဲ့ ဒါဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္မွာ ပါ၀င္ရမယ့္ က႑အျပည့္အစံု မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းတယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဧရိယာဟာ တႏိုင္ငံလံုး မဟုတ္ေသးပါဘူး။ မိုင္းရွင္းလင္းေရးေတြကို ဘယ္ေတာ့ စတင္မယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ခ်က္လည္း မေတြ႔ရပါဘူး။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ လုပ္ပါ့မယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာလည္း မရွိပါဘူး။ အဲ့ဒါက ျပႆနာ ျဖစ္ေနပါတယ္။”

ျမန္မာျပည္ဟာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းအသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္း သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို သေဘာတူလက္ခံထားတဲ့ ႏိုင္ငံလည္း မဟုတ္ေသးသလို ျမန္မာျပည္မွာ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းရွာေဖြေရးလုပ္ငန္းကို စ တင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးဘဲ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၅၆ ၿမိဳ႕နယ္ကိုလည္း မိုင္းအႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG